Συνεχίζονται οι αντιδράσεις για τις απανωτές αυξήσεις στις τιμές
Η «Σημερινή» επικοινώνησε με την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ενέργειας, ζητώντας διευκρινίσεις για τις νέες αυξήσεις, ωστόσο λειτουργός της Υπηρεσίας προτίμησε να μην τοποθετηθεί

Αντιδράσεις στους καταναλωτές προκάλεσαν οι απανωτές αυξήσεις στις λιανικές τιμές πωλήσεως των καυσίμων, που έχουν σημειωθεί τις τελευταίες ημέρες στην Κύπρο, με αφορμή την παγκόσμια άνοδο στην τιμή του μαύρου χρυσού. Οι αυξήσεις (τέσσερα σεντ ανά λίτρο το τελευταίο δεκαπενθήμερο) ωστόσο, έχουν προκαλέσει προβληματισμό, μιας και για ακόμη μια φορά παρατηρείται το φαινόμενο της αστραπιαίας αύξησης των τιμών μόλις αυξηθεί η τιμή διεθνώς, ενώ μόλις αυτή μειωθεί παρατηρείται σημαντική καθυστέρηση στη μείωση, με το πρόσχημα ότι πρατηριούχοι και εταιρείες διαθέτουν στοκ το οποίο αγόρασαν σε υψηλότερες τιμές.

Η «Σημερινή» επικοινώνησε με την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, ωστόσο λειτουργός της υπηρεσίας προτίμησε να μην τοποθετηθεί. Παρά ταύτα μας παρέπεμψε στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας, και συγκεκριμένα σε ειδικό έντυπο το οποίο συνέταξε το Υπουργείο, μέσω του οποίου δίνονται απαντήσεις στις συχνότερες ερωτήσεις των καταναλωτών, αναφορικά με το φλέγον ζήτημα της αύξησης των τιμών των καυσίμων.

Πώς διαμορφώνονται οι λιανικές τιμές καυσίμων;
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή, οι λιανικές τιμές των καυσίμων αποτελούνται από: το κόστος του προϊόντος, το κόστος λειτουργίας και τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών και των πρατηρίων, τον φόρο κατανάλωσης και άλλες επιβαρύνσεις που είναι σταθερές και υπολογίζονται επί της ποσότητας (δηλαδή ευρώ ανά λίτρο) και τον φόρο προστιθέμενης αξίας.

Γιατί δεν μειώνονται οι τιμές στα καύσιμα, παρ' όλο που πέφτει η τιμή του αργού πετρελαίου;
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η Κύπρος δεν εισάγει αργό πετρέλαιο, αλλά διυλισμένα καύσιμα. Οι τιμές των διυλισμένων καυσίμων δεν ακολουθούν πάντοτε την ίδια τάση με τη διεθνή τιμή του αργού πετρελαίου. Επιπρόσθετα, το κόστος του προϊόντος αντιπροσωπεύει περίπου το 1/3 της τελικής λιανικής τιμής. Κατά συνέπεια, μόνο αυτό το ποσοστό επιβαρύνεται από τη μεταβολή της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου και της συναλλαγματικής ισοτιμίας.

Άρα μια ενδεχόμενη μείωση στην τιμή του αργού πετρελαίου κατά 10% θα επιφέρει μείωση μόνο στο 1/3 της λιανικής τιμής, ως εκ τούτου η μείωση της λιανικής τιμής θα περιοριστεί μόνο στο 3%%. Σημειώνεται επίσης ότι στην Κύπρο εισάγονται καύσιμα περίπου κάθε δέκα ημέρες. Κατά συνέπεια, μια ενδεχόμενη μείωση της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου δεν συνεπάγεται άμεση μείωση της λιανικής τιμής των καυσίμων στην Κύπρο.

Τι μπορώ να κάνω για να εξασφαλίσω χαμηλές τιμές στα καύσιμα;
Με στόχο τη βελτίωση της διαφάνειας και της αποτελεσματικής παρακολούθησης και βελτίωσης του ανταγωνισμού στην τιμή των καυσίμων, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού έχει δημιουργήσει ηλεκτρονικό παρατηρητήριο λιανικής τιμής καυσίμων.

Το παρατηρητήριο επιτρέπει στους καταναλωτές να ενημερώνονται για τις τιμές των καυσίμων στα περίπου 290 πρατήρια σε όλη την Κύπρο, και να επιλέγουν το φθηνότερο. Επίσης, βάσει του παρατηρητηρίου έχει παράλληλα αναπτυχθεί ειδική εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα και tablets. Οι καταναλωτές μπορούν εύκολα, με το άνοιγμα της εφαρμογής, να βρουν τα φθηνότερα καύσιμα στην περιοχή τους. Σημειώνεται ότι βρίσκονται υπό εξέλιξη και άλλες εφαρμογές.

Από πού μπορώ να ενημερωθώ για τη μεταβολή της τιμής των καυσίμων στην Κύπρο, σε σχέση με τις τιμές στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της διαφάνειας στον τομέα των τιμών των καυσίμων, η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτή δημοσιεύσει στην ιστοσελίδα του Υπουργείου εβδομαδιαίο δελτίο επισκόπησης των τιμών των καυσίμων. Το εβδομαδιαίο δελτίο παρέχει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να ενημερώνονται για τις διακυμάνσεις των λιανικών τιμών πώλησης καυσίμων στην Κύπρο, σε σχέση με τις αντίστοιχες διακυμάνσεις του μέσου όρου των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να επιβληθεί πλαφόν στα καύσιμα;
Ο Νόμος 115(Ι)/2004 παρέχει τη δυνατότητα στον Υπουργό Ενέργειας να επιβάλει ανώτατες τιμές πώλησης (πλαφόν), για όλα ή μερικά από τα πετρελαιοειδή, για περίοδο μέχρι 45 ημέρες. Το πλαφόν επιβάλλεται, όταν ο Υπουργός εύλογα πιστεύει ότι το ύψος των τιμών στις οποίες διατίθενται τα προϊόντα στην αγορά είναι υπερβολικά υψηλότερο απ' ό,τι δικαιολογείται από τις διεθνείς και εγχώριες συνθήκες.

Βάσει του Νόμου, ο εκάστοτε Υπουργός, κατά τον καθορισμό των ανώτατων τιμών, λαμβάνει υπ' όψιν τις συνθήκες της διεθνούς και εγχώριας αγοράς, και ιδίως: τις τιμές εισαγωγής των πετρελαιοειδών και τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών πετρελαιοειδών των διανομέων και των πρατηριούχων.

Κατά καιρούς προβάλλονται ισχυρισμοί ότι υπάρχει καρτέλ στον τομέα των καυσίμων στην Κύπρο. Τι κάνει η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών γι' αυτό το θέμα;
Σύμφωνα με τους Νόμους 13(Ι)/2008 και 41(Ι)/2014, το αρμόδιο πολιτειακό όργανο για να εποπτεύει την εφαρμογή των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού και να επεμβαίνει όπου απαιτείται είναι η Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (ΕΠΑ). Η ΕΠΑ αποτελεί ανεξάρτητη Αρχή και μπορεί να επιλαμβάνεται καταγγελιών από φυσικά και νομικά πρόσωπα, και να διεξάγει αυτεπάγγελτα έρευνες.

Η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτή, μέσα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, διεξάγει ελέγχους που αφορούν στα ελεγμένα οικονομικά στοιχεία των εταιρειών εισαγωγής καυσίμων, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τη διαφάνεια των τιμών. Πέραν αυτού, όμως, η Υπηρεσία δεν έχει αρμοδιότητα για την εφαρμογή των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού.