Μνημονιακή δέσμευση αλλά και προενταξιακή υποχρέωση της Κύπρου
Δεν μπορεί ο ελέγχων να εξαρτάται οικονομικά από τον ελεγχόμενο, τονίζουν βουλευτές

Προενταξιακή εκκρεμότητα, μνημονιακή υποχρέωση, αλλά και υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία απορρέει από ομόφωνο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, αποτελεί η οικονομική ανεξαρτησία της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, δήλωσε χθες ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης. Εξήγησε, επίσης, ότι η Υπηρεσία του δεν ζητά παρά μόνο θεσμική αλλαγή, ώστε να μην περνά από την Κυβέρνηση, και δη το Υπουργείο Οικονομικών, ο προϋπολογισμός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, αλλά να κατατίθεται απευθείας στη Βουλή για έλεγχο.

«Ο σύμμαχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι το Κοινοβούλιο, σημείωσε, προσθέτοντας ότι είναι ένας θεμιτός περιορισμός τον οποίον αποδεχόμαστε».

Ο Οικονομικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών Σταύρος Μιχαήλ ανέφερε, σύμφωνα με το ΚΥΠΕ, ότι με βάση επιστολή που απέστειλε στο Υπ. Οικονομικών ο Γενικός Ελεγκτής το θέμα εξετάζεται. Θα το δούμε σε όλες τις πτυχές του, είπε, αλλά θα ζητήσουμε και τη συμβουλή της Νομικής Υπηρεσίας».

Ο κ. Μιχαήλ έθεσε σειρά ερωτημάτων που πρέπει να απαντηθούν και σημείωσε ότι το Υπουργείο θα καλέσει τον Γ. Ελεγκτή για συζήτηση προς λύση των πρακτικών θεμάτων, αλλά και των επιπτώσεων που θα έχει η όποια απόφαση.

Κρίκος στην αλυσίδα
Μιλώντας στην Επιτροπή, ο Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Λυσάνδρου ανέφερε ότι ακριβώς επειδή ο Γενικός Ελεγκτής αποτελεί κρίκο στην αλυσίδα ελέγχου και διασφάλισης της χρηστής διοίκησης, ο Γενικός Εισαγγελέας τάσσεται υπέρ της πλήρους ανεξαρτησίας των υπηρεσιών που συνιστούν κρίκο σ' αυτή την αλυσίδα.

«Για να διασφαλιστεί ότι αυτός που ελέγχει δεν ελέγχεται κατά έμμεσο τρόπο υπό το ίδιο πνεύμα -είπε- μας ενδιαφέρει και εμάς αυτή η ιδέα, δηλαδή όχι μόνο να καταθέτει τον προϋπολογισμό της η Ελεγκτική Υπηρεσία απευθείας στη Βουλή, αλλά και εμείς και, ενδεχομένως, αν ερωτηθεί, και η Δικαστική Υπηρεσία».

Ο κ. Λυσάνδρου εξήγησε ότι χρειάζεται τροποποίηση του άρθρου 167 του Συντάγματος, που δεν είναι από τα θεμελιώδη άρθρα, προσθέτοντας ότι θα πρέπει επίσης να εφαρμοστεί η ειδική πλειοψηφία των Βουλευτών.

Οδυσσέας: Είναι κουτσουρεμένη
Ο ίδιος ο Γ. Ελεγκτής, σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, είπε πως το θέμα της οικονομικής ανεξαρτησίας της Υπηρεσίας του είχε εγερθεί ακόμη και προ της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ και αποτελούσε προενταξιακή εκκρεμότητα, η οποία δυστυχώς ουδέποτε εκπληρώθηκε.

«Επανήλθε -πρόσθεσε- κατά καιρούς, το 2009, το 2011, το 2012, το επαναφέραμε και το 2015. Αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το κυριότερο, όμως, αποτελεί υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία απορρέει από ομόφωνο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, που ακριβώς εξήγησε τη μεγάλη σημασία που έχει η διασφάλιση της ανεξαρτησίας των Ελεγκτικών Υπηρεσιών.

Αυτή η ανεξαρτησία έχει ως μια εκ των βασικών πτυχών την οικονομική ανεξαρτησία, η οποία δυστυχώς στην Κύπρο είναι κουτσουρεμένη λόγω της διαδικασίας που ακολουθείται, ο προϋπολογισμός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να πρέπει πρώτα να εγκριθεί από τον ελεγχόμενό μας, που είναι η Κυβέρνηση, προτού κατατεθεί στη Βουλή».

Ο κ. Μιχαηλίδης σημείωσε ότι θεωρεί ότι η καλύτερη οδός είναι ο προϋπολογισμός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να κατατίθεται απευθείας στη Βουλή η οποία, ασκώντας τις δικές της συνταγματικές εξουσίες, ως απευθείας αντιπρόσωπος του λαού, θα έχει τον τελικό λόγο για το ύψος της δαπάνης της υπηρεσίας.

Ζητήθηκε βοήθεια για τον Συνεργατισμό…
Απαντώντας σε ερώτηση για τη μη έγκριση συγκεκριμένων θέσεων από το Υπουργείο Οικονομικών, ανέφερε ότι «το θέμα αυτό ηγέρθη κατά καιρούς και δεν πρέπει να συσχετίζεται με συγκεκριμένες πράξεις ή συμπεριφορές.

»Μέχρι σήμερα -τόνισε- δεν υπήρχε αποκοπή κονδυλίων από τον προϋπολογισμό μας, είμαστε όμως όλοι μάρτυρες πρόσφατων περιστατικών στα οποία η Υπηρεσία μας ζήτησε ενίσχυση, για παράδειγμα για συγκεκριμένο έργο το οποίο καλείται να υποβοηθήσει το έργο της Νομικής Υπηρεσίας, για την έρευνα στον Συνεργατισμό, στα οποία η Κυβέρνηση έκρινε ότι με βάση τα δικά της κριτήρια, δεν έπρεπε να μας δοθεί βοήθεια. Άρα αυτά τα θέματα πρέπει να είναι λυμένα χωρίς να επηρεάζονται από πρόσωπα ή συγκεκριμένες καταστάσεις».

Κουλίας: Όταν γδέρναμε τους πολίτες
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου Ζαχαρίας Κουλίας, στις δηλώσεις του, χαιρέτισε «την ομόθυμη θέση όλων των πλευρών για πραγματική ανεξαρτησία της Ελεγκτικής Υπηρεσίας του κράτους».

Αφού ανέφερε ότι η οικονομική ανεξαρτησία αποτελεί μνημονιακή δέσμευση της Κυβέρνησης, ο κ. Κουλίας παρατήρησε τα εξής:

«Δυστυχώς, όταν επρόκειτο να εισπράξουμε από τους πολίτες, ή να τους γδάρουμε τους πολίτες, το κάναμε με μεγάλη προθυμία, αλλά για ένα βήμα που είχαμε υποχρέωση να πράξουμε, που θα βοηθήσει πραγματικά τις αρχές του τόπου από τη σήψη και τη διαφθορά, μείναμε απλοί θεατές. Δεν είδαμε την Κυβέρνηση να είναι τόσο ένθερμη υποστηρίκτρια, παρά τις υπογραφές που έβαλε».

Ο κ. Κουλίας είπε, τέλος, ότι «κάθε 40 μέρες το θέμα θα επανέρχεται στην Επιτροπή, «μέχρι που να γίνει το σωστό».

Αννίτα: Σοβαρός προβληματισμός
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου ανέφερε ότι είναι εδώ και 15 χρόνια που τίθεται θέμα διασφάλισης της οικονομικής ανεξαρτησίας της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

«Ο Υπουργός Οικονομικών -πρόσθεσε- το 2015 αποδέχθηκε τον όρο της οικονομικής ανεξαρτησίας, ο οποίος συμπεριλήφθηκε στο μνημόνιο και έτσι αποτελεί δέσμευση της Δημοκρατίας. Είμαστε υπέρ της όσον το δυνατόν καλύτερης λειτουργίας των θεσμών και για το πώς πραγματικά θα διασφαλιστεί η απόλυτη ανεξαρτησία τους χωρίς πολιτικές εξαρτήσεις. Ομολογουμένως, στην προκειμένη, κανείς δεν αμφισβητεί τη σοβαρότητα του ρόλου και του θεσμού του Γενικού Ελεγκτή.

Αντιλαμβάνεστε, όμως, ότι χρειάζεται σοβαρός προβληματισμός, το θέμα είναι ευρύτερο, έχει να κάνει με συνταγματικές πρόνοιες και αφορά και άλλους ανεξάρτητους θεσμούς, όπως είναι η Νομική Υπηρεσία. Δεν νοείται να γίνει για την Ελεγκτική και όχι για τη Νομική, αλλά και για τη Βουλή, που είναι το υπέρτατο σώμα. Άρα, πρέπει να επιλυθούν και να ξεκαθαριστούν πρακτικά θέματα, όπως για παράδειγμα το καθεστώς των υπαλλήλων».

