Χρειάζονται τροποποιήσεις στο Σύνταγμα για αναδιάρθρωση, λέει η Διοικητής
Η Χρυστάλλα Γιωρκάτζη ανέλυσε το νομικό πλαίσιο λειτουργίας της Κεντρικής Τράπεζας, καθώς και τις αλλαγές που προωθούνται σε σχέση με την αναδιοργάνωση και στελέχωσή της

Τρία άρθρα του κυπριακού Συντάγματος θα πρέπει να τροποποιηθούν για να μπορέσουν να προχωρήσουν διαρθρωτικές αλλαγές στην Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με τη Διοικητή Χρυστάλλα Γιωρκάτζη. Μιλώντας χθες ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, η Χρυστάλλα Γιωρκάτζη ανέλυσε το νομικό πλαίσιο λειτουργίας της Κεντρικής Τράπεζας, καθώς και τις αλλαγές που προωθούνται σε σχέση με την αναδιοργάνωση και στελέχωσή της.

Η κ. Γιωρκάτζη σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας μελέτησε, σε αριθμό συνεδριών του, με μεγάλη προσοχή τις σχετικές εναλλακτικές συστάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και, κατόπιν εκτενών συζητήσεων, κατέληξε στην προτιμητέα λύση, την οποία θα προωθήσει προς υλοποίηση.

«Για να εφαρμοστεί οποιαδήποτε από τις επιλογές που έχουν τεθεί ενώπιον του Διοικητικού Συμβουλίου, θα απαιτηθεί τροποποίηση του Συντάγματος, και πιο συγκεκριμένα των άρθρων 118.2, 119.1 και 119.3», τόνισε.

«Ανέπαφος ο χρυσός»
Παράλληλα η κ. Γιωρκάτζη ανέφερε ότι ο χρυσός είναι ανέπαφος, δεν είναι στην Κύπρο, φυλάγεται σε Κεντρική Τράπεζα μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας και δεν έχουμε συνυπογράψει πώληση. Περαιτέρω η Διοικητής είπε ότι προέκυψε αντιμετωπίσιμη υποτροπή από τη Ρουμανία με τους συμβαλλόμενους για την πώληση των υποκαταστημάτων της Λαϊκής Τράπεζας στη Ρουμανία.

Ανέφερε δε ότι ο ΕLΑ στην Τράπεζα Κύπρου έχει μειωθεί σε αισιόδοξα επίπεδα και ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η Κεντρική Τράπεζα βοηθά τις ανακριτικές Αρχές σε τεχνοοικονομικό επίπεδο όσον αφορά τις έρευνες για το σκάνδαλο στην οικονομία. Η Διοικητής είπε επίσης πως περαιτέρω μείωση των καταθετικών επιτοκίων θα αυξήσει τον κίνδυνο εκροών και δήλωσε ότι το ζήτημα με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι πολύπλοκο, υπάρχει πρόοδος, όμως δεν θα επιλυθεί εύκολα και σύντομα.

Αναδιοργάνωση
Αναλυτικότερα, στην ομιλία της ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, η Χρυστάλλα Γιωρκάτζη ανέφερε σε σχέση με το θέμα της αναδιοργάνωσης:

Τον Δεκέμβριο του 2014, το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου αποφάσισε να αναθέσει, μέσω διεθνούς μειοδοτικού διαγωνισμού, τη διεξαγωγή μελέτης για την αναδιοργάνωση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου. Από τη διαδικασία επιλέγηκε, μεταξύ επτά διεθνών οίκων συμβούλων, ο οίκος Roland Berger Gmbh.

Ο οίκος άρχισε τη διεξαγωγή της μελέτης τον Μάιο του 2015 και την εκπόνησε διαχωρίζοντάς την σε τέσσερεις κεντρικούς άξονες. Διακυβέρνηση, Τυποποιημένες Πρακτικές και Διαδικασίες, Οργανική Διάρθρωση και Θέματα Ανθρώπινου Δυναμικού.

Τα ευρήματα και εισηγήσεις της τελικής έκθεσης του συμβουλευτικού οίκου, που υποβλήθηκε το τέλος Ιουλίου 2015, έγιναν αντικείμενο κατ’ αρχήν εξέτασης από το Διοικητικό Συμβούλιο στις αρχές Σεπτεμβρίου 2015, το οποίο και αποφάσισε ότι τα ευρήματα της μελέτης θα αποτελούσαν το υπόβαθρο για την αναδιοργάνωση.

Ενημερώθηκε το προσωπικό
Για τις εξελίξεις αυτές, στις αρχές Νοεμβρίου 2015, ενημερώθηκε σχετικά το προσωπικό. Συνάμα, κοινοποιήθηκε στους υπαλλήλους η απόφαση για σύσταση Γραφείου Διαχείρισης του Έργου της Αναδιοργάνωσης, όπως και οι όροι εντολής του Γραφείου.

Ακολούθησε παρουσίαση από το Διοικητικό Συμβούλιο προς το προσωπικό των κύριων ευρημάτων και προτάσεων, καθώς και ο προγραμματισμός του Γραφείου Διαχείρισης Έργου αναφορικά με τα επόμενα βήματα, σε σχέση με την υλοποίηση της αναδιοργάνωσης.

Ως Διοικητής, ανέφερε, διαβεβαίωσα το προσωπικό ότι δεν πρόκειται να δρομολογηθεί ή υλοποιηθεί στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης οτιδήποτε το οποίο θα ατονεί ή θα διασαλεύει τα εργασιακά θέσμια ή θα παρακάμπτει υφιστάμενες εργασιακές διευθετήσεις ή συμβατικές υποχρεώσεις της Τράπεζας, χωρίς προηγουμένως να γίνουν οι απαραίτητες διαβουλεύσεις με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Το νέο οργανόγραμμα
Τον Δεκέμβριο του 2015 το Γραφείο Διαχείρισης Έργου υπέβαλε στο Διοικητικό Συμβούλιο την πρώτη επίσημη έκθεση προόδου και το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας ενέκρινε, κατ’ αρχήν, το οργανόγραμμα με 4 Διευθύνσεις και 17 Τομείς/Τμήματα, καθώς και τους νέους ρόλους και αρμοδιότητες που αναλαμβάνει έκαστος των νέων οργανικών Τομέων.

Την 1η Μαρτίου 2016, όπως δηλαδή είχε προγραμματιστεί, τέθηκαν σε εφαρμογή το νέο οργανόγραμμα και οι νέοι ρόλοι και αρμοδιότητες των Διευθύνσεων και Τομέων και τοποθετήθηκαν οι επικεφαλής των Τομέων. Ταυτόχρονα, αποφασίστηκε όπως οι εισηγήσεις του οίκου σε θέματα διακυβέρνησης της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας και ευρύτερης ανάλυσης από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που εκ της φύσεως των δραστηριοτήτων του παρέχει τεχνική βοήθεια και συμβουλές λόγω της πολυετούς εμπειρογνωμοσύνης και τριβής του σε θέματα διακυβέρνησης κεντρικών τραπεζών.

Σύστημα ανέλιξης
Τον Μάιο του 2016 υποβλήθηκε από το Γραφείο Διαχείρισης Έργου στη Διοικητή/Διοικητικό Συμβούλιο έκθεση για το Σύστημα Ανέλιξης του Προσωπικού της Τράπεζας, η οποία βασίστηκε, μεταξύ άλλων, και στα ευρήματα/προτάσεις του συμβουλευτικού οίκου Roland Berger. Παράλληλα, το Γραφείο Διαχείρισης Έργου άρχισε να εργάζεται για τη μελέτη και ανάλυση των αναγκών για αριθμητική και ποιοτική στελέχωση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, για τη σύσταση και στελέχωση των οργανικών μονάδων και για την καταγραφή και αναλυτική περιγραφή καθηκόντων για όλες τις θέσεις εργασίας.

Μετά την παρουσίαση της έκθεσης του Γραφείου Διαχείρισης Έργου στο Διοικητικό Συμβούλιο και σε συνάρτηση με τη γενικότερη μελέτη των Roland Berger, αποφασίστηκε η διεξαγωγή συμπληρωματικού διαγωνισμού για την εκπόνηση εξειδικευμένης μελέτης για καίρια θέματα που αφορούν το Ανθρώπινο Δυναμικό. Πέραν τούτου, στους όρους εντολής της εξειδικευμένης μελέτης συμπεριλήφθηκε, μεταξύ άλλων, και η εκπόνηση αναλογιστικής μελέτης για το συνολικό εργατικό κόστος υπό διαφορετικά σενάρια μισθολογίου σε βάθος δεκαετίας.

Μελέτη και από Promontory
Αφού δημοσιεύτηκε η σχετική προκήρυξη στις επίσημες εφημερίδες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας για την εκπόνηση της σχετικής μελέτης, η Κεντρική Τράπεζα κατακύρωσε τη σύμβαση στον οίκο Promontory, ο οποίος υπέβαλε ήδη το τελικό προσχέδιο της μελέτης του, προσφάτως, στο τέλος Οκτωβρίου 2016.

Τα ευρήματα και προτάσεις του οίκου Promontory, μαζί με τις ήδη δρομολογηθείσες αλλαγές σε θέματα οργανικής διάρθρωσης και, κυρίως, οι προτεινόμενες αλλαγές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σε θέματα διακυβέρνησης, θα τεθούν, όπως απαιτείται, από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τη γνώμη της, πριν από την τελική διαμόρφωσή τους και προτού αχθούν για τις τυχόν απαραίτητες συνταγματικές/νομοθετικές αλλαγές.

