Ο STEFANO CAPODAGLI ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΜΨΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ
Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΡΙΣΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ, ΣΕ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΗ «Σ», ΤΟΝΙΖΕΙ ΤΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑPS ΚΑΙ ΕΞΗΓΕΙ ΠΟΣΟ ΚΡΙΣΙΜΗ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Η ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΟΠΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
«Στη δουλειά μου εφαρμόζω αρχές χρηστής διαχείρισης κινδύνων, τις οποίες ανέπτυξα τα τελευταία 22 χρόνια ώστε να διαχειριστούμε τα ιδιόμορφα ρίσκα που αντιμετωπίζουμε»
Ο Διευθυντής Διαχείρισης Ρίσκου της Ελληνικής Τράπεζας, Stefano Capodagli, αναλύει σε συνέντευξή του στη «Σ» το πρόβλημα των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων που ταλανίζει την κυπριακή οικονομία και ανοίγει τα χαρτιά του προτείνοντας συγκεκριμένες λύσεις που θα οδηγήσουν τις τράπεζες σε πορεία ανάκαμψης. Μιλά επίσης για την πρόσφατη συνεργασία της Ελληνικής Τράπεζας με την APS, καθώς και για τον ρόλο που έχουν να επιτελέσουν οι ρυθμιστικές Αρχές στη μείωση των ΜΕΧ.
Ασταθείς πυλώνες
Διαθέτετε μια μακρά, διεθνή εμπειρία στην εμπορική τραπεζική και ιδιαίτερα σε προβληματικές αγορές. Είναι πρόκληση για σας να είστε στην Κύπρο;
Διαθέτω μια 22ετή εμπειρία στις εμπορικές και αναπτυξιακές χρηματοδοτήσεις. Υπήρξα διευθύνων σύμβουλος σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες χωρών της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών. Ανέκαθεν είχα να αντιμετωπίσω έργα «προκλήσεις» και νέες επιχειρηματικές δράσεις. Συγκεκριμένα, μια από τις σημαντικότερες και πιο πετυχημένες δράσεις μου ήταν η διοίκηση 130 υπαλλήλων υπεύθυνων για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων (ΜΕΧ) του ομίλου της Unicredit σε χώρα της Κοινοπολιτείας. Οι ΜΕΧ ήταν αξίας $4,5 δις και αποτελούσαν το 66% του συνολικού χαρτοφυλακίου. Η Κύπρος, με σχετικά χαμηλό πληθυσμό και πολύ υψηλό δείκτη ιδιωτικού δανεισμού σε σύγκριση με το ΑΕΠ (στο 260%), διαθέτει ένα πολύ ξεχωριστό θα έλεγα οικονομικό περιβάλλον.
Είναι το αποτέλεσμα μια μικρής κλίμακας οικονομίας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ιδιαίτερα ασταθείς και συγκεντρωτικούς κλάδους, όπως είναι οι κατασκευές, η ανάπτυξη ακινήτων, ο τουρισμός, οι τραπεζικές και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και η ναυτιλία. Αυτή η κατάσταση καθιστά τη χώρα ευάλωτη τόσο σε εξωγενείς όσο και εσωγενείς κινδύνους, όπως κατέδειξε και η πρόσφατη τραπεζική κρίση.
Κατ’ επέκτασιν, ήταν όντως μια πρόκληση για μένα. Τα οικονομικά δεδομένα της Κύπρου σε συνδυασμό με τη γεωγραφική της θέση δημιουργούν μοναδικά πλεονεκτήματα αλλά και εξίσου ιδιόμορφα ή υψηλά ρίσκα και χαμηλές αποδόσεις για τις τράπεζες (κυρίως εξαιτίας του έντονου ανταγωνισμού).
Στη δουλειά μου εφαρμόζω αρχές χρηστής διαχείρισης κινδύνων, τις οποίες ανέπτυξα τα τελευταία 22 χρόνια, ώστε να διαχειριστούμε τα ιδιόμορφα ρίσκα που αντιμετωπίζουμε.
