Στόχος πάνω απ' όλα η αποφυγή αχρείαστων καθυστερήσεων
Σύμφωνα με τη Γενική Λογίστρια Ρέα Γεωργίου και τον Γενικό Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη, ο επαγγελματισμός θα βοηθήσει ώστε και ο χρόνος που χρειάζεται να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο

Η καλή προετοιμασία των διαγωνισμών προσφορών του ευρύτερου δημόσιου τομέα είναι ο κύριος παράγοντας προς αποφυγήν αχρείαστων καθυστερήσεων, σύμφωνα με τη Γενική Λογίστρια Ρέα Γεωργίου αλλά και τον Γενικό Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Οι δύο τους μιλούσαν την Τετάρτη ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, σε συζήτηση για το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις δημόσιες συμβάσεις και το πλαίσιο λειτουργίας της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών.

Εισηγήσεις
Η κ. Γεωργίου ανέφερε ότι από το 2015 το Γενικό Λογιστήριο έχει υποβάλει συγκεκριμένες εισηγήσεις, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Υπουργικό και ότι έχει κάνει εισήγηση να στελεχωθούν με άτομα εξειδικευμένα οι υπηρεσίες αλλά και να συσταθεί κεντρική υπηρεσία, που να μπορεί να αναλαμβάνει τη διαχείριση διαγωνισμών μικρών αναθετουσών Αρχών. Σύμφωνα με την ίδια, το κύριο θέμα στις δημόσιες συμβάσεις είναι ο άνθρωπος.

Χρειάζεται έμπειρο προσωπικό, εξειδικευμένο, για να διαχειριστεί της προσφορές, πρόσθεσε. Ο επαγγελματισμός, ανέφερε, θα βοηθήσει ώστε και ο χρόνος που χρειάζεται να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Τη στήριξή του στις προσπάθειες του Γενικού Λογιστηρίου εξέφρασε και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης. Εμείς βλέπουμε τις ενέργειες του Γενικού Λογιστηρίου, τις στηρίζουμε. Είμαστε σίγουροι ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, είπε.

Πολύπλοκες
Την ίδια ώρα, σε σχέση με τα μεγάλα έργα, εξήγησε ότι σε συνεργασίες δημόσιου - ιδιωτικού τομέα (PPP), όπως τα αεροδρόμια ή τα λιμάνια, οι διαδικασίες προσφορών είναι πολύπλοκες και θέλουν δύο με τρία χρόνια να ολοκληρωθούν ακόμη και στην υπόλοιπη ΕΕ. Σε ό,τι αφορά τις προσφορές, σημείωσε ότι «κλειδί είναι η πολύ καλή προετοιμασία».

Σε σχέση με το πλαίσιο που ισχύει στην Κύπρο, ο Γενικός Ελεγκτής επισήμανε ότι η Κύπρος ακόμη και σε αξιολογήσεις από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρήθηκε ότι είναι καλό παράδειγμα προς αναφορά και το «e -procurement» (ηλεκτρονικό σύστημα υποβολής προσφορών) είναι υποδειγματικό. Περιθώρια βελτίωσης πάντοτε υπάρχουν, αλλά η Κύπρος βρίσκεται σε καλό επίπεδο, είπε.

Θέματα λογοδοσίας
Απαντώντας σε ερωτήσεις Βουλευτών, ο κ. Μιχαηλίδης σημείωσε ότι «πρέπει να ενδιατρίψουμε γενικότερα στα θέματα λογοδοσίας όχι μόνο μελών της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, αλλά και μελών Συμβουλίου προσφορών και γενικά καθενός που ασκεί δημόσια εξουσία».

Δεν μπορεί, είπε, κάποιος με τις ενέργειές του να προκαλεί ζημιά, εκτός αν αυτή είναι στο πλαίσιο άσκησης των εξουσιών του που ασκεί καλόπιστα και με τον τρόπο που θα έπρεπε να τις ασκεί και μπορεί να τύχει κάτι να πάει στραβά. Στις άλλες περιπτώσεις, πρόσθεσε, «πρέπει να υπάρχει διαδικασία αναζήτησης ευθύνης, που σήμερα σίγουρα δεν υπάρχει».

