Αν και η Κομισιόν βλέπει σημάδια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, εντούτοις καταγράφει σειρά κινδύνων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανακοινώνοντας χθες τις εκτιμήσεις της, έστειλε κάποια αισιόδοξα μηνύματα, τα οποία, ωστόσο, εξαρτώνται από την εξέλιξη και της δεύτερης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος

«Σημάδια ανάκαμψης» διαπιστώνει για την ελληνική οικονομία η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τις ενδιάμεσες προβλέψεις για την περίοδο 2016-2018, που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, την ώρα που η συζήτηση για κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος παραμένει στάσιμη. Βάσει των προβλέψεων, η Κομισιόν διαπιστώνει ότι μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του προγράμματος του ESM, «η ελληνική οικονομία μεγεθύνεται σταδιακά» και «τα δημόσια οικονομικά αποδίδουν καλύτερα από το αναμενόμενο».

Ειδικότερα:
* Το πραγματικό ΑΕΠ θα φτάσει το 0,3% το 2016, «αντανακλώντας τη βελτίωση της επιχειρηματικής και καταναλωτικής πίστης», μετά την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών και το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης.

* Υπό τον όρο της έγκαιρης ολοκλήρωσης της δεύτερης αξιολόγησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να επιταχυνθεί το 2017 με ανάπτυξη 2,7% του ΑΕΠ, «στη βάση της βελτίωσης των χρηματοοικονομικών συνθηκών και της σταδιακής χαλάρωσης των ελέγχων κεφαλαίων».

* Προβλέπεται επιτάχυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων και ο δείκτης ανάπτυξης το 2018 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,1%.

Αγορά εργασίας και πρωτογενές πλεόνασμα
Εξάλλου, η Κομισιόν διαπιστώνει βελτίωση της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 2,4% κατά μέσον όρο τους πρώτους δέκα μήνες του 2016 και προβλέπεται να αυξηθεί με μέσο σταθερό δείκτη 2,2% έως το 2018. Η ανεργία αναμένεται να μειωθεί στο 23,4% το 2016, έναντι 24,9% το 2015. Η ανεργία αναμένεται να μειωθεί σταθερά την περίοδο των προβλέψεων (έως το 2018), χάρη στις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, «οι οποίες θέτουν ευέλικτες μορφές απασχόλησης και καθορισμό μισθών».

Όσον αφορά τον στόχο του προγράμματος για πρωτογενές πλεόνασμα 1,75% του ΑΕΠ το 2017, η Επιτροπή εκτιμά ότι η Ελλάδα θα τον πετύχει, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα που έχουν υιοθετηθεί -κυρίως στον φόρο εισοδήματος και τη μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό- ακόμα και μετά την εκκίνηση του σχήματος Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Επίσης, η Κομισιόν θεωρεί ότι η ισχυρή απόδοση των εσόδων που παρατηρήθηκε το 2016 «και στηρίχθηκε από την εν εξελίξει μεταρρύθμιση της διοίκησης εσόδων», θα βοηθήσει στην επίτευξη των στόχων το 2018.

Οι κίνδυνοι και το χρέος
Σύμφωνα με την Επιτροπή, υπάρχουν καθοδικοί κίνδυνοι, οι οποίοι σχετίζονται με την πιθανότητα μικρότερης απόδοσης των δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων το 2017, σε περίπτωση που δεν εφαρμοστούν τα μέτρα, αλλά και με την αβεβαιότητα όσο δεν ολοκληρώνεται η δεύτερη αξιολόγηση.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι ελληνικές Αρχές αναμένεται να υιοθετήσουν το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πακέτο για το 2018-2021, που θα περιλαμβάνει τις αναγκαίες προσαρμογές στις δημοσιονομικές πολιτικές, προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,5% του ΑΕΠ το 2018.

Τέλος, η Κομισιόν προβλέπει ότι το δημοσιονομικό χρέος της Ελλάδας θα αυξηθεί από το 177,4% του ΑΕΠ το 2015 στο 179,7% το 2016. Η βελτιωμένη δημοσιονομική θέση και η ισχυρή ανάπτυξη του ΑΕΠ αναμένεται να βάλουν το χρέος σε πτωτική πορεία από το 2017 και μετά.