Νέα προοπτική
Οι Μη Εξυπηρετούμενες Χορηγήσεις αποτελούν το μεγαλύτερο πρόβλημα του τραπεζικού τομέα και κατ’ επέκτασιν της οικονομίας της Κύπρου. Ποια οφέλη μπορούν να προκύψουν από την επίλυση αυτού του προβλήματος;
Είναι γεγονός ότι το οικονομικό κλίμα στην Κύπρο έχει βελτιωθεί. Η οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμούς πέραν του 3% και επιβεβαιώνεται ότι μια νέα προοπτική έχει δημιουργηθεί για την κυπριακή οικονομία μετά την κρίση του 2013. Φυσικά κάποιοι κίνδυνοι, κυρίως όσο αφορά τον τραπεζικό τομέα, παραμένουν, με βασικότερο το υψηλό ποσοστό των ΜΕΧ.
Η ταχεία επίλυση των ΜΕΧ θα βοηθήσει τόσο στην ισχυροποίηση και βελτίωση των ισολογισμών των Τραπεζών όσο και στη βελτίωση της ικανότητάς τους να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας.
Σημαντική η συνεργασία με τις εποπτικές Αρχές
Με ποιους τρόπους μπορούν οι τράπεζες να διαχειριστούν τις ΜΕΧ με στόχο την ανάκτηση των κερδών τους και τον περιορισμό των ρίσκων;
Από την εμπειρία μου στις Intesa Sanpaolo, Unicredit Group και EBRD, η συνεργασία ανάμεσα στο τραπεζικό σύστημα και στις εποπτικές Αρχές και η ανταλλαγή πληροφοριών, είτε επίσημα είτε ανεπίσημα, έχει να επιδείξει εξαιρετικά αποτελέσματα. Αυτό είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό στις περιπτώσεις των στρατηγικών κακοπληρωτών καθώς ενισχύει τη διαπραγματευτική δύναμη των τραπεζικών ιδρυμάτων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το υψηλό επίπεδο των MEX πλήττει την παραγωγή εισοδήματος και κατ’ επέκτασιν την κεφαλαιουχική βάση μιας τράπεζας, είναι σημαντικό για τις τράπεζες να διαχειρίζονται αποτελεσματικά και αποδοτικά τα χαρτοφυλάκια των ΜΕΧ.
Προς αυτήν την κατεύθυνση θεωρώ ότι μπορούν να συμβάλουν:
· Μια ενισχυμένη εταιρική διακυβέρνηση με δομή που θα επιτρέπει τη διαχείριση των κινδύνων από άκρη σε άκρη, ενισχύοντας τη δεύτερη γραμμή άμυνας καθ’ όλη τη διάρκεια του επενδυτικού κινδύνου με έμφαση στο υλικό ρίσκο της τράπεζας (core material risk).
· Μια ολοκληρωμένη και ισχυρή πολιτική. που θα μπορεί να δώσει βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης και σημαντική μείωση των ΜΕΧ (όπως συνιστά και η ΕΚΤ στις κατευθυντήριες γραμμές της).
· Η συνεχής παρακολούθηση και αναφορά των μη εξυπηρετούμενων δανείων εξετάζοντας τη βιωσιμότητά τους.
· Ένα σαφές και ρεαλιστικό στρατηγικό και επιχειρησιακό σχέδιο για την αντιμετώπιση των ΜΕΧ με ξεκάθαρους ρόλους και ευθύνες.
Συμμόρφωση με οδηγίες
Ποιος είναι ο ρόλος των ρυθμιστικών Αρχών και πώς θα μπορούσαν να συμβάλουν ως προς τη μείωση των ΜΕΧ;
Τα τελευταία χρόνια ο ρόλος των Ευρωπαϊκών και Τοπικών Αρχών αποδείχθηκε κρίσιμος για τη μείωση των ΜΕΧ. Τον Σεπτέμβριο του 2016 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές προς τις τράπεζες όσον αφορά τις ΜΕΧ. Η εφαρμογή τους ορίστηκε για τον Μάιο του 2017. Οι οδηγίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων όσον αφορά τις ΜΕΧ ξεκαθαρίζοντας και τη στάση των ρυθμιστικών Αρχών απέναντι σε αυτό το ζήτημα.
