Οι CEOs των τριών συστημικών τραπεζών σκιαγραφούν τις προκλήσεις του τραπεζικού τομέα

Πρόβλημα η ύπαρξη πολλών τραπεζών, δηλώνει ο Χούρικαν, έχουμε ρευστότητα, αλλά δεν μπορούμε να δανείσουμε εύκολα, σημειώνει ο Χατζηγιάννης, ενώ ο Ιωάννης Μάτσης κάνει λόγο για τιμωρητικούς και δυσανάλογους κανονισμούς

ΣΧΕΣΗ σιαμαίων η σχέση τράπεζας Κύπρου και οικονομίας

«Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια δεν είναι πρόβλημα που δημιουργήθηκε με την οικονομική κρίση. Προϋπήρχε, αφού προβληματικά δάνεια είχαν αρχίσει να συσσωρεύονται 20 χρόνια πριν από την κρίση», είπε ο διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου Τζον Χούρικαν, αναδεικνύοντας την κατάσταση που επικρατούσε στον τραπεζικό τομέα πολύ πριν από την οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα μας.

Οι δηλώσεις Χούρικαν έγιναν σε διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, με τίτλο «Προκλήσεις και Προοπτικές του Κυπριακού Τραπεζικού Συστήματος», στην οποία μίλησαν επίσης οι διευθύνοντες σύμβουλοι και των άλλων δύο συστημικών τραπεζών - του Συνεργατισμού και της Ελληνικής Τράπεζας.

Πολλές οι τράπεζες

Απαριθμώντας τις προκλήσεις, ο διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου αναφέρθηκε στις υπερβολικές κανονιστικές ρυθμίσεις και στην ύπαρξη πολλών τραπεζών.

«Είναι λάθος -είπε- να θεωρείται πως το τραπεζικό σύστημα στην Κύπρο λειτουργούσε τέλεια πριν από το ξέσπασμα της κρίσης, αφού τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) άρχισαν να συσσωρεύονται 20 χρόνια πριν από την κρίση. Σήμερα το ποσοστό των ΜΕΔ στην Τράπεζα Κύπρου είναι γύρω στο 50%, ενώ έχει ήδη μετακινηθεί έξω από την κατηγορία αυτή ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του ΑΕΠ».

Στη συνέχεια, είπε πως υπάρχει πρόβλημα ευθύνης «που δεν έχουμε επιλύσει κι έχουμε ένα πρόβλημα ενεργητικού, το οποίο βρίσκεται στο έβδομο τρίμηνο της επίλυσής του».

«Νομίζω -είπε- πως θα χρειαστούν άλλα 10-12 τρίμηνα προτού να μπορέσουμε να ανακοινώσουμε κάποια νίκη σε αυτούς τους ισολογισμούς».
Πρόσθεσε, επίσης, ότι το τραπεζικό σύστημα, αν και ανακεφαλαιοποιημένο, πιο διαφανές και «υπερβολικά ρυθμισμένο», στην πραγματικότητα βρίσκεται αντιμέτωπο με μια υπαρξιακή απειλή και αυτή είναι η ψηφιοποίηση.

Σχέση σιαμαίων

Για την Τράπεζα Κύπρου ο Τζον Χούρικαν σημείωσε ότι μετά την πώληση των εργασιών της στο εξωτερικό, η Τράπεζα Κύπρου είναι πλέον «υπερβολικά συγκεντρωμένη» στην κυπριακή οικονομία, με την οποία έχει μια «σχέση σιαμαίων», εξηγώντας πως εάν η οικονομία πάει καλά, τότε και η Τράπεζα πάει καλά, και αντίστροφα.

Χαρακτήρισε επίσης ως τεράστια πρόκληση για την επιβίωση των μικρών τραπεζών την «επιβολή υπερβολικών ρυθμίσεων».

«Ο χρόνος που σπαταλούν σήμερα τα στελέχη των τραπεζών ασχολούμενα με άλλον έναν κανονισμό που επιβάλλεται καθολικά σε ολόκληρη την ευρωζώνη είναι εξαιρετικά εξουθενωτικός για την εφαρμογή της καλής διαχείρισης και τη δημιουργία μιας καλής μελλοντικής στρατηγικής», είπε.

Τέλος, ανέφερε ότι η Κύπρος έχει πολλές τράπεζες (overbanked) και ότι με την πάροδο του χρόνου θα πρέπει να προωθηθεί ενοποίηση στην αγορά.

Ευκαιρίες στο τραπεζικό σύστημα

Ο διευθύνων σύμβουλος της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας Νικόλας Χατζηγιάννης, στη δική του ομιλία, αναφέρθηκε σε ευκαιρίες στο τραπεζικό σύστημα, και σημείωσε ότι ο Συνεργατισμός είναι σήμερα «μία τράπεζα», που ρυθμίζεται και εποπτεύεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και οδεύει προς την ένταξη στο κυπριακό χρηματιστήριο.

Για τις προκλήσεις ανέφερε ότι αυτές είναι πολλές και μίλησε ειδικότερα για τα ΜΕΔ.

«Το 2016 -είπε- ο Συνεργατισμός μείωσε τα δάνεια σε καθυστέρηση πέραν των 90 ημερών κατά €1,2 δισ., ένα τεράστιο ποσό σε μια χώρα με ΑΕΠ ύψους €17 δισ., ωστόσο αυτό δεν αντανακλάται στην αναλογία των ΜΕΔ, λόγω της απομόχλευσης της οικονομίας. Χρειάζονται ολιστικά σχέδια και στρατηγικές, εργαλεία και χρόνος, αλλά για να τα κερδίσουμε αυτά πρέπει να είμαστε αξιόπιστοι και η αξιοπιστία μας έχει αυξηθεί σημαντικά».