Ανήμπορη να καλύψει κενές θέσεις
Παρά τις έντονες επισημάνσεις και τα διαβήματα για υποστελέχωση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, ειδικότερα σε εξειδικευμένα ζητήματα όπως, για παράδειγμα, νομικών συμβούλων και εμπειρογνωμόνων σε θέματα εγκληματολογικής ανάλυσης δεδομένων, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ήταν και παραμένει ανήμπορη να καλύψει κενές θέσεις με μόνιμο προσωπικό, λόγω της χρονίζουσας αδυναμίας για νομότυπη σύγκλιση της Επιτροπής Προσωπικού, της οποίας η εμπλοκή είναι προαπαιτούμενο βάσει του Νόμου για όλα τα ζητήματα προσωπικού.

Εξαιτίας της ύπαρξης κενής θέσης στην Επιτροπή Προσωπικού ένεκα της παραίτησης ενός Εκτελεστικού Συμβούλου τον Απρίλιο του 2015, η Επιτροπή Προσωπικού δεν μπορεί να συγκροτηθεί από όλα τα πρόσωπα που ρητά προβλέπει ο Νόμος και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να συνεδριάσει νομίμως για να επιληφθεί των θεμάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, εφόσον ο Νόμος ορίζει ρητά ότι στην Επιτροπή Προσωπικού συμμετέχουν, εκτός των άλλων, και οι δύο Εκτελεστικοί Σύμβουλοι.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου αδυνατεί να προσλάβει προσωπικό, να προάγει, να ασκήσει πειθαρχική διαδικασία, να επανεξετάσει αποφάσεις που ανατράπηκαν στο δικαστήριο, να απολύσει ή να θέσει σε διαθεσιμότητα υπαλλήλους. Είναι με λύπη που σημειώνω, είπε, ότι η απαραίτητη απλή αυτή τροποποίηση του Νόμου, με διάταξη που, εξ όσων διαπιστώσαμε, υπάρχει σε όλους τους Νόμους νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και που ήταν αναγκαία για την άμεση ρύθμιση του ζητήματος, απερρίφθη από την Ολομέλεια της Βουλής. Αποτέλεσμα; Να γίνονται περιορισμένες προσλήψεις, κατ’ εξαίρεση με συμβόλαιο, που δεν εξυπηρετούν τις μόνιμες ανάγκες της Κεντρικής Τράπεζα της Κύπρου.

Τεχνική βοήθεια από ΔΝΤ
Η Κεντρική ζήτησε και έλαβε τεχνική βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε σχέση με τα θέματα της διακυβέρνησης και αναδιάρθρωσης της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου μελέτησε, σε αριθμό συνεδριών του, με μεγάλη προσοχή τις σχετικές εναλλακτικές συστάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και, κατόπιν εκτενών συζητήσεων, κατέληξε στην προτιμητέα λύση, την οποία θα προωθήσει προς υλοποίηση.

Οδικός χάρτης
Επιπλέον, το Διοικητικό Συμβούλιο καθόρισε και ενδεικτικό οδικό χάρτη που συνοψίζεται ως εξής:
(α) Τελική διαμόρφωση του κειμένου από τους εξωτερικούς νομικούς συμβούλους της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός των ολίγων προσεχών ημερών.
(β) Αποστολή του κειμένου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για λήψη γνώμης.
(γ) Διαφοροποίηση ή όχι του κειμένου με βάση τυχόν σχόλια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
(δ) Αποστολή στο Υπουργείο Οικονομικών του κειμένου για διαμόρφωση σχετικής νομοθετικής πρότασης.
(ε) Νομοτεχνικός έλεγχος από τη Νομική Υπηρεσία του κράτους.
(στ) Υιοθέτηση από το Υπουργικό Συμβούλιο, και
(ζ) Συζήτηση του νομοσχεδίου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και εν συνεχεία στην Ολομέλεια της Βουλής για ψήφιση.

Τροποποίηση Συντάγματος
Ο Εξωτερικός Νομικός Σύμβουλος της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου υπέδειξε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο έχει, βεβαίως, τη δυνατότητα να υιοθετήσει την επιλογή της προτίμησής του, διευκρινίζοντας, όμως, ταυτόχρονα, ότι για να εφαρμοστεί οποιαδήποτε από τις επιλογές που έχουν τεθεί ενώπιον του Διοικητικού Συμβουλίου, θα απαιτηθεί τροποποίηση του Συντάγματος και πιο συγκεκριμένα των άρθρων 118.2, 119.1 και 119.3.