Αλλαγές
Η Ρέα Γεωργίου ανέφερε ότι το Γενικό Λογιστήριο έχει επεξεργαστεί τον νόμο της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών και έχει προτείνει αλλαγές που έχουν ήδη σταλεί στην Αρχή. Αναφέρθηκε ειδικότερα στην πρόταση για αύξηση των νομικών στη σύνθεση της Επιτροπής της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, λέγοντας ότι η γνώση της νομικής βοηθά πάρα πολύ.

Όπως ενημερώθηκε η Επιτροπή Θεσμών, η κυριότερη αλλαγή που προωθείται είναι η προσπάθεια να προστεθούν δύο νομικοί ως μέλη της Αρχής Προσφορών, ούτως ώστε να ασχολούνται με το θέμα άτομα που κατανοούν το αντικείμενο της διαδικασίας, αλλά και για τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής η εισήγηση είναι να κατέχουν θέματα δημοσίων συμβάσεων. Παράλληλα, αναφορά έγινε από τον αρμόδιο λειτουργό για πρόταση επιστροφής μέρος των τελών σε κάποιον που προσφεύγει στην Αρχή και τελικά κερδίζει.

«Μικρό ποσοστό»
Η Πρόεδρος της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών Έφη Παπαδοπούλου είπε, μεταξύ άλλων, ότι εναντίον των αποφάσεων της Αρχής προσφεύγουν στο Διοικητικό Δικαστήριο (παλαιότερα στο Ανώτατο) το 16%, ενώ από αυτές μόνο το 18% επιτυγχάνουν.

«Είναι ένα μικρό για μένα ποσοστό», είπε. Την ίδια ώρα εξήγησε ότι δεν θα μπορούσε να αποφευχθεί ένα ποσοστό να επιτυγχάνει, αφού επαφίεται στην κρίση του σώματος που το ελέγχει. Απόλυτο πράγμα δεν υπάρχει, πρόσθεσε. Την ίδια ώρα ζήτησε υποστήριξη ανεξάρτητα των μελών με νομικούς λειτουργούς. Σήμερα δανειζόμαστε από το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα δύο άτομα, οι οποίοι όμως δεν εργάζονται πλήρως κοντά μας, αφού απασχολούνται και με υποθέσεις της Νομικής Υπηρεσίας, ανέφερε.

Αναφερόμενη στον χρόνο που μπορεί να πάρει η διαδικασία της Αρχής, παρέθεσε στατιστική ανάλυση για το πόσος χρόνος αναλώνεται, λέγοντας ότι παίρνει τουλάχιστον 7 μήνες να ολοκληρωθεί η διαδικασία στις αναθέτουσες Αρχές. Μετά έρχεται κοντά μας, εμείς θέλουμε περίπου 3 με 4 μήνες να ολοκληρώσουμε. Θέλει ένα χρόνο ο κάθε διαγωνισμός, εξήγησε.

Εξοικονομήσεις
Εξάλλου, ειδική αναφορά έκανε ο Γενικός Ελεγκτής στο έργο που επιτελεί η Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων υπό τον Στράτο Ματθαίου, η οποία χειρίζεται όλες τις μεγάλες απαιτήσεις εργολάβων από τον Απρίλιο του 2016. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εν λόγω επιτροπή καταλήγει να κάνει μεγάλες εξοικονομήσεις. Είναι, είπε, άτομα έμπειρα και η συλλογική σοφία και προσπάθεια δίνει πάντοτε καλύτερο αποτέλεσμα.

Έδωσε το παράδειγμα της αίθουσας επιβατών στο Λιμάνι Λεμεσού, η οποία παραλήφθηκε πριν από λίγες μέρες. Ήταν ένα έργο όπου ο χρόνος συμπλήρωσης ήταν απροσδιόριστο, υπήρχαν απαιτήσεις του εργολάβου που δεν εξετάζονταν. Η ΑΛΚ και ο επικεφαλής της τότε Αλέκος Μιχαηλίδης θεώρησε ότι καλό ήταν να απευθυνθεί στην Επιτροπή, η οποία και ήταν καταλυτική στο να βρεθούν λύσεις, είπε.

Ισορροπία
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών Ζαχαρίας Ζαχαρίου ανέφερε, στις δηλώσεις του, ότι «γίνεται μια τεράστια προσπάθεια γιατί έχει περάσει μια νέα κουλτούρα στον τόπο για διαφάνεια, σωστές διαδικασίες, διαδικασίες που θα είναι προς όφελος του κράτους και των πολιτών». Θέλουμε κι εμείς, με τη σειρά μας, να βοηθήσουμε, διότι λάθη του παρελθόντος που στοίχισαν εκατομμύρια εις βάρος του Κύπριου πολίτη δεν θέλουμε να επαναληφθούν, πρόσθεσε.

Συγκεκριμένα, ο κ. Ζαχαρίου είπε ότι από την ενημέρωση της οποίας έτυχε η Επιτροπή, εκείνο που χρειάζεται είναι η στέλεχωση κάποιων τμημάτων, όπως είναι η Αναθεωρητική Αρχή, ίσως με περισσότερους που να έχουν προσόντα νομικά και, από την άλλη, πρέπει να αποκτηθεί και μια κουλτούρα στους επαγγελματίες να μην εκμεταλλεύονται το σύστημα, και έκανε λόγο για περιπτώσεις όπου προσφοροδότες κάνουν προσφυγές απλώς και μόνο για να μπορέσουν να δουν την προσφορά του άλλου, δίχως να έχουν καμιά πιθανότητα επιτυχίας.

Αποφάσεις
Ήδη, ανέφερε ο ίδιος, «το Υπουργικό Συμβούλιο έχει πάρει συγκεκριμένες αποφάσεις για στελέχωση με συγκεκριμένους επαγγελματίες εξειδικευμένους των υπηρεσιών, ώστε να επιταχυνθούν οι ρυθμοί». Πρόσθεσε ακόμη ότι βρίσκονται ενώπιον της Βουλής εναρμονιστικά νομοσχέδια και άλλα αναμένεται να έρθουν αφού περάσουν από τον νομοτεχνικό έλεγχο της Νομικής Υπηρεσίας.

Σε ερώτηση, για το πιο έργο είναι αυτό που καθυστερεί περισσότερο από άλλα, ο κ. Ζαχαρίου αναφέρθηκε στον βιολογικό σταθμό αποχετευτικού στην Άχνα. Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης της Επιτροπής, στο θέμα αναφέρθηκαν και ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης και η Πρόεδρος της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών Έφη Παπαδοπούλου.

«Ατυχής διαγωνισμός»
Από την πλευρά του, ο κ. Μιχαηλίδης το είχε δώσει ως παράδειγμα ιδιαίτερα χρονοβόρας περίπτωσης, αφού το 2014 λήφθηκε η πρώτη απόφαση του Συμβουλίου Προσφορών και «τώρα είναι 2016 και ακόμη δεν έχουμε ξεμπερδέψει». «Ατυχή διαγωνισμό», ο οποίος «μας προκαλεί μεγάλο άγχος γιατί θέλουμε να ολοκληρωθεί για να ξεκινήσει το έργο», αποκάλεσε τον διαγωνισμό από την πλευρά της η κ. Παπαδοπούλου. Ενημέρωσε την Επιτροπή ότι εκκρεμεί ενώπιον της Αρχής για τέταρτη φορά.

«Ανάγκη τροποποίησης»
Από την πλευρά του ο Βουλευτής ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού εξέφρασε τη θέση ότι «υπάρχει άμεση ανάγκη για τροποποίηση της νομοθεσίας που αφορά τη λειτουργία της αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, υπάρχει άμεση ανάγκη για ενίσχυση των δομών σε ανθρώπινο δυναμικό και τεχνική υποστήριξη της ίδιας της Αρχής, για να μπορεί να επιτελέσει καλύτερα το έργο της».

Την ίδια ώρα ο κ. Δαμιανού υπενθύμισε ότι από τον Απρίλιο του 2016 στην τελευταία ολομέλεια της Βουλής, κάτω από μεγάλη πίεση, είχε ψηφιστεί τροποποίηση του νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις, που προβλέπει τη σύσταση Επιτροπής Αποκλεισμού που θα ασχολείται με θέματα αποκλεισμού προσφοροδοτών, είτε γιατί περιέπεσαν σε ποινικά αδικήματα είτε γιατί έχουν παραδεχτεί τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων.

ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