Η Κομισιόν προειδοποιεί τις κυπριακές τράπεζες για τους κινδύνους στο σύστημα
Δυνατόν να οδηγήσει, προειδοποιεί, σε επενδύσεις με υψηλότερες αποδόσεις, κάτι που σημαίνει και ανάληψη αυξημένων κινδύνων

Δύο σοβαρές επισημάνσεις για το τραπεζικό σύστημα στην Κύπρο περιέχει η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τα συμπεράσματα μετά την πρώτη αποστολή εποπτείας, η οποία έγινε μετά την έξοδο της χώρας μας από το πρόγραμμα στήριξης.

Η πρώτη αφορά την πλεονάζουσα ρευστότητα που υπάρχει στις τράπεζες, την οποία μάλιστα χαρακτηρίζει κατάρα και η δεύτερη αφορά στους κινδύνους επαναδειοδότησης της πρώην Λαϊκής Τράπεζας, με αφορμή τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στη διαδικασία πώλησης των περιουσιακών της στοιχείων.

Η έκθεση, η οποία τέθηκε ήδη στο μικροσκόπιο της Κεντρικής Τράπεζας αλλά και των ιδίων των τραπεζών, δημοσιοποιήθηκε χθες, ημέρα κατά την οποία η Τράπεζα Κύπρου ανακοίνωσε ότι η εξάρτησή της από τον Μηχανισμό Έκτακτης Ρευστότητας (ELA) μειώθηκε στα 600 εκατομμύρια από τα 11,4 δισεκατομμύρια που ήταν τον Μάρτιο του 2013.

Δημιουργούνται επικίνδυνα κίνητρα
Στην έκθεσή της η Κομισιόν, προειδοποιεί τις κυπριακές τράπεζες ότι η βελτίωση της ρευστοτικής κατάστασής τους, σε συνδυασμό με την πίεση των εισοδημάτων τους, δημιουργεί κινδύνους.

Αν και αναγνωρίζει τη βελτίωση που έχει επέλθει στο τραπεζικό σύστημα, η Επιτροπή σημειώνει ότι το επιτοκιακό περιβάλλον σε συνδυασμό με την επιστροφή καταθέσεων στο σύστημα δημιουργούν κίνητρα για τις τράπεζες να αναζητήσουν υψηλότερες αποδόσεις, γεγονός που σημαίνει και ανάληψη αυξημένων κινδύνων. Αναφέρει επίσης ότι η κερδοφορία των τραπεζών εμπεριέχει προκλήσεις λόγω της μείωσης των καθαρών εσόδων από τόκους και τις περαιτέρω προβλέψεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

«Το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων επηρεάζει την κερδοφορία και θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερβολικό κίνδυνο που λαμβάνεται από τις τράπεζες. Ταυτόχρονα οι τράπεζες στην Κύπρο επωφελούνται από άφθονη πλεονάζουσα ρευστότητα, λόγω της βελτιωμένης εμπιστοσύνης χάρη στα ψηλά κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας και την επεκτατική νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη.

Ωστόσο, η υπερβολική ρευστότητα μπορεί επίσης να μετατραπεί σε κατάρα. Σε περιπτώσεις όπου η υπερβολική ρευστότητα επηρεάζει αρνητικά την κερδοφορία, οι τράπεζες μπορεί να έχουν ένα κίνητρο για να αναζητήσουν υψηλότερες αποδόσεις, τόσο εγχώρια όσο και στο εξωτερικό. Υψηλότερα κέρδη έρχονται με υψηλότερους κινδύνους δημιουργώντας φαύλο κύκλο για τις τράπεζες», τονίζει στην έκθεσή της η Κομισιόν.

Τα κέρδη και οι προβλέψεις
Η Επιτροπή αναφέρεται και στα κέρδη των τραπεζών και γράφει ότι το 2015 κατέγραψαν κέρδη €374 εκ. προ φόρων, καθώς τα καθαρά κέρδη πριν από τις προβλέψεις και απομείωση μειώθηκαν κατά 12,5% στα €1,4 δισ., ενώ οι προβλέψεις αυξήθηκαν κατά 21,4% σε €1,7 δισ. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2016, οι τράπεζες κατέγραψαν κέρδη προ φόρων €272 εκ. Η μείωση των προβλέψεων κατά €370 εκ. περίπου αντιστάθμισε τη μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους.

Πάντως η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ικανότητα των τραπεζών να παράγουν κέρδη «παραμένει υπό πίεση σε ένα περιβάλλον πολύ χαμηλών και αρνητικών επιτοκίων και περαιτέρω απομόχλευσης του ισολογισμού».
* Να σημειωθεί ότι, μέχρι στιγμής, οι κυπριακές τράπεζες κατάφεραν να κρατήσουν τα περιθώρια των επιτοκίων τους πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Στην αναφορά για τις αυξημένες προβλέψεις των τραπεζών, η Κομισιόν διευκρινίζει ότι «ενώ αυτές θα είναι ευπρόσδεκτες, θα έχουν αρνητικό βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο στα κέρδη των τραπεζών τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, μέσω της καταγραφής των δεδουλευμένων τόκων στο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων χωρίς προβλέψεις».

Τα κόκκινα δάνεια
Δεν παραλείπει, φυσικά, η Κομισιόν να αναφερθεί και στο πολύ υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τονίζοντας ότι αυτά προκαλούν ανησυχίες, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι ο κίνδυνος από τις προβλέψεις έχει βελτιωθεί.
«Η κάλυψη για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια», σημειώνεται, «αυξήθηκε στο 37% από 33%.

