Η μια αφορά τη διαχείριση αποβλήτων
Η Κομισιόν ζητά την επικαιροποίηση σχεδίων για την πρόληψη και τη διαχείριση των αποβλήτων

Παρά το γεγονός ότι η Κύπρος προτίθεται να παραδώσει στην ΕΕ μέχρι το τέλος αυτού του μήνα τον στρατηγικό σχεδιασμό της για τη διαχείριση των απορριμμάτων, χθες η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι καλεί την Κύπρο με επιστολή αιτιολογημένης γνώμης για διαχείριση των αποβλήτων.

Συγκεκριμένα, η Κομισιόν ζητά από την Κύπρο να θεσπίσει και να επικαιροποιεί σχέδια για την πρόληψη και τη διαχείριση των αποβλήτων, σε συμφωνία με τους στόχους της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απόβλητα και την κυκλική οικονομία. Σκοπός των σχεδίων και των προγραμμάτων αυτών είναι να μειωθούν οι επιπτώσεις των αποβλήτων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον και να βελτιωθεί η αποδοτικότητα των πόρων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τα κράτη-μέλη πρέπει να επαναξιολογούν τα σχέδιά τους για τη διαχείριση αποβλήτων τουλάχιστον ανά εξαετία και να τα αναθεωρούν, κατά περίπτωση. Η Κύπρος παρέλειψε να αναθεωρήσει, να επεκτείνει ή να αντικαταστήσει την υπάρχουσα διαχείριση αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο για την προσεχή περίοδο, ενώ επίσης υστερεί στην πρόληψη των αποβλήτων.

Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο του 2015 η Κομισιόν απέστειλε προειδοποιητική επιστολή, καλώντας τις κυπριακές Αρχές να εγκρίνουν τα έγγραφα για τα απόβλητα. Μολονότι η Κύπρος έχει λάβει ορισμένα μέτρα στον τομέα των αστικών απορριμμάτων, εξακολουθούν να μην υπάρχουν τα αναγκαία σχέδια για άλλες κατηγορίες αποβλήτων. Αν η Κύπρος δεν λάβει μέτρα σε δύο μήνες η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της ΕΕ.

Η Κομισιόν ανακοίνωσε, επίσης, άλλες τρεις διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Κύπρου: Για τη μεταφορά της οδηγίας για τα προϊόντα καπνού, για τη μεταφορά της οδηγίας για τα όργανα μέτρησης (ζυγαριές και μετρητές νερού), αλλά και τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης.

Αν δεν συμμορφωθούμε
Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας μας από την ΕΕ, η Κύπρος δεν θα πάρει το κονδύλι που δικαιούται για τον σχεδιασμό αυτόν, κονδύλι που ανέρχεται στα 100 εκ. ευρώ, αν δεν συμμορφωθεί και με την ευρωπαϊκή οδηγία για τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Όπως είναι γνωστό, υπάρχει ήδη μια καταδικαστική απόφαση για τη χώρα μας, η οποία ελήφθη στις 18/07/2013 και αφορά το μη κλείσιμο των δύο μεγάλων χωματερών Κοτσιάτη και Βατί, και τη μη αποκατάσταση όλων των χωματερών, όπως απαιτείται από την οδηγία για χώρους υγειονομικής ταφής.

Σε συνέντευξή του πριν από έναν περίπου μήνα για τα πιο πάνω θέματα, ο Υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης ανέφερε ότι για τον Στρατηγικό Σχεδιασμό για τη διαχείριση αποβλήτων εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Δημοτικών Αποβλήτων και το Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων.

Για άλλους τύπους αποβλήτων έχουν ολοκληρωθεί τρία Σχέδια Διαχείρισης: Ένα για τα χρησιμοποιημένα ελαστικά, ένα για τα έλαια και τα υγρά καύσιμα, κι ένα για τα λοιπά, που είναι κυρίως βιομηχανικά και απόβλητα από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ). Τα σχέδια θα αποσταλούν εντός του μηνός στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση.
Κοτσιάτης και Βατί

Σε ερώτησή μας τι ακριβώς πρέπει να γίνει, ώστε να υπάρξει συμμόρφωση και αν θα πρέπει να κλείσουν οι υφιστάμενοι σκυβαλότοποι, όπως για παράδειγμα αυτός στον Κοτσιάτη και πότε ο κ. Κουγιάλης αναφέρθηκε αρχικά στην καταδικαστική απόφαση για την Κύπρο στις 18/07/2013, η οποία αφορά στο μη κλείσιμο των δύο μεγάλων χωματερών Κοτσιάτη και Βατί, και τη μη αποκατάσταση όλων των χωματερών, όπως απαιτείται από την οδηγία για χώρους υγειονομικής ταφής, μας τόνισε τα εξής:

«Το κλείσιμο της χωματερής στο Βατί, είπε, συνδέεται άμεσα με την κατασκευή της ΟΕΔΑ στο Πεντάκωμο, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2017. Ως εκ τούτου, με τη λειτουργία της ΟΕΔΑ, θα τεθεί εκτός λειτουργίας και η χωματερή στο Βατί. Το κλείσιμο της χωματερής στον Κοτσιάτη, είναι συνδεδεμένο με διάφορες παραμέτρους όπως:

