ΜΕΤΑ ΤΑ «ΠΕΤΡΙΝΑ» ΧΡΟΝΙΑ, ΟΡΑΤΟΙ ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΚΤΡΟΧΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΣΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΕΥΘΕΙΑ Η ΟΡΙΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 2018 ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ, ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΤΡΟΪΚΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΣΤΗΡΗΣ ΝΟΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Ψηλά στις συζητήσεις με την Τρόικα, κατά την κάθοδό της στην Κύπρο, είναι το κρατικό μισθολόγιο και οι αποτυχημένες προσπάθειες για την περαιτέρω συρρίκνωσή του μέσω αναδιάρθρωσης του τρόπου πληρωμής του, ώστε να συνδέεται με την απόδοση, εξαλείφοντας αυτόματες προσαυξήσεις

Επί ποδός πολέμου βρίσκονται αυτές τις μέρες στο Υπουργείο Οικονομικών για την οριστικοποίηση του κρατικού προϋπολογισμού για το 2018 και την κατάθεσή του στη Βουλή στις 30 Σεπτεμβρίου, όπως προνοεί η νομοθεσία. Ο Χάρης Γεωργιάδης και το επιτελείο του περνούν από μια νέα μεγάλη δοκιμασία, καθώς επιστρέφει ο εφιάλτης των αλόγιστων αυξημένων δαπανών ενόψει προεδρικών εκλογών.

Μετά τα «πέτρινα» χρόνια που πέρασε η κυπριακή οικονομία και ο χρηματοοικονομικός τομέας, από το 2013 και μετά, αλλά και τις εξωφρενικά παιδαριώδεις πολιτικές διαχείρισης της κρίσης πριν από το «κούρεμα», ο Χάρης Γεωργιάδης δίνει άλλη μια σημαντική μάχη, αυτή της διαχείρισης του δημοσίου χρέους και των δημόσιων οικονομικών.

Η νέα δοκιμασία, αυτήν τη φορά επιχειρείται μέσω του κρατικού προϋπολογισμού για το 2018, και ο Υπουργός Οικονομικών είναι υποχρεωμένος από τη μια να τηρήσει τις δεσμεύσεις για βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών, και από την άλλη να ικανοποιήσει κυβερνητικές απαιτήσεις, κόμματα, οργανώσεις και ομάδες που ασκούν αφόρητες πιέσεις για να βάλει το χέρι στην τσέπη. Έρχονται προεδρικές εκλογές και ο κλοιός έχει ασφυκτικά περικυκλώσει τον Υπουργό για να ανοίξει την κάνουλα των κρατικών ταμείων…

Εξοντωτική η μάχη

Ο ίδιος, έντονα προβληματισμένος για το πολιτικό του μέλλον, το οποίο και δεν είναι άσχετο με τις «εκπτώσεις» που θα κάνει, αλλά και προσηλωμένος στο επίτευγμα της διαχείρισης της κρίσης με τον καλύτερο δυνατό βαθμό, δηλώνει πως «ο προϋπολογισμός είναι και φέτος ισοσκελισμένος και θα παραμείνει στα πλαίσια της συνετούς διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών», ξέροντας, όμως, πως η μάχη με τις δαπάνες και τα έσοδα του κράτους είναι αυτήν τη φορά εξοντωτική.

Κάθε φορά που το Υπουργείο δέχεται πιέσεις για να αυξήσει τις δαπάνες, έχει κατά νουν τις συνεχείς παραινέσεις των δανειστών και της Τρόικας και τις συστάσεις του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, που θεωρεί ότι με βάση τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (χειμερινές προβλέψεις 2017) «υπάρχει κίνδυνος οριακής απόκλισης από τον Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Στόχο της Κύπρου, ο οποίος έχει καθοριστεί στο 0% για το 2017».

Η οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης του Νίκου Αναστασιάδη, με επίκεντρο τον τελευταίο κρατικό προϋπολογισμό της πενταετούς θητείας της, θα βρεθεί και πάλι στο μικροσκόπιο της αντιπροσωπίας της Τρόικας, η οποία και φθάνει στην Κύπρο τις προσεχείς μέρες, για την τακτική της αξιολόγηση. Ο Χάρης Γεωργιάδης μπορεί να δηλώνει πως «η συνετή διαχείριση που έχουμε ακολουθήσει αλλά και η επαναφορά της οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς δημιουργεί πράγματι περιθώρια και για φορολογικές ελαφρύνσεις και για προώθηση νέων πολιτικών, και για προώθηση νέων έργων που ο τόπος μας έχει ανάγκη», όμως οι δανειστές δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερη ευτυχείς με μια τέτοια εξέλιξη.

Πληροφορίες μας αναφέρουν πως σχετικές συστάσεις για αυστηρή δημοσιονομική πολιτική θα δώσουν και πάλι στην Κυβέρνηση, στέλλοντας τα πολιτικά μηνύματα απευθείας στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Ο τουρισμός μάς σώζει!

Ο αριθμός που φαίνεται να σώζει την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών δεν είναι ούτε η πολυπόθητη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, που δεν έγινε ποτέ, ούτε η καλύτερη διαχείριση του κρατικού μισθολογίου, που εξακολουθεί να είναι βαρίδι για τα δημόσια ταμεία. Ο μαγικός αριθμός είναι οι αυξημένες αφίξεις τουριστών και τα αυξημένα έσοδα από τον τουρισμό, που διαφοροποιούν προς το καλύτερο το μακροοικονομικό σενάριο.

