Αυξάνεται ο δείκτης τιμών οικιστικών ακινήτων αλλά δεν συγκρίνεται με το 2007-2008

Μετά από μια καθοδική πορεία οκτώ ετών, ο γενικός δείκτης τιμών οικιστικών ακινήτων, που δημοσιεύεται από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, κατέγραψε την πρώτη του ετήσια αύξηση (0,2%) το πρώτο τρίμηνο του 2017. Να σημειωθεί ότι ο γενικός δείκτης αποτελεί τον σταθμισμένο μέσο όρο των τιμών διαμερισμάτων και των τιμών οικιών. Αυτοί οι δύο τύποι οικιστικών ακινήτων κατέγραψαν σαφώς διαφορετικές τάσεις το τέταρτο τρίμηνο του 2016, αλλά και σε μικρότερο βαθμό και το πρώτο τρίμηνο του 2017.

Συγκεκριμένα, το τέταρτο τρίμηνο του 2016, οι τιμές των διαμερισμάτων κατέγραψαν μια ετήσια αύξηση (σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του προηγούμενου χρόνου) 1,9%, ενώ οι τιμές των οικιών κατέγραψαν μια ετήσια μείωση 1,9%. Το πρώτο τρίμηνο του 2017 οι τιμές των διαμερισμάτων κατέγραψαν μια ετήσια αύξηση 1,6%, ενώ οι τιμές των οικιών κατέγραψαν μια πολύ μικρή μείωση 0,3%, η οποία πρακτικά μπορεί να ερμηνευθεί σαν ένδειξη σταθεροποίησης τιμών.

Ο δείκτης τιμών

Να σημειωθεί ότι ο δείκτης τιμών ακινήτων για την Κύπρο, που δημοσιεύεται από το Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS), άρχισε να καταγράφει αυξήσεις στις τιμές και των οικιών και των διαμερισμάτων από το δεύτερο τρίμηνο του 2016. Σύμφωνα με αυτόν τον δείκτη, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν το 2016 κατά 3,7% και οι τιμές των οικιών κατά 3,4%. Το πρώτο τρίμηνο του 2017 ο δείκτης του RICS κατέγραψε ετήσια αύξηση 4,9% στις τιμές των διαμερισμάτων και 3,3% αύξηση στις τιμές των οικιών.

Από το τέταρτο τρίμηνο του 2009, όταν άρχισε ο δείκτης, μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 2015, κατά το οποίο σύμφωνα με τον δείκτη οι τιμές των οικιστικών ακινήτων σταμάτησαν ουσιαστικά την καθοδική τους πορεία, οι τιμές των οικιών μειώθηκαν συνολικά κατά 21%, ενώ οι τιμές των διαμερισμάτων κατά 35%. Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον δείκτη της Κεντρικής Τράπεζας, οι τιμές των διαμερισμάτων και των οικιών είχαν καταγράψει επιπρόσθετες μειώσεις (3,5% και 5,4%, αντίστοιχα), κατά την περίοδο που μεσολάβησε από το 2008 μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 2009, που άρχισε να δημοσιεύεται ο δείκτης του RICS.

Υπερθέρμανση αγοράς

Για να πάρουμε μια καλύτερη ιδέα σε ποιο στάδιο του κύκλου ευρίσκεται η αγορά σήμερα και πόσο κοντά είμαστε σε μια ενδεχόμενη κατάσταση υπερθέρμανσης της αγοράς (φούσκας), μπορούμε να εξετάσουμε τα σημερινά επίπεδα τιμών και πωλήσεων, καθώς και τους ρυθμούς αύξησης τιμών με τα αντίστοιχα επίπεδα του 2007-2008, όταν η αγορά ήταν σε στάδιο υπερθέρμανσης. Σύμφωνα με τον δείκτη της Κεντρικής Τράπεζας, το πρώτο τρίμηνο του 2017 οι τιμές και των διαμερισμάτων και των οικιών ήταν ακόμη κατά 32% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες τιμές που καταγράφηκαν από τον δείκτη το τέταρτο και το δεύτερο τρίμηνο του 2008, και οι οποίες σηματοδότησαν την κορυφή του κύκλου τιμών αυτών των δύο τύπων οικιστικών ακινήτων.

Όγκος συναλλαγών

Όσον αφορά τον όγκο συναλλαγών, ο οποίος μπορεί να μετρηθεί προσεγγιστικά με τον αριθμό των πωλητηρίων συμβολαίων που κατατίθενται στο Κτηματολόγιο, καταγράφηκε μεγάλη αύξηση (43%) το 2016. Ο συνολικός αριθμός όμως των συναλλαγών, που ανήλθε σε 7.063, ήταν κατά 67% χαμηλότερος από τον αριθμό των συναλλαγών που καταγράφηκαν το 2007 και οι οποίες ανήλθαν στις 21.245. Επίσης να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον δείκτη της Κεντρικής Τράπεζας, από το πρώτο τρίμηνο του 2007 μέχρι και το δεύτερο τρίμηνο του 2008 οι τιμές των οικιών αυξάνονταν με ετήσιους ρυθμούς που ξεπερνούσαν το 20%.

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι στο παρόν στάδιο και το επίπεδο των τιμών και το επίπεδο των συναλλαγών, όπως και το μέγεθος των αυξήσεων των τιμών που έχουν καταγραφεί στην κυπριακή αγορά οικιστικών ακινήτων μέχρι και το πρώτο τρίμηνο του 2017 είναι σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν την περίοδο 2007-2008, που σηματοδότησε την κορυφή του πιο πρόσφατου κύκλου.

ΔΡ ΠΕΤΡΟΣ ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗΣ
Αναπληρωτής Καθηγητής και
Διευθυντής Προγραμμάτων στο Real Estate στο
Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου