ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ S&P ΑΝΑΜΕΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ

ΟΠΩΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙΤΑΙ Η «Σ», ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΙΑΤΗΡΟΥΣΕ ΚΑΠΟΙΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ ΟΤΙ Η ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΒΡΕΘΕΙ ΑΠΟ ΦΕΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ, ΚΑΘΩΣ ΗΔΗ ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΣΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΜΗΛΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ, ΠΑΡΑ ΤΟ ΟΤΙ Η ΚΥΠΡΟΣ ΔΕΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΟΡΑΣ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ, ΟΜΩΣ ΑΥΤΕΣ ΔΙΑΨΕΥΣΤΗΚΑΝ

Η μόνη διαφορά είναι ότι πλέον ο ορίζοντας αξιολόγησης άλλαξε και έγινε θετικός, γεγονός που δείχνει ότι κατά την επόμενη αξιολόγηση δεν αποκλείεται να ανέβει τελικά η βαθμίδα της κυπριακής οικονομίας

Τουλάχιστον ακόμα ένα χρόνο, με την πάροδο του οποίου θα συμπληρωθούν συνολικά έξι χρόνια, θα παραμείνει στην κατηγορία σκουπιδιών (junk) η επενδυτική βαθμίδα της Κύπρου. Η προγραμματισμένη έξοδος από την εν λόγω, μη τιμητική, θέση θα αργήσει κατά τουλάχιστον ένα χρόνο και συγκεκριμένα αυτό θα συμβεί το 2018. Οι οίκοι αξιολόγησης, οι οποίοι είναι αρμόδιοι να αξιολογήσουν σε κατηγορίες τις χώρες, κατατάσσουν την οικονομία μας ένα βήμα πριν από την επενδυτική κατηγορία, όμως συγκεκριμένοι προβληματικοί πυλώνες της κυπριακής οικονομίας ακόμα δεν επιτρέπουν στους εν λόγω οίκους να ανεβάσουν τη βαθμίδα αξιολόγησης.

Τις προηγούμενες μέρες ο οίκος Standard and Poor’s, ο οποίος είναι ο πιο επιεικής από τους υπόλοιπους, διατήρησε αναλλοίωτη την αξιολόγηση της Κύπρου στο BB+/B. Η μόνη διαφορά είναι ότι πλέον ο ορίζοντας αξιολόγησης άλλαξε και έγινε θετικός, γεγονός που δείχνει ότι κατά την επόμενη αξιολόγηση δεν αποκλείεται να ανέβει τελικά η βαθμίδα της κυπριακής οικονομίας.

«Πληγή» τα μη εξυπηρετούμενα

Αιτία της μη ανόδου, όπως ανέφερε ο οίκος στην αξιολόγησή του, είναι ο προβληματισμός για την κατάσταση στους ισολογισμούς των τραπεζών, όπως επίσης και το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Την ίδια ώρα ο οίκος εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πορεία των δημοσιονομικών και εκτίμησε ότι το χρέος θα αρχίσει να μειώνεται ανεξαρτήτως των συμπληρωματικών δαπανών που θα προκύψουν ένεκα των εκλογών. Ο Standard and Poor’s υποβάθμισε την κατηγορία της Κύπρου σε μη επενδυτική από τον Ιανουάριο του 2012.

Ο εν λόγω οίκος βαθμολογεί το αξιόχρεο της Κύπρου από το 1994. Έκτοτε και μέχρι το 2004 υπήρξαν υποβαθμίσεις, αλλά το αξιόχρεο παρέμεινε στην κατηγορία «Α», που σήμαινε ότι οι προοπτικές επένδυσης ήταν καλές. Το 2008 υπήρξε μια αναβάθμιση και από το 2010 μέχρι τον Ιούνιο του 2013 υπήρξαν 9 υποβαθμίσεις λόγω της κατάστασης της οικονομίας. Λίγους μήνες μετά το κούρεμα, δηλαδή τον Νοέμβριο του 2013, ο οίκος αναβάθμισε την κυπριακή οικονομία και ακολούθησαν δύο νέες αναβαθμίσεις το 2014, μία το 2015, μία το 2016 και μία τον Μάρτιο του 2017.

Οι επόμενες αξιολογήσεις

Από την πλευρά του ο οίκος Fitch θα ανακοινώσει την αξιολόγησή του στις 20 Οκτωβρίου. Ο οίκος Moody’s θα ανακοινώσει τη δική του αξιολόγηση στις 17 Νοεμβρίου, ενώ η αξιολόγηση του οίκου DBRS αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου. Οι προαναφερόμενοι οίκοι διατηρούν τη χώρα μας τρεις βαθμίδες κάτω από την επενδυτική κατηγορία, δηλαδή δύο πιο κάτω από αυτήν του Standard & Poor’s. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν oι δύο οίκοι προχωρήσουν σε αναβάθμιση του αξιόχρεου της Κυπριακής Δημοκρατίας θα απομένουν άλλες δύο βαθμίδες που θα επιτρέπουν την έξοδο από τα junk.