Οι απόψεις της Κομισιόν
Πάντως, σε σχέση με την ελληνική οικονομία, ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βλάντις Ντομπρόφσκις εκτίμησε πως η Ελλάδα βρίσκεται σε καλό δρόμο όσον αφορά το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, ώστε να εξασφαλίσει την επόμενη δόση των δανείων, αλλά οι οικονομικές προβλέψεις του ΔΝΤ για τη χώρα είναι πολύ απαισιόδοξες. «Αν όλες οι πλευρές -θεσμοί, δανειστές, οι χώρες της Ευρωζώνης και η ίδια η Ελλάδα- κάνουμε μια τελευταία προσπάθεια, θα μπορέσουμε πραγματικά να ολοκληρώσουμε τη δεύτερη αξιολόγηση», τόνισε ο Ντομπρόφσκις σημειώνοντας ότι «η βασική μας υπόθεση είναι ότι θα γίνει σε στενή συνεργασία με το ΔΝΤ».

«Το πρόβλημα είναι ότι το ΔΝΤ προσέρχεται με πολύ απαισιόδοξες προβλέψεις για την ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά, όσον αφορά την Ελλάδα. Επιπλέον, δεν διορθώνει τις προβλέψεις αυτές με βάση τα γεγονότα», πρόσθεσε. Από την πλευρά του ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας Πιέρ Μοσκοβισί τόνισε την ανάγκη να συνεχιστεί η προσπάθεια της Ελλάδας για την οικοδόμηση ενός «success story».

«Είναι ζωτικής σημασίας να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια, ώστε να μη δημιουργήσουμε εκ του μηδενός μία νέα κρίση εν μέσω διαδικασίας αποκατάστασης της οικονομίας στην Ελλάδα», εξήγησε, εκφράζοντας την ελπίδα για μία «ταχεία ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης», ενόψει του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου.

Σημειώνεται πως αύριο ο Πιέρ Μοσκοβισί θα βρεθεί στην Αθήνα, όπου θα έχει συναντήσεις με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον Υπουργό Οικονομικών της Ελλάδος Ευκλείδη Τσακαλώτο.

Οι θέσεις των Γερμανών
Σε μιαν άλλη εξέλιξη, τη θέση ότι η Γερμανία είναι προσηλωμένη στην επιτυχή έκβαση του ελληνικού προγράμματος, εξέφρασε χθες ο εκπρόσωπος της Γερμανίδας Καγκελαρίου Άγκελα Μέρκελ, ερωτηθείς από δημοσιογράφους εάν το Grexit αποτελεί επιλογή. «Εδώ και χρόνια, τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, μεταξύ αυτών και η Γερμανία, έχουν επιδείξει αλληλεγγύη στην Ελλάδα, με στόχο να επιστρέψει η χώρα στον δρόμο των βιώσιμων οικονομικών και της οικονομικής ανάπτυξης», δήλωσε ο Στέφεν Ζάιμπερτ, σημειώνοντας πως «είναι μια πολυετής αποστολή και επιμένουμε σε αυτήν», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του, ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρτιν Σέφερ δήλωσε: «Θέλουμε να διατηρήσουμε την Ευρωζώνη στην ολότητά της, μέσα σε αυτήν και την Ελλάδα. Θα υποστηρίξουμε ό,τι μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα. Γι’ αυτό θέλουμε το πρόγραμμα βοήθειας να συνεχίσει να είναι επιτυχημένο». Την ίδια ώρα, ο υποψήφιος του SPD για την καγκελαρία της Γερμανίας Μάρτιν Σουλτς έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη ζημιά που θα προκληθεί στην Ευρώπη σε περίπτωση κατά την οποία ξεκινήσει ένας νέος γύρος συζητήσεων για την αποχώρηση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.

«Όποιος φλερτάρει με το Grexit παίζει με τη διάσπαση της Ευρώπης. Κάτι τέτοιο μπορεί να είναι προς το συμφέρον του Ντόναλντ Τραμπ ή της Μαρίν Λεπέν, αλλά σίγουρα όχι προς το συμφέρον της Γερμανίας και της Ευρώπης. Αυτό είναι άκρως επικίνδυνο», τονίζει χαρακτηριστικά, σε συνέντευξή του, στην έκδοση της εφημερίδας Die Welt.

