Έργο για προώθηση τιμολογιακής πολιτικής στη διαχείριση αποβλήτων
Νίκος Κουγιάλης: «Δεν θα μας επιβληθεί πρόστιμο, αν δεν καταθέσουμε τον σχεδιασμό για τη διαχείριση απορριμμάτων, αλλά θα καθυστερήσει η εκταμίευση του σχετικού κονδυλίου από την ΕΕ»

Δημοσιεύουμε σήμερα το δεύτερο μέρος της συνέντευξης που παραχώρησε στην εφημερίδα μας ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Νίκος Κουγιάλης, σε σχέση με τους σχεδιασμούς της Κυβέρνησης για τη διαχείριση απορριμμάτων, σχεδιασμοί που πρέπει να κατατεθούν στην ΕΕ μέχρι το τέλος του Δεκέμβρη. Σε περίπτωση που δεν προχωρήσουμε με τους εν λόγω σχεδιασμούς, θα καθυστερήσει η χρηματοδότηση των 100 εκατομμυρίων, μέχρι να υπάρξει συμμόρφωση.

Όπως είναι γνωστό, υπάρχει ήδη μια καταδικαστική απόφαση για τη χώρα μας, η οποία ελήφθη στις 18/07/2013 και η οποία αφορά το μη κλείσιμο των δύο μεγάλων χωματερών Κοτσιάτη και Βατί, και τη μη αποκατάσταση όλων των χωματερών, όπως απαιτείται από την οδηγία για χώρους υγειονομικής ταφής.

Τις πληροφορίες για την ανάγκη κατάθεσης του στρατηγικού σχεδιασμού μας για τη διαχείριση των απορριμμάτων πήραμε από αξιωματούχο της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ο οποίος μάλιστα αναφέρθηκε και σε τιμωρητικά μέτρα κατά της χώρας μας. Για διευκρίνιση της κατάστασης ζητήσαμε απαντήσεις από τον αρμόδιο Υπουργό, τον Υπουργό Γεωργίας Νίκο Κουγιάλη.

Στο πρώτο μέρος της συνέντευξής του, το οποίο δημοσιεύσαμε χθες, ο Υπουργός ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ο στρατηγικός σχεδιασμός έχει ήδη εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 5/11/2015, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχέδιου Διαχείρισης Δημοτικών Αποβλήτων και του Προγράμματος Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων.

Ο κ. Κουγιάλης ανέφερε ότι σχετικά με άλλους τύπους αποβλήτων έχουν ολοκληρωθεί τρία Σχέδια Διαχείρισης και, συγκεκριμένα, ένα για τα χρησιμοποιημένα ελαστικά, ένα για τα έλαια και τα υγρά καύσιμα, και ένα για τα λοιπά ρεύματα που είναι κυρίως βιομηχανικά και απόβλητα από εκσκαφές, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ). Αυτά αναμένεται να τεθούν σε δημόσια διαβούλευση εντός των προσεχών ημερών και, σύμφωνα με τη νομοθεσία, η περίοδος διαβούλευσης διαρκεί 36 ημέρες.

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, που υπολογίζεται στις αρχές Δεκεμβρίου, τα σχέδια θα αποσταλούν στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση.

Στη συνέχεια της συνέντευξής του ο Υπουργός Γεωργίας ανέφερε ότι υπάρχει σχεδιασμός για τη διαχείριση των απορριμμάτων, όπως για παράδειγμα ανακύκλωση, διαλογή στην πηγή κλπ, ενώ ταυτόχρονα δρομολογούνται ακόμα δυο έργα. Σε ερώτησή μας ποια είναι αυτά, απάντησε:

«Πληρώνω όσο πετώ»
-Το πρώτο αφορά την προώθηση του συστήματος «πληρώνω όσο πετώ», από ενδιαφερόμενες τοπικές Αρχές. Σκοπός του εν λόγω έργου είναι η στήριξη τοπικών Αρχών για την εφαρμογή συστημάτων «πληρώνω όσο πετώ» («pay as you throw»-ΠΟΠ) στα διοικητικά τους όρια, με τη δημιουργία της κατάλληλης υποδομής. Προτεραιότητα θα δοθεί στην Επαρχία Λευκωσίας.

Το έργο είναι πλήρως συμβατό με τη Στρατηγική του Κράτους για προώθηση της εφαρμογής τιμολογιακής πολιτικής στη διαχείριση αποβλήτων. Να πω ότι σύντομα προγραμματίζονται 4 επαρχιακές συναντήσεις με τις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ούτως ώστε να ενημερωθούν για τα προγράμματα του Υπουργείου, προκειμένου και αυτές να είναι σε θέση να υποβάλουν συγκεκριμένες προτάσεις για τις υποδομές που χρειάζονται, ώστε να εφαρμόσουν το εν λόγω σύστημα στα διοικητικά τους όρια ως μια κοινότητα /Δήμος ή/και σε συνεργασία (σύμπλεγμα). Η δαπάνη για το εν λόγω έργο έχει εκτιμηθεί περίπου στα 1.800.000 ευρώ.

Τα ορεινά
Το δεύτερο αφορά την ορεινή/ημιορεινή Κύπρο. Απώτερος σκοπός του είναι η ανεξαρτητοποίηση της ευρύτερης ορεινής ή και ημιορεινής περιοχής της Κύπρου, από την ανάγκη μεταφοράς αποβλήτων προς τα αστικά κέντρα, μέσα στο πλαίσιο μιας προσέγγισης παραγωγής μηδενικών αποβλήτων.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα περιλαμβάνει μέτρα και δράσεις για προώθηση χωριστής συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών τουλάχιστον για τα ρεύματα αποβλήτων από χαρτί, μέταλλο, πλαστικό, γυαλί, καθώς και οργανικών αποβλήτων (τροφικά απόβλητα, πράσινα) και περαιτέρω αξιοποίησής τους, π.χ. μικρά κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων ή και μικρές μονάδες κομποστοποίησης. Η εκτιμώμενη αξία ανέρχεται στα 1.500.000 ευρώ.

Να σημειώσω ότι με τους πιο πάνω σχεδιασμούς υπολογίζεται ότι θα υπάρχει μείωση στην παράγωγη αποβλήτων της τάξης των 40 χιλιάδων τόνων ετησίως.

Όλα τα πιο πάνω προγράμματα θα προσφέρουν πλήρη εκπαίδευση/κατάρτιση των εμπλεκομένων φορέων (τοπικών Αρχών, προσωπικό επιχειρήσεων κλπ), ευαισθητοποίηση του κοινού στα θέματα πρόληψης και χωριστής συλλογής, καθώς επίσης και κατάλληλο ηλεκτρονικό σύστημα συλλογής και υποβολή δεδομένων.

Σχέδιο Χορηγιών
Συμπληρωματικά των πιο πάνω και προκειμένου να ενισχυθεί η πρόληψη αλλά και η βιομηχανία ανακύκλωσης, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα της αγοράς (μεγαλύτερες ποσότητες χωριστά συλλεγέντων, ανάγκη επεξεργασίας τους κλπ), προγραμματίζεται το 2017 η ετοιμασία και προκήρυξη Σχεδίου Χορηγιών ύψους 7.000.000 ευρώ, ώστε να κλείσει ο κύκλος.

Το Σχέδιο Χορηγιών θα απευθύνεται στον ιδιωτικό τομέα και εκ πρώτης προβλέπεται να έχει ως ομάδες-στόχους εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων (κυρίως οργανικών), βιομηχανίες που θα μπορούν να εντάξουν στην παραγωγική τους διεργασία ανακυκλώσιμα υλικά, καθώς και μεγάλους παραγωγούς αποβλήτων οι οποίοι θα εντάξουν στον κύκλο εργασιών τους σχέδιο πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων.

Σκοπός του Σχεδίου Χορηγιών είναι να λειτουργήσει ως συμπληρωματικό οικονομικό εργαλείο, σε συνδυασμό με τα προγράμματα του Υπουργείου με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για καθιέρωση της χωριστής διαλογής στη πηγή, προκειμένου να κλείσει ο κύκλος στη διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων στην Κύπρο.

Ο πιο πάνω σχεδιασμός είναι απόλυτα συμβατός με το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Δημοτικών Αποβλήτων και θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων του σε πολύ μεγάλο βαθμό. Επιπλέον, θέτει τις βάσεις για την εύκολη πλέον υιοθέτηση τού υπό συζήτηση πακέτου της ΕΕ για την κυκλική οικονομία.

Θα καθυστερήσει η πληρωμή;
-Πληροφορίες μας από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι όλες οι αιρεσιμότητες πρέπει να έχουν εκπληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου, σε δύο δηλαδή μήνες. Σε περίπτωση που δεν εκπληρωθούν, μας ελέχθη από αξιωματούχο της ΕΕ, η Κομισιόν θα διακόψει τις πληρωμές προς την Κύπρο ποσού που ανέρχεται στα 100 εκ. Πώς σχολιάζετε;

-Κατ' αρχάς να διευκρινίσω ότι η μη υιοθέτηση των αιρεσιμοτήτων συνεπάγεται καθυστέρηση των πληρωμών και όχι διακοπή, μέχρι να ολοκληρωθούν οι αιρεσιμότητες. Όπως σας είπα πιο πάνω, τα Σχέδια διαχείρισης, τα οποία αποτελούν μια βασική αιρεσιμότητα, αναμένεται να ολοκληρωθούν πριν από το τέλος του έτους.

Επιπλέον, η δέσμευσή μας για προώθηση νομοθετικής ρύθμισης, που να βοηθά στην επίτευξη των στόχων της οδηγίας για τα απόβλητα, μεταφέρεται σε νέους κανονισμούς για υιοθέτηση της ευθύνης του παραγωγού στο χαρτί μη συσκευασίας και ρύθμιση του θέματος των πλαστικών σακουλών.

Οι κανονισμοί αυτοί έχουν ετοιμαστεί, έχουν συζητηθεί σε συναντήσεις με τους εμπλεκόμενους φορείς και τώρα βρίσκονται στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα αποσταλούν άμεσα στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο και ακολούθως στη Βουλή για έγκριση και έτσι θα υπάρχει συμμόρφωση μέχρι τέλος Δεκεμβρίου, εκτός απροόπτου.

-Πόσο εύκολο είναι να είμαστε έτοιμοι μέχρι το τέλος του χρόνου;
-Για να υπάρξει η δυνατότητα εκταμίευσης ευρωπαϊκών πόρων για διαρθρωτικά προγράμματα που εμπίπτουν στον άξονα του περιβάλλοντος, πρέπει να ικανοποιηθούν αυτές οι αιρεσιμότητες. Για τον λόγο αυτόν υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και συντονισμός από το Υπουργείο, και προσπάθεια για τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων.

Να σημειώσω ότι είμαστε σε συνεχή επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα θέματα αυτά και άλλα σχετικά, για αποτελεσματική υλοποίηση των συμφωνηθέντων. Σίγουρα το σημαντικότερο είναι να παράγεται έργο που να ενισχύει την ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων, με βάση τον σχεδιασμό σωστών στρατηγικών που προσβλέπουν στη χωριστή συλλογή και την επίτευξη των στόχων που τίθενται μέσα από το πακέτο της Κυκλικής Οικονομίας και σίγουρα αυτό αναγνωρίζεται και από την Επιτροπή.