Ωστόσο το ποσοστό κάλυψης παραμένει χαμηλότερο από τον μέσο όρο των τραπεζών σε όλη την Ευρώπη. Υψηλότερα επίπεδα προβλέψεων σε συνδυασμό με ισχυρή εποπτική δράση θα πρέπει να παρέχουν ισχυρά κίνητρα για τις τράπεζες να αντιμετωπίσουν πιο αποτελεσματικά το μεγάλο απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων».

Γίνεται συναφώς αναφορά στην ενίσχυση των προσπαθειών για αναδιάρθρωση δανείων τόσο στις τράπεζες όσο και στον Συνεργατισμό, ενώ επισημαίνεται ότι οι τράπεζες διατήρησαν υγιή κεφαλαιακή θέση με τον δείκτη κοινών κεφαλαίων να αυξάνεται κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε ένα χρόνο φθάνοντας το 15,7% τέλος Ιουνίου του 2016.

«Η διατήρηση ενός επαρκούς επιπέδου κεφαλαιοποίησης του τραπεζικού τομέα εξαρτάται ιδιαίτερα από την επιτυχή μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αυτό θα ενισχύσει την ικανότητα παραγωγής κεφαλαίων και θα τους επιτρέψει να μειώσουν την ανάγκη για περαιτέρω τροφοδότηση των ζημιών από παραβατικούς δανειολήπτες», καταλήγει επί του θέματος των κυπριακών τραπεζών συνολικά η έκθεση της Κομισιόν.

Οι καθυστερήσεις για πώληση της πρώην Λαϊκής
Για την πρώην Λαϊκή Τράπεζα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται σε κίνδυνο επαναδειοδότησης της, με αφορμή τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στη διαδικασία πώλησης των περιουσιακών της στοιχείων.

Η Κομισιόν σημειώνει επί του προκειμένου ότι η διαδικασία διάλυσης της πρώην Λαϊκής παίρνει πολύ περισσότερο απ' ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί. Αναφέρεται ότι έχει μισθωθεί ένας σύμβουλος για τη διάθεση των ξένων περιουσιακών στοιχείων και ότι αυτή η διαδικασία φαίνεται να προοδεύει.

Το 9,6% στην Τράπεζα Κύπρου
Να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο σε αξία περιουσιακό στοιχείο της πρώην Λαϊκής είναι η συμμετοχή που έχει στην Τράπεζα Κύπρου και η οποία ανέρχεται στο 9,6%. Για τη διαχείριση της συμμετοχής αυτής διορίστηκαν ως εξωτερικοί σύμβουλοι ξένες τράπεζες.

Το στοιχείο αυτό δεν έμεινε ασχολίαστο από την Κομισιόν, η οποία σημειώνει ότι «η οριστικοποίηση του διορισμού των εξωτερικών συμβούλων εκκρεμεί λόγω ορισμένων διοικητικών εμποδίων αλλά και των προσπαθειών των πιστωτών να επανακτήσουν τον έλεγχο επί των περιουσιακών στοιχείων της Λαϊκής από την Αρχή Εξυγίανσης, αναφέρει η έκθεση της Επιτροπής».

«Ενώ η μεγαλύτερη συμμετοχή των πιστωτών στη διαχείριση της κληρονομιάς της Λαϊκής», συνεχίζει, «δεν θα ήταν αντιφατική με τη διαδικασία διάλυσης, θα μπορούσε, ωστόσο, να την επιβραδύνει ή ακόμα και να την σταματήσει. Το τελευταίο θα οδηγήσει σε εκ νέου αδειοδότηση του ιδρύματος, σαν τράπεζα που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τα δημόσια οικονομικά και άλλες τράπεζες μέσω της ενεργοποίησης του σχεδίου προστασίας καταθετών».

Τέλος η Κομισιόν αναφέρει ότι, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος επαναδειοδότησης, οι Αρχές είναι αποφασισμένες να ολοκληρώσουν τη διαδικασία διάλυσης, όπως είχε αρχικά προβλεφθεί.

Τράπεζα Κύπρου: Έριξε τον ELA στα 600 εκατομμύρια ευρώ
Χθες η Κεντρική Τράπεζα δημοσιοποίησε τη συνοπτική μηνιαία κατάστασή της, στην οποία φαίνεται ότι η εξάρτηση της Τράπεζας Κύπρου από τον ΕLA της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μειώθηκε τον περασμένο μήνα Νοέμβριο στα 600 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με τη μηνιαία κατάσταση της Κεντρικής, ο ELA υποχώρησε κατά 300 εκατομμύρια σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, στους πρώτους έντεκα μήνες του τρέχοντος έτους, η εξάρτηση από την έκτακτη ρευστότητα της ΕΚΤ μειώθηκε κατά €2,9 δισ.

Από το υψηλό των €11,4 δισεκατομμυρίων τον Μάρτιο του 2013, η Τράπεζα Κύπρου αποπλήρωσε συνολικά €10,8 δισεκατομμύρια σε τριάμισι χρόνια ή το 95%.

Φαίνεται, επίσης, ότι η εξάρτηση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος από τις πράξεις νομισματικής πολιτικής παρέμεινε αμετάβλητη στα €650 εκατ.