Να κλείσει η αξιολόγηση
Από πλευράς Ελλάδος, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας διεμήνυσε χθες πως «δεν υπάρχει ορθολογική επιλογή μεταξύ της επιλογής να κλείσει τώρα η αξιολόγηση ή να κλείσει αργότερα. Αν γίνει αργότερα, οι συνέπειες θα είναι πολύ χειρότερες».

Όπως εξήγησε, η θετική δυναμική που έχει δημιουργηθεί στην οικονομία πρέπει να στηριχθεί και να παγιωθεί με την άμεση ολοκλήρωση της αξιολόγησης, με την προσήλωση στους στόχους του προγράμματος και την επιτάχυνση στον ρυθμό εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων. «Η περαιτέρω καθυστέρηση της ολοκλήρωσής της, πέραν του τρέχοντος μηνός, θα τροφοδοτήσει έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας, θα καταστήσει δυσχερέστερη την υλοποίηση συμφωνίας και θα υποσκάψει την προβλεπόμενη ανάκαμψη της οικονομίας. Αυτό θα καταστήσει, ενδεχομένως, αναγκαία τη λήψη νέων μέτρων για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, με αποτέλεσμα να μειώσει περαιτέρω τον ρυθμό ανάπτυξης», τόνισε, μεταξύ άλλων, ο κ. Στουρνάρας.

Προς αποχώρηση το ΔΝΤ;
Εν τω μεταξύ, την εκτίμηση ότι το ΔΝΤ θα αποχωρήσει από το ελληνικό πρόγραμμα διατυπώνει ο οικονομικός αναλυτής, Βόλφγκανγκ Μινχάου, σε άρθρο του, στους Financial Times. Ο Μινχάου σημειώνει πως μία από τις αιτίες για τη λάθος πορεία της Ευρώπης είναι η αδυναμία να ειπωθεί η αλήθεια, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, έκανε έκανε το ΔΝΤ διαπιστώνοντας τη μη βιωσιμότητα του χρέους. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η αλήθεια του ΔΝΤ «σόκαρε» τους Ευρωπαίους, που ήθελαν να διατηρήσουν το «παραμύθι» της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους «για λίγο ακόμη».

Το Ταμείο, τονίζεται, δικαίως ζητάει τη μείωση του ελληνικού χρέους, προκειμένου να καταστεί βιώσιμο. «Αλλά η Γερμανία δεν πρόκειται να το αποδεχθεί», επισημαίνει, εκτιμώντας, μάλιστα, πως μετά τις εκλογές οι Γερμανοί βουλευτές, που δεν επιθυμούν μία τέτοια εξέλιξη, θα είναι πολύ περισσότεροι, καθώς στη Βουλή αναμένεται να μπουν και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD). Αμφότεροι τάσσονται υπέρ ενός Grexit, ενώ τo AfD επιθυμεί έξοδο από το ευρώ και για τη Γερμανία.

Συνάντηση Μητσοτάκη - Μέρκελ
ΤΗ θέση της Νέας Δημοκρατίας πως η Ελλάδα ανήκει στον στενό πυρήνα της Ευρώπης και την Ευρωζώνη μετέφερε στη Γερμανίδα Καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ ο πρόεδρος του κόμματος Κυριάκος Μητσοτάκης. Στη συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε χθες στα γραφεία του CDU στο Βερολίνο και κράτησε περίπου μία ώρα, ο πρόεδρος της ΝΔ παρουσίασε το οικονομικό πρόγραμμα εξόδου της χώρας από την κρίση, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Ο κ. Μητσοτάκης, σύμφωνα με πληροφορίες, παρουσίασε στην κ. Μέρκελ τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία δίνοντας έμφαση στην ανεργία και τη φτώχια και υπεραμύνθηκε της ανάγκης επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων και των αλλαγών. Ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε, εξάλλου, μεταξύ άλλων, την εκτίμηση πως οι καθυστερήσεις που υπάρχουν στο θέμα της αξιολόγησης οδηγούν τους πιστωτές σε υπερβολικές απαιτήσεις, ενώ μετέφερε τις σκέψεις του για το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της ΝΔ σε όλους τους τομείς, όπως στη δημόσια διοίκηση, την παιδεία και τη δικαιοσύνη.