Διάψευση ελπίδων

Όπως πληροφορείται η «Σ», το Υπουργείο Οικονομικών διατηρούσε κάποιες ελπίδες ότι η χώρα μας θα έπρεπε να βρεθεί από φέτος στην επενδυτική βαθμίδα, καθώς ήδη οι αγορές προμηθεύονται τα κυπριακά ομόλογα σε ιδιαίτερα χαμηλές αποδόσεις, παρά το ότι η χώρα μας δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ, όμως αυτές διαψεύστηκαν. Μια τέτοια θετική εξέλιξη θα μειώσει το κόστος δανεισμού για το κράτος και θα στείλει μηνύματα αισιοδοξίας και εμπιστοσύνης, προσελκύοντας έτσι επενδύσεις από το εξωτερικό και συμβάλλοντας στη θετική πορεία της οικονομίας.

Η αποστολή τους

Οι διεθνείς εταιρείες αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας (οίκοι αξιολόγησης) είναι ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες πραγματοποιούν οικονομικές μελέτες, τόσο για κράτη όσο και για μεγάλες επιχειρήσεις. Πρόκειται για ιδιωτικές εταιρείες, οι υπηρεσίες των οποίων είναι συμβουλευτικές και γίνονται αποδεκτές ως «ανεξάρτητες» συμφερόντων, αν και κατά καιρούς η κριτική την οποία έχουν δεχτεί είναι σφοδρή, ιδιαίτερα στην περίοδο της πρόσφατης οικονομικής κρίσης.

Στις συγκεκριμένες μελέτες γίνεται αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας, δηλαδή της δυνατότητας κρατών να δανειστούν χρήματα εκδίδοντας ομόλογα και να εξυπηρετήσουν με ασφάλεια το χρέος τους. Για την αξιολόγηση των κρατών λαμβάνονται σοβαρά υπόψη μια σειρά από παράγοντες, όπως το δημόσιο και το ιδιωτικό χρέος, η ανάπτυξη, το μέγεθος της οικονομίας και των τραπεζών, η αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού και της Δικαιοσύνης, η διεθνής συγκυρία κ.ά.

Στις εν λόγω μελέτες, οι διεθνείς οίκοι «βαθμολογούν» την οικονομία κάθε κράτους βάσει μιας κλίμακας, η οποία αποτελεί ουσιαστικά τη σύνοψη της αξιολόγησης και στέλνει ένα βασικό μήνυμα σε όσους επιθυμούν να δανείσουν στη συγκεκριμένη οικονομία ή να επενδύσουν σε αυτή.

Οι μεγάλοι

Οι τρεις μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης είναι: (α) Moody's Investors Service, (β) Standard & Poor's (S&P) και (γ) Fitch Ratings.

Στην πραγματικότητα, ο όρος «επενδυτική βαθμίδα» δεν αποτελεί τίποτε άλλο από έναν όρο αποσαφήνισης και αφορά στα ομόλογα των κρατών τα οποία έχουν αξιολογηθεί από τους διεθνείς οίκους ως ομόλογα με επαρκή πιστοληπτική ικανότητα, για τα οποία ο κίνδυνος αθέτησης δεν είναι υψηλός. Όσο χαμηλότερα βρίσκεται ένα κράτος στις βαθμίδες αξιολόγησης, τόσο μεγαλύτερος θεωρείται ότι είναι ο κίνδυνος αθέτησης του χρέους, με αποτέλεσμα το κόστος δανεισμού να αυξάνεται, επιβαρύνοντας τον κρατικό προϋπολογισμό και «φέρνοντας πίσω» το κράτος όσον αφορά τις δυνατότητες και την ευελιξία του.

Σημειώνεται ότι η χαμηλότερη βαθμίδα της επενδυτικής κατηγορίας για τον S&P θεωρείται η αξιολόγηση με ΒΒΒ, για τον Moody’s η αξιολόγηση με Baa και για τον Fitch με BBB.

Τα κυπριακά κρατικά ομόλογα αυτήν τη στιγμή είναι αξιολογημένα ως εξής:

S&P: BB+ με θετικές προοπτικές, δηλαδή μία θέση κάτω από την επενδυτική κατηγορία.

Moody’s: Ba3 με θετικές προοπτικές, δηλαδή τρεις θέσεις κάτω από την επενδυτική κατηγορία.

Fitch: BB- με θετικές προοπτικές, δηλαδή τρεις θέσεις κάτω από την επενδυτική κατηγορία.