Ήδη, βρίσκεται στο τελικό στάδιο η επεξεργασία των αναθεωρημένων εκτιμήσεων για τα έσοδα του 2018, οι οποίες και θα αποτελέσουν και τη βάση για τις εκτιμήσεις για τα έτη 2018 - 2020.

Από την άλλη το θέμα που θα βρεθεί ψηλά στις συζητήσεις με την Τρόικα, κατά την κάθοδό της στην Κύπρο, είναι το κρατικό μισθολόγιο και οι αποτυχημένες προσπάθειες για την περαιτέρω συρρίκνωσή του μέσω αναδιάρθρωσης του τρόπου πληρωμής του, ώστε να συνδέεται με την απόδοση, εξαλείφοντας αυτόματες προσαυξήσεις. Στη βάση αυτών, οι δανειστές είχαν απαιτήσει από την Κυβέρνηση να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση και τις συντάξεις πριν από το ξεπάγωμα των μισθών το 2016, ώστε να γίνουν οι κατάλληλες εξοικονομήσεις, πράγμα που ωστόσο δεν έγινε κατορθωτό να υλοποιηθεί.

Τήρηση των οροφών

Η Διεύθυνση Προϋπολογισμού του Υπουργείου Οικονομικών, που είναι φειδωλή σε παραχωρήσεις δαπανών, στέλλοντας τα σχετικά μηνύματα σε Υπουργεία/Τμήματα και Ανεξάρτητες Υπηρεσίες, θεωρεί ότι θα πρέπει οι δημοσιονομικοί στόχοι να στηρίζονται στην αυστηρή τήρηση των ανώτατων οροφών δαπανών, καθώς οποιαδήποτε απόκλιση θα θέσει σε αμφιβολία την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και την αξιοπιστία της κυπριακής οικονομίας.

Τα βασικά σημεία πολιτικής που διαπνέουν τον κρατικό προϋπολογισμό είναι:

· Η πολιτική παραχώρησης επιδομάτων να παραμείνει στα επίπεδα του 2017 και να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε οι δαπάνες για υπερωριακή απασχόληση να περιορίζονται στο ελάχιστο δυνατό.

· Οι δαπάνες για υπερωριακή εργασία να μην ξεπερνούν τα επίπεδα του προϋπολογισμού του 2017, ή τις πραγματικές δαπάνες του 2016, όποιο ποσό είναι μικρότερο. Προς τον σκοπό αυτό καλούνται οι Προϊστάμενοι να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης και της ανακατανομής προσωπικού ή και διαρθρωτικών αλλαγών.

· Απαγορεύεται η πλήρωση κενών θέσεων πρώτου διορισμού, και πρώτου διορισμού και προαγωγής (υπαλληλικές θέσεις) και η πλήρωση θέσεων πρώτου διορισμού και πρώτου διορισμού και προαγωγής επ’ αόριστον (εξαιρούνται οι θέσεις προαγωγής από το 2017 και εντεύθεν, στον δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα).

Επίσης, συνεχίζεται η απαγόρευση πλήρωσης κενών θέσεων ωρομίσθιου προσωπικού στη Γενική Κυβέρνηση και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ θα εξετάζονται περιπτώσεις που δικαιολογούν εξαίρεση από την απαγόρευση.

Ακόμη, συνεχίζεται το πάγωμα στις προσλήψεις ωρομίσθιου κυβερνητικού προσωπικού (με την εξαίρεση που παραχωρήθηκε και το 2017 για το ωρομίσθιο προσωπικό των Τμημάτων και Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας), η εφαρμογή της κινητικότητας εντός και μεταξύ των Υπουργείων και σε άλλους κυβερνητικούς οργανισμούς, η μη δημιουργία πρόσθετων μόνιμων θέσεων και η μη αναβάθμιση μισθοδοτικών κλιμάκων σε προσωπική βάση, για υπαλληλικές θέσεις και θέσεις ωρομίσθιου προσωπικού, με ελάχιστες εξαιρέσεις.

Διατηρείται στα ίδια επίπεδα με το 2017 η απασχόληση εποχικού ωρομίσθιου προσωπικού και απαγορεύεται η πρόσληψη εργοδοτουμένων ορισμένου χρόνου για ολόκληρη τη δημόσια υπηρεσία και για το 2018.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία περί Δημοσιονομικής Ευθύνης και Δημοσιονομικού Πλαισίου, το Υπουργείο είναι υποχρεωμένο να καταθέσει στη Βουλή έκθεση δημοσιονομικών κινδύνων, στην οποία να αναλύονται οι πιθανοί κίνδυνοι που προκύπτουν από διάφορους παράγοντες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Οι κίνδυνοι μπορούν να προέρχονται από αλλαγές μακροοικονομικών μεγεθών, τον χρηματοοικονομικό τομέα, τους κρατικούς οργανισμούς, τους κρατικούς οργανισμούς, τις οντότητες της γενικής Κυβέρνησης, τις αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κρατικές επιχειρήσεις και τις συμπράξεις του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.

Προεπιλογή έργων

Επίσης για πρώτη φορά εφαρμόζεται η διαδικασία προεπιλογής έργων για ενσωμάτωση στον κρατικό προϋπολογισμό. Τα Υπουργεία από τις αρχές του χρόνου υπέβαλαν σημειώματα για επενδυτικά έργα με κόστος πάνω από μισό εκατομμύριο στη Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) και στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού. Τα έργα έχουν αξιολογηθεί για την οικονομική τους βιωσιμότητα και υπάρχουν γνωμοδοτήσεις ως προς την προεπιλογή τους.