Συγκεκριμένες προτάσεις για την αναβάθμιση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος της Κύπρου

Η ιδιωτική πρωτοβουλία μέσα από την επιχειρηματικότητα αποτελεί έναν από τους καλύτερους τρόπους δίκαιης κατανομής των πόρων μίας οικονομίας. Επίσης, μέσω της καταναλωτικής επιλογής, μπορεί η οικονομία να μετακινηθεί ανταγωνιστικά προς εκείνα τα προϊόντα και υπηρεσίες που αντικειμενικά κρίνονται ως τα πλέον επιθυμητά. Με αυτόν τον τρόπο οι σύγχρονες οικονομίες εκμεταλλεύονται πλήρως τις παραγωγικές τους δυνατότητες και καθίστανται ανταγωνιστικές.

Στηρίζοντας τον επιχειρηματικό τομέα να πετύχει τις δυνατότητές του, να καινοτομήσει και να δημιουργήσει. Σε αυτόν λοιπόν τον καίριο τομέα, τόσο σε θέμα θεσμών όσο και εργαλείων αλλά και δομών, υστερούμε κατά πολύ.

Η πρακτική τού να επωφελούμαστε της καρποφορίας και δραστηριότητας των επιχειρήσεων δίχως να προσφέρουμε ουσιαστικά κάτι πίσω ως Πολιτεία, πέρα από την κατά καιρούς μη-στοχευμένη μικρο-επιχορήγηση, δεν μπορεί να συνεχιστεί. Οι Κύπριοι επιχειρηματίες πολλές φορές βρίσκονται σε συγκριτικό μειονέκτημα απέναντι σε επιχειρήσεις προερχόμενες από φιλικότερα περιβάλλοντα επιχειρηματικότητας.

Υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνουν προς ανατροπή των δεδομένων αυτών. Η Κύπρος πρέπει και μπορεί να καταστεί ένα από τα ευνοϊκότερα και φιλικότερα επιχειρηματικά οικοσυστήματα εντός Ε.Ε.

Πρωταρχικά, πρέπει να γίνει αντιληπτό το ότι οι επιχειρήσεις δρουν σε ένα πραγματικά δυναμικό οικοσύστημα με παγκόσμιες προεκτάσεις, με τα συστατικά στοιχεία του να αλληλεπιδρούν. Επιβάλλεται, λοιπόν, να στρέψουμε την προσοχή μας προς τις στρατηγικής σημασίας θεματικές εκείνες ενότητες όπου εντοπίζονται τα μεγαλύτερα προβλήματα, η επίλυση των οποίων θα παράγει το μεγαλύτερο συνολικό όφελος. Παράλληλα πρέπει να επιζητηθεί η ενεργότερη συμμετοχή του χρηματοπιστωτικού τομέα με έμφαση στις Μικρές και Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις. Εδώ δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά της οικονομίας μας. Αντιπροσωπεύουν περίπου το 99,8% των επιχειρήσεων στην Κύπρο και εργοδοτούν το 81,2% του ανθρωπίνου δυναμικού της οικονομίας. Τέλος, απαιτείται στρατηγική επίβλεψη και επιμέλεια του όλου οικοσυστήματος, ούτως ώστε μέσα από δοκιμασμένες και βέλτιστες πρακτικές να μπορούμε να αναπροσαρμόσουμε το οικοσύστημα στις διεθνείς εξελίξεις.

Συνοψίζοντας, σημειώνουμε 3 κύριες κατευθυντήριες γραμμές: (α) Ενίσχυση και δημιουργία νέων δομών υποστηρικτικού πλαισίου των επιχειρήσεων και ιδιαιτέρα των Μικρών και Μικρομεσαίων, (β) Ενίσχυση πρόσβασης στη χρηματοδότηση και ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης και (γ) Συνεχής επισκόπηση, πολιτική στήριξη και αναδιοργάνωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Α) Ως προς την ενίσχυση και δημιουργία νέων δομών υποστηρικτικού πλαισίου των επιχειρήσεων, τα μέτρα μπορούν να συμπεριλαμβάνουν τα εξής:

• Ουσιαστική μείωση πραγματικού φορολογικού βάρους για Κυπρίους επιχειρηματίες.