Τέλος, ανέφερε ότι η Επιτροπή αναμένει να κληθεί ο Γενικός Ελεγκτής από το Υπουργείο Οικονομικών προς επίλυση των πρακτικών θεμάτων και στη συνέχεια να αναλάβει η Νομική Υπηρεσία τη νομική πτυχή.

Ειρήνη: Έλεγχος και για τον έλεγχο
Η Βουλευτής ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου δήλωσε ότι άκουσε πολύ προσεχτικά τα επιχειρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και σημείωσε ότι θέτει το θέμα στη βάση αρχών και όχι προσώπων.

«Σήμερα -είπε- έχουμε έναν Γενικό Ελεγκτή του οποίου τις πρωτοβουλίες και ενέργειες μπορούμε να χειροκροτούμε. Ξεχνούμε όμως ότι στο παρελθόν είχαμε άλλους Γενικούς Ελεγκτές οι οποίοι μας απέκρυβαν στοιχεία. Στην προηγούμενη θητεία έτυχε να μου αποκρύψουν στοιχεία σε σχέση με Υπουργό της Κυβέρνησης και ενημερώθηκα από τον νυν Γενικό Ελεγκτή γι’ αυτή την απόκρυψη.

Το ίδιο συμβαίνει και με τον Γενικό Εισαγγελέα. Σήμερα είναι ο κ. Κληρίδης ο οποίος επιτελεί το έργο του με συνέπεια, στο παρελθόν υπήρξαν κάποια κρούσματα άκρως ανησυχητικά σε αποφάσεις που έλαβαν Γενικοί Εισαγγελείς, που εμπεριείχαν και το στοιχείο της ιδιοτέλειας», τόνισε.

Η κ. Χαραλαμπίδου πρόσθεσε, πάντως, ότι το κόμμα της θέτει ένα άλλο πλαίσιο, αυτό του ελέγχου του έργου των υπηρεσιών οι οποίες ζητούν οικονομική ανεξαρτησία, αλλά και του τρόπου διορισμού.

«Κάνουμε σκέψεις -είπε- και για τον τρόπο που διορίζονται αυτοί οι αξιωματούχοι, προκειμένου να διασφαλιστεί απόλυτα η ανεξαρτησία τους. Ίσως είναι καιρός να τα βάλουμε όλα επί τάπητος και να κάνουμε μια συνολική επαναξιολόγηση, με στόχο πάντοτε το δημόσιο συμφέρον, τη διαφάνεια και την καταπολέμηση της διαφθοράς».

Περδίκης: Ίσως γίνει μοχλός πίεσης
Ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Συνεργασίας Πολιτών Γιώργος Περδίκης σημείωσε, στις δηλώσεις του, ότι με δική του πρωτοβουλία εγγράφηκε το θέμα που ήγειρε ο Γενικός Ελεγκτής, να αποκτήσει δηλαδή η Ελεγκτική Υπηρεσία οικονομική ανεξαρτησία από το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο ελέγχεται από αυτήν.

«Αυτός -πρόσθεσε ο κ. Περδίκης- που δίνει τα λεφτά ελέγχεται από τον Γενικό Ελεγκτή και προφανώς θα υπάρχει κίνδυνος ο προϋπολογισμός να αποτελεί μοχλό πίεσης πάνω στον Γενικό Ελεγκτή. Γι' αυτό είναι σημαντικό στοιχείο της ανεξαρτησίας του Γενικού Ελεγκτή και της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να υπάρχει και οικονομική ανεξαρτησία».

Τέλος, είπε ότι έχει δοθεί κάποιος χρόνος στην Κυβέρνηση να καταλήξει τελεσίδικα επί του θέματος.
«Αν δεν προχωρήσει η ίδια η Κυβέρνηση -είπε- πρέπει ως Βουλή να τροποποιήσουμε το Σύνταγμα, ούτως ώστε και η Ελεγκτική Υπηρεσία αλλά και η Νομική Υπηρεσία να έχουν πλήρη διοικητική και οικονομική ανεξαρτησία από την Κυβέρνηση, την οποία ελέγχουν, κρίνουν και ενδεχομένως και να κατακρίνουν».