Ως τον σημαντικότερο παράγοντας για τις τραπεζικές προκλήσεις ο κ. Χατζηγιάννης κατέγραψε τις επιδόσεις της οικονομίας.

«Υπάρχει ανάπτυξη στην οικονομία -είπε- βλέπουμε θετικά σημάδια και αυξημένη εμπιστοσύνη. Την ίδια ώρα, όμως, επειδή είμαστε μέρος της ευρωζώνης, δυστυχώς πρέπει να ζήσουμε με τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος».

Τα επιτόκια

Μιλώντας με παραδείγματα αναφέρθηκε στα αρνητικά επιτόκια της ΕΚΤ, σημειώνοντας ότι και οι τρεις τράπεζες μαζί -Τράπεζα Κύπρου, Ελληνική και Συνεργατισμός- έχουν ρευστότητα που φθάνει τα €10 δισ.

«Παρ' όλ' αυτά -πρόσθεσε- δεν μπορούμε να δανείσουμε γιατί η οικονομία δεν μπορεί να αναπτυχθεί τόσο γρήγορα, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί».
Ταυτόχρονα -είπε- η ρυθμιστική Αρχή, η ΕΚΤ, καθορίζει το επιχειρηματικό μοντέλο και όχι οι μέτοχοι, κάτι το οποίο μπορεί σε κάποιο στάδιο να αποτελέσει σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, επειδή οι τράπεζες δεν μπορούν να κινηθούν προς διαφορετικές κατευθύνσεις».

Τέλος, ο διευθύνων σύμβουλος του Συνεργατισμού είπε ότι υπάρχουν ευκαιρίες στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου, επειδή υπάρχει πολύς χώρος για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

«Έχουν γίνει πολλά όσον αφορά τη διαχείριση κινδύνου, την αποτελεσματικότητα και τη διακυβέρνηση, αλλά σίγουρα μπορούν να γίνουν περισσότερα», κατέληξε.

Τιμωρητικοί και δυσανάλογοι οι κανονισμοί

Ο νέος διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Τράπεζας Ιωάννης Μάτσης στάθηκε στο θέμα των κανονισμών, λέγοντας πως είναι «πολύ τιμωρητικοί και δυσανάλογοι», με την έννοια ότι οι μικρές τράπεζες της ευρωζώνης αντιμετωπίζουν τους ίδιους κανονισμούς με τις μεγάλες τράπεζες.

Παράλληλα, επεσήμανε πως οι κανονισμοί που επιβάλλονται στις τράπεζες αλλάζουν συνεχώς, κάτι το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά για τους επενδυτές, οι οποίοι δεν μπορούν να προβούν σε προβλέψεις.

«Οι κανονισμοί -είπε- έχουν πολλά διαφορετικά πρόσωπα, κάποιοι είναι καλοί, χρειάζεται να είμαστε πειθαρχημένοι, η αυτορρύθμιση λειτουργεί σε κάποιο βαθμό και η κρίση απέδειξε ότι χρειαζόμασταν περισσότερη, αλλά την ίδια ώρα έχουμε και τις παγίδες που έρχονται με τους κανονισμούς».

Ο κ. Μάτσης αναφέρθηκε ειδικότερα στο αυξημένο κόστος που δημιουργεί η αναφορά στη ρυθμιστική Αρχή και σε αντι-ανταγωνιστικά ζητήματα, που δημιουργούνται από το γεγονός ότι κάποιες τράπεζες πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανονισμούς της ΕΚΤ, αλλά και των τοπικών ρυθμιστικών Αρχών, ενώ κάποιες άλλες όχι.

Συμφώνησε, επίσης, με τον Τζον Χούρικαν, ότι στην Κύπρο υπάρχουν πολλές τράπεζες, κάτι το οποίο δημιουργεί ευκαιρίες ενοποίησης, ωστόσο είπε πως όταν μια τράπεζα που ρυθμίζεται από την ΕΚΤ επιδιώξει να αποκτήσει μια τράπεζα που ρυθμίζεται από την τοπική ρυθμιστική Αρχή, το κόστος για να τη μετατρέψει σε συστημική τράπεζα που θα εποπτεύεται από την ΕΚΤ είναι αυξημένο.

166 πελάτες ανά υπάλληλο

Το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου, είπε, κατατάσσεται τέταρτο όσον αφορά την αναλογία πελατών ανά πιστωτικό ίδρυμα και την αναλογία πελατών ανά τραπεζικό υπάλληλο, με 15 χιλιάδες πελάτες ανά τραπεζικό ίδρυμα και 166 πελάτες ανά τραπεζικό υπάλληλο. Την ίδια ώρα, ο μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 62 χιλιάδες πελάτες ανά τραπεζικό ίδρυμα και 77 πελάτες ανά τραπεζικό υπάλληλο.

Τέλος, ο Ιωάννης Μάτσης ανέφερε ότι η ύπαρξη πολλών τραπεζών, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η κυπριακή οικονομία χαρακτηρίζεται από συγκέντρωση, δημιουργούν την ανάγκη οι τράπεζες να διασφαλίσουν ότι δεν θα πληγούν από αυτή τη συγκέντρωση.

«Την ίδια ώρα ο συνδυασμός αυτός, είπε, δημιουργεί ανταγωνισμό, ο οποίος έχει ως αποτέλεσμα μια ελαφρά χαλάρωση των κριτηρίων δανεισμού, κάτι το οποίο δεν πρέπει να υποτιμάται, αφού αυτό ήταν που οδήγησε στην κρίση», κατέληξε.