(α) Την πλήρη αξιοποίηση της δυναμικότητας της ΟΕΔΑ και του ΧΥΤΑ Κόσιης και πιθανόν και της ΟΕΔΑ Πεντακώμου
(β) Τη διάθεση υποδομών για την προώθηση της χωριστής συλλογής και συστημάτων «πληρώνω όσο πετώ»

Φταίνε τα σκάνδαλα
Ο Υπουργός είπε ότι το κράτος είχε συμφωνήσει με τον υφιστάμενο διαχειριστή της Κόσιης, για παραλαβή μεικτών αποβλήτων και από την επαρχία Λευκωσίας. Η συμφωνία αυτή δεν ολοκληρώθηκε λόγω των σκανδάλων στον τομέα της διαχείρισης των δημοτικών αποβλήτων.

Ωστόσο, το Υπουργείο προκήρυξε διαγωνισμό για νέο διαχειριστή. Βάσει των σχετικών εγγράφων, είναι ξεκάθαρο ότι η ΟΕΔΑ θα πρέπει να λειτουργεί σε μέγιστη δυναμικότητα 200.000 τόνων και αναμένονται πέραν των 80.000 τόνων μικτών δημοτικών αποβλήτων να μεταφέρονται από τη Λευκωσία στην Κόσιη.

«Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό -τόνισε- ότι οι πιο πάνω δράσεις θα μας επιτρέψουν την εκτροπή μεγάλων ποσοτήτων αποβλήτων από τον Κοτσιάτη».

Για τις αποκαταστάσεις των χωματερών, ο κ. Κουγιάλης είπε ότι ολοκληρωθήκαν για τις επαρχίες Πάφου, Λάρνακας και Αμμοχώστου και σημείωσε:

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιλαμβάνεται τις προσπάθειες που καταβάλλει η Κύπρος για το οριστικό κλείσιμο των χωματερών, καθώς και τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Έχουμε κλείσει ήδη πέραν των 130 χωματερών και παραμένουν οι δύο χωματερές στον Κοτσιάτη και το Βατί. Αυτό δείχνει τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλουμε».

Πρόσθεσε ότι, για την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ Λεμεσού (Χώροι Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων) Λεμεσού και των ΧΑΔΑ Λευκωσίας, βρίσκεται σε εξέλιξη η ετοιμασία των απαιτούμενων εγγράφων διαγωνισμού από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, για την πρόσληψη συμβούλων οι οποίοι θα ετοιμάσουν τις απαραίτητες μελέτες και σχεδιασμό των έργων. Η ολοκλήρωση της αποκατάστασης αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το 2020.

Η διαχείριση στοιχίζει εκατομμύρια
Σε ερώτησή μας αν υπάρχει σχεδιασμός για τη διαχείριση των απορριμμάτων, όπως για παράδειγμα ανακύκλωση, διαλογή στην πηγή κλπ, ο κ. Κουγιάλης είπε πως το Υπουργικό Συμβούλιο, στην απόφασή του με ημερομηνία 23.7.2014, στο πλαίσιο έγκρισης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων της Πολιτικής Συνοχής, έχει εγκρίνει τα εξής έργα:

(α) Πρόγραμμα πρόληψης, μείωσης, χωριστής συλλογής και αξιοποίησης οικιακών και παρομοίου τύπου αποβλήτων σε Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης αξίας €20.000.000.00 και

(β) Σχέδιο Χορηγιών σε επιχειρήσεις για προώθηση της αξιοποίησης των χωριστά συλλεχθέντων αποβλήτων, αξίας €7.000.000.00.

«Στο πλαίσιο του πρώτου έργου, σημείωσε, άρχισε η υλοποίηση της πρώτης φάσης του προγράμματος μείωσης στερεών δημοτικών αποβλήτων παραλιακών ξενοδοχειακών μονάδων και πλησίον συναφών χώρων μαζικής παραγωγής αποβλήτων στο παραλιακό μέτωπο, το οποίο εφαρμόζεται στους Δήμους Λάρνακας, Αγίας Νάπας και Παραλιμνίου, και είναι αξίας €8.250.000.

Στόχος μας είναι η προώθηση χωριστής συλλογής ανακυκλώσιμων αποβλήτων από μεγάλους παραγωγούς (ξενοδοχειακές μονάδες, εστιατόρια, καφετερίες κ.ά.) για αντιμετώπιση της αυξημένης παραγωγή αποβλήτων που παρατηρείται στους παραλιακούς Δήμους.

Το έργο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί κονδύλια ύψους 3.500.000 ευρώ, ενώ αναμένεται μέχρι το τέλος του 2016 να παραχωρηθούν επιπλέον υποδομές 3.000.000 ευρώ. Η λειτουργία του αναμένεται να ξεκινήσει επίσημα και πλήρως στις αρχές του 2017, δηλαδή με τη νέα τουριστική περίοδο.

Επιπλέον, έχει ξεκινήσει η διαδικασία προσφοροδότησης για τις απαιτούμενες υποδομές της δεύτερης φάσης, του εν λόγω έργου, στο παραλιακό μέτωπο των επαρχιών Λεμεσού και Πάφου, ύψους περίπου 7.500.000 ευρώ.