ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, ΣΤΟΧΟΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΑΣ ΤΑΞΗΣ

Η ημέρα της κρίσης για τους υποψηφίους Προέδρους έχει φτάσει. Οι εννιά υποψήφιοι ζητούν την ψήφο του λαού, η οποία θα εξασφαλίσει σε έναν εξ αυτών το υψηλότερο αξίωμα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ο προεκλογικός τους αγώνας έχει ολοκληρωθεί και πλέον ο επόμενος Πρόεδρος θα κληθεί να μετουσιώσει σε πράξεις όλα όσα υποσχόταν στο πρόγραμμα διακυβέρνησής του. Μεγάλο μέρος, αν όχι τη μερίδα του λέοντος, στα προγράμματα που με τόσο μόχθο ετοίμασαν τα επιτελεία των υποψηφίων κατέχουν τα οικονομικά ζητήματα. Διαχείριση Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων και άλλα προβλήματα των τραπεζών, ιδιωτικοποιήσεις, μεταρρύθμιση δημοσίου τομέα, ακίνητα και πολιτογραφήσεις, ανεργία, τουρισμός, ταμείο «κουρεμένων» και άλλα πολλά απασχόλησαν ιδιαίτερα την προεκλογική εκστρατεία και τις συζητήσεις μεταξύ υποψηφίων και των εκπροσώπων τους

Σύμφωνα με τα δεδομένα, λόγω της φύσης που έχει το Κυπριακό, του οποίου η λύση δεν φαίνεται στον ορίζοντα, παρά τους όποιους χειρισμούς και κινήσεις έκαναν κατά καιρούς οι προηγούμενοι πρόεδροι, ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι λίγα μπορούν να αλλάξουν. Έτσι τα φώτα πέφτουν κυρίως στην οικονομία. Άλλωστε πλέον έχει περάσει ο καιρός που το μόνο μέλημα και κύριο κριτήριο απόφασης ψήφου του λαού ήταν το Κυπριακό.

Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση της Prime για λογαριασμό του «Σίγμα», το 52% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι κριτήριο για την ψήφο τους είναι η οικονομία. Το Κυπριακό, το οποίο ήταν το πρώτο κριτήριο, είχε ποσοστό της τάξεως του 54%, ένδειξη τού πόσο μετατοπίστηκε το σκηνικό τα τελευταία χρόνια. Την ίδια ώρα στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση το 49% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Κύπρος είναι το Κυπριακό και το 32% η οικονομία. Μακράν τρίτο πρόβλημα η ανεργία με 7%.

Βασικοί άξονες προτάσεων

Οι υποψήφιοι κατέθεσαν τις προτάσεις τους επί των πιο βασικών θεμάτων. Σε γενικές γραμμές στόχος τους είναι η αποκατάσταση της μεσαίας τάξης, η οποία και χτυπήθηκε βάναυσα μετά το ξέσπασμα της κρίσης που κορυφώθηκε το 2013. Μεταξύ των νέων προτεραιοτήτων που θέτει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είναι η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς και η προσέλκυση επενδύσεων μέσω μιας σειράς πολεοδομικών και φορολογικών κινήτρων.

Ταυτόχρονα, ο κ. Αναστασιάδης προτείνει το μοντέλο που εφαρμόζεται, το οποίο είναι αυτό της ελεύθερης οικονομίας, όπου τον πρωτεύοντα ρόλο στην παραγωγική διαδικασία τον κατέχει ο ιδιωτικός τομέας. Ο Σταύρος Μαλάς τονίζει την ανάγκη για ένα πιο ισορροπημένο αναπτυξιακό μοντέλο, που θα εγγυάται τη βιώσιμη ανάπτυξη, στηρίζοντας πρώτιστα τους εργαζόμενους αλλά και τους σωστούς, κατά την έκφρασή του, επιχειρηματίες.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος ετοίμασε ολοκληρωμένο σχέδιο με στόχο την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας, συμπεριλαμβάνοντας στις προεκλογικές του δεσμεύσεις τόσο τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, όσο και τη βελτίωση των οικονομικών των πολιτών. Προτεραιότητα για τον κ. Παπαδόπουλο είναι η αποκατάσταση των αδικιών που υπέστη τα προηγούμενα χρόνια η μεσαία τάξη, ώστε να ανακουφιστούν όσοι σήκωσαν το βάρος της κρίσης του 2013.