Η εξέλιξη αναγκάζει τις τράπεζες να καταγράψουν ξεκάθαρα ή να ανανεώσουν την πολιτική τους γύρω από τις αναδιαρθρώσεις, εναποθέτοντας μεγαλύτερες ευθύνες στο Διοικητικό Συμβούλιο και στη Διοίκηση κάθε τράπεζας για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις οδηγίες της ΚΤΚ και της ΕΚΤ, δεδομένης της προγραμματισμένης επιθεώρησης του SSM των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε όλη την Ε.Ε. για την περίοδο 2017-18.
Όσον αφορά τον περί εκποιήσεων Νόμο, ο πλειστηριασμός είναι μια σχετικά νέα διαδικασία και η αποτελεσματικότητά της θα διαφανεί σε βάθος χρόνου. Πολύ λίγες από τις δημοπρασίες που πραγματοποιήθηκαν το δεύτερο εξάμηνο του 2016 κατέληξαν σε πώληση.
Η συνεργασία με την ΑPS
Πείτε μας λίγα λόγια για την πρόσφατη συνεργασία της Ελληνικής Τράπεζας με την APS για τη διαχείριση του προβληματικού χαρτοφυλακίου της Τράπεζας. Θεωρείτε τη διαχείριση MEX μέσω εξειδικευμένων εταιρειών τη λύση στο πρόβλημα;
Στις 10 Ιανουαρίου 2017 η Ελληνική Τράπεζα κατέληξε σε συμφωνία με την APS Holding a.s. για τη διαχείριση των ακινήτων και ολόκληρου του χαρτοφυλακίου των ΜΕΧ της Τράπεζας. Έτσι, τον Ιούλιο του 2017 το 51% της Διεύθυνσης Διαχείρισης Καθυστερήσεων (αξίας €2,3 δισ. σε ΜΕΧ και €150 εκατ. σε ακίνητα) πέρασε στην APS συμπεριλαμβανομένης της Μονάδας Διαχείρισης Καθυστερήσεων και της Μονάδας Διαχείρισης Ακινήτων, δημιουργώντας μια νέα εταιρεία στην οποία η Τράπεζα διατηρεί το 49%.
Η νέα εταιρεία διαχείρισης απαρτίζεται από τη διευθυντική ομάδα της APS και από το προσωπικό της Ελληνικής Τράπεζας. Η APS Holding a.s. επιλέχθηκε μέσα από διαδικασία προσφορών και εξειδικεύεται στη διαχείριση προβληματικών δανείων με εργασίες σε 11 χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η συμφωνία αυτή ήταν στρατηγικής σημασίας για την Ελληνική Τράπεζα στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής της για αναδιοργάνωση του επιχειρηματικού της μοντέλου.
Η στρατηγική μας χωρίζεται σε δύο βασικοί πυλώνες: στην «επιδιόρθωση» (fix), όπως για παράδειγμα τη μείωση της έκθεσης σε ΜΕΧ και στην «ανάπτυξη» (grow) όσον αφορά την επέκταση με νέες χρηματοδοτήσεις, αυξάνοντας το μερίδιο αγοράς της τράπεζας και ενισχύοντας την κερδοφορία της μέσα από νέες τραπεζικές δραστηριότητες.
Πιστεύω ακράδαντα ότι η συνεργασία με ανεξάρτητες υπηρεσίες για τη διαχείριση των ΜΕΧ είναι η μόνη μας επιλογή. Δημιουργώντας τη μεγαλύτερη πλατφόρμα διαχείρισης ακινήτων και χρεών στην κυπριακή αγορά, η Ελληνική Τράπεζα θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα την έκθεσή της σε ΜΕΧ αναπτύσσοντας, επεκτείνοντας και βελτιώνοντας τις ανακτήσεις ΜΕΧ ή και τις πωλήσεις δανείων αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και την εμπειρία της APS.