• Αναδιάρθρωση της διαδικασίας αφερεγγυότητας με σκοπό την προώθηση της έγκαιρης αναδιάρθρωσης της επιχείρησης, και άρα στήριξη της ανάπτυξης και των θέσεων εργασίας και διατήρηση της αξίας παρά την πτώχευσή της με το συνεπακόλουθο κόστος στην οικονομία γενικότερα.

• Δημιουργία επιχειρηματικών θερμοκοιτίδων ανά επαρχία.

• Δημιουργία Κέντρου κρατικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων προς παροχή συγκεκριμένης και στοχευμένης τεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης συγγραφής προτάσεων και δημιουργίας επιχειρηματικού πλάνου. Ανάμεσα σε άλλα, το Κέντρο μεθοδικά θα καθοδηγεί ιδιωτικές μικρές επιχειρήσεις στο να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα.

• Δημιουργία εργασιακών χώρων προς δωρεάν/επιχορηγούμενη στέγαση και εξοπλισμό νεοφυών επιχειρήσεων που δείχνουν ιδιαίτερο δυναμικό επιχειρηματικότητας, χρηματοδοτούμενα από τον ιδιωτικό τομέα και σχετικά κονδύλια της Ε.Ε.

• Ενθάρρυνση των ψηφιακών, πολιτιστικών και δημιουργικών πρωτοβουλιών των επιχειρήσεων μέσω, μεταξύ άλλων, μείωσης ΦΠΑ στο χαμηλότερο δυνατό σημείο για συγκεκριμένες υπηρεσίες.

• Καθιέρωση της μορφής του τεχνολογικού συμβούλου για τις ΜμΕ και την παροχή πρόσθετων κινήτρων για τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.

• Απλοποίηση και ψηφιοποίηση των διαδικασιών του Τμήματος Φορολογίας, εγγραφής εταιρειών και καταβολής εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Β) Η ενίσχυση πρόσβασης στη χρηματοδότηση και ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης μπορούν να υποστηριχθούν μέσω τής:

• Δημιουργίας νομικού πλαισίου για διαδικτυακή χρηματοδότηση μέσω του κοινού (Crowdfunding) και μελέτης για παροχή ισόποσης χρηματοδότησης από ειδικό ταμείο που θα συσταθεί.

• Δημιουργίας κατάλληλων πλαισίων προς εισδοχή και συνεργασία με διεθνή ταμεία και ηθικές επενδυτικές τράπεζες, για κοινωνικές, περιβαλλοντικές κ.α. επιχειρήσεις, ή/και χρήση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων.

• Αύξησης του ποσοστού ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων προς ΜΜΕ, μέσα από ενθάρρυνση συνεργασιών.

• Παροχής κινήτρων προς δημιουργία πιστωτικών/χρηματοδοτικών ιδρυμάτων μικρο-χρηματοδότησης

• Παροχής φορο-ελαφρύνσεων προς εισαγωγή του θεσμού των Επενδυτικών Αγγέλων.

Γ) Τέλος, η συνεχής επισκόπηση και αναδιοργάνωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος μπορεί να επέλθει μέσω της:

• Δημιουργίας Κέντρου Επιχειρηματικότητας ως συντονιστικού θεσμού ανάπτυξης και υποστήριξης της επιχειρηματικότητας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

• Πλήρους χαρτογράφησης του επιχειρηματικού οικοσυστήματος στην Κύπρο στη βάση διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων αξιολόγησης (π.χ. GEDI).

• Ανατροφοδότησης για συμπλήρωση των κενών που αναδεικνύονται μέσα από τις εισηγήσεις και ενέργειες του Κέντρου Επιχειρηματικότητας.

ΔΡ ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΛΑΤΗΣ
Οικονομολόγος,
Διδάκτορας Χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου του Cambridge,
και επικεφαλής του Κινήματος Πολιτών «Μήνυμα Ελπίδας»