Ο Γιώργος Λιλλήκας προτείνει, μεταξύ άλλων, σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση της ανεργίας, όπως τη θεσμοθέτηση κατώτατου μισθού για όλα τα επαγγέλματα, ενώ εισηγείται τη διασύνδεση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος με το Επίδομα Εργασίας. Από την πλευρά του ο Χρίστος Χρίστου τονίζει ότι αυτοί που εισηγήθηκαν το κούρεμα δεν μπορούν να είναι οι ίδιοι που θα δώσουν λύση στο πρόβλημα. Η προσέγγιση του κ. Χρίστου είναι να δημιουργήσει ένα κράτος που θα βρίσκεται στο πλευρό του απλού λαού και αρωγός στα προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Ξεκινούν οι αξιολογήσεις

Στη «γωνία» περιμένουν την Κύπρο οι οίκοι αξιολόγησης, καθώς στις 2 Φεβρουαρίου, μετά την ερμηνεία του αποτελέσματος της πρώτης Κυριακής, θα ξεκινήσουν να δημοσιοποιούν τις αξιολογήσεις τους. Συγκεκριμένα, πρώτος στον χορό των αξιολογήσεων μπαίνει ο οίκος Moody’s και έπειτα θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι. Κρυφή ελπίδα αυτής της Κυβέρνησης αλλά και όποιας κυβέρνησης προκύψει από το αποτέλεσμα των εκλογών, η χώρα μας να ανέβει στην επενδυτική βαθμίδα από την οποία έπεσε το 2012.

Οι οικονομικές συνθήκες και οι αγορές ομολόγων πάντως έδειξαν ότι η Κύπρος δεν θα αργήσει να μπει σε επενδυτικό σκαλοπάτι, με την επόμενη Παρασκευή να φαντάζει σημαντική ημέρα. Ο οίκος αναβάθμισε τη μακροχρόνια πιστοληπτική ικανότητα της κυπριακής οικονομίας τον περασμένο Ιούλιο στη βαθμίδα Ba3, τρεις βαθμίδες κάτω από την επενδυτική κατηγορία, με θετική προοπτική. Η επόμενη αξιολόγηση τοποθετείται χρονικά στις 16 Μαρτίου και θα γίνει από τον Οίκο Standard and Poor’s.

Στην προηγούμενη αξιολόγηση της κυπριακής οικονομίας στις 15 Σεπτεμβρίου, ο οίκος επιβεβαίωσε την αξιολόγηση ΒΒ+ και κατέταξε την κυπριακή οικονομία μια βαθμίδα πριν από την επενδυτική κατηγορία και με θετικό ορίζοντα. Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση από τον οίκο Fitch στις 20 Απριλίου, που έχουν την Κύπρο δύο βαθμίδες πριν από την επενδυτική κατηγορία. Παράλληλα στις 25 Μαΐου θα ακολουθήσει η αξιολόγηση από τον καναδικό οίκο DBRS, ο οποίος έχει την οικονομία τρεις βαθμίδες από την επενδυτική κατηγορία. Ο επόμενος γύρος των αξιολογήσεων θα γίνει τον Σεπτέμβριο.

Η Τρόικα επαναφέρει ιδιωτικοποιήσεις

Στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής επίβλεψης, η Τρόικα επέστρεψε στην Κύπρο τον Σεπτέμβριο και διαπίστωσε ότι η κυπριακή οικονομία πάει αρκετά καλά. Επεσήμανε, παράλληλα, ότι στην Κύπρο (όπως και στην Ισπανία, για την οποία υπάρχει παρόμοια έκθεση και αποστολή ελέγχου), υπάρχει πολύ καλή δημοσιονομική επίδοση και σημαντική προσαρμογή σε ό,τι αφορά τις δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις. Σημείωσε, όμως, ότι υπάρχουν προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν σε ό,τι αφορά το σύστημα δημόσιας υγείας, τη δημόσια διοίκηση, τις ιδιωτικοποιήσεις και το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ειδικότερα, για τις ιδιωτικοποιήσεις το ΔΝΤ επανήλθε πολύ πρόσφατα δείχνοντας ότι το θέμα δεν έμεινε εκεί και θα πιέσει για να γίνουν. Ωστόσο, παρά τις καλές δημοσιονομικές επιδόσεις, το νοικοκύρεμα και την ανάκαμψη που παρατηρείται, κάποια προβλήματα παραμένουν. Τα κυριότερα εξ αυτών: υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων, υψηλό χρέος και υψηλή ανεργία.

Το χρέος για φέτος

Ο Πρόεδρος θα αναλάβει μαζί και το χρέος της Κύπρου και θα πρέπει να συνεχίσει ή να ενισχύσει το πλάνο για αποπληρωμή του. Σύμφωνα με το γραφείο διαχείρισης δημόσιου χρέους, οι ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες του έτους 2018 θα κυμανθούν μεταξύ €1,2 - 1,5 δισ. Η χρηματοδότηση του έτους θα διενεργηθεί μέσω εγχώριων και διεθνών χρηματοδοτικών πηγών, όπως σημειώνεται από το Γραφείο. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, εντός του 2018 θα εξοφληθούν και δυο ισόποσες δόσεις του ρωσικού δανείου συνολικού ύψους €2,5 δισ. και επιτόκιο 2,5% που σύναψε η Κυπριακή Δημοκρατία από τη Ρωσία το 2011, την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Η πρώτη δόση ύψους €313 εκατ. θα καταβληθεί την 1η Μαρτίου και η δεύτερη, επίσης €313 εκατ., την 1η Σεπτεμβρίου.