Ο Υπ. Οικονομικών ανέλυσε τον προϋπολογισμό του 2017 και μίλησε για τα προβλήματα
Οι διεθνείς οίκοι δεν μας έχουν ακόμα εμπιστευθεί πλήρως, δήλωσε ο Χάρης Γεωργιάδης, τονίζοντας πως υπάρχει κίνδυνος για αύξηση του κόστους δανεισμού

Ο προϋπολογισμός του κράτους για το 2017, που προβλέπει έσοδα ύψους €6.964 εκ. και δαπάνες €7.069 εκατομμύριων, άρχισε να συζητείται χθες στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, με προοπτική να κατατεθεί στην ολομέλεια για ψήφιση στις 7 Δεκεμβρίου. Πρόκειται για τον πρώτο προϋπολογισμό μετά την έξοδο της Κύπρου από το μνημόνιο.

Τον προϋπολογισμό και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την τριετία 2017-2019 παρουσίασε στην Επιτροπή ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, ο οποίος τόνισε πως όλες οι προσπάθειες και οι σχεδιασμοί της Κυβέρνησης στοχεύουν στην ενίσχυση και ενθάρρυνση της δραστηριότητας και στην εδραίωση υγιούς ρυθμού ανάπτυξης. Δεν παρέλειψε πάντως να τονίσει ότι είναι μεγάλη ανάγκη να διατηρηθεί η σταθερή πορεία της οικονομίας και να προωθηθούν οι μεταρρυθμίσεις, τις οποίες ζητούν οι διεθνείς οίκοι.

Προειδοποίησε, επίσης, ότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος αύξησης του κόστους δανεισμού, ενώ σε ερώτηση για την προοπτική αναβάθμισης της Κύπρου σε επενδυτική βαθμίδα, ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια υπέρμετρης αισιοδοξίας καθώς παραμένουν, όπως τόνισε, αρκετές προκλήσεις.
«Μια από αυτές τις προκλήσεις», επεσήμανε, «είναι ότι οι διεθνείς οίκοι δεν μας έχουν εμπιστευθεί πλήρως ακόμα».

Αυξημένες λόγω αυξήσεων οι δαπάνες
Να σημειωθεί ότι τα αναμενόμενα έσοδα για το 2017 είναι αυξημένα κατά 1,8%, σε σχέση με το 2016, και αποτελούνται κυρίως από τους έμμεσους και άμεσους φόρους σε ποσοστό που προσεγγίζει το 85%. Σύμφωνα με τον Υπουργό, οι συνολικές κρατικές δαπάνες είναι αυξημένες κατά 2,6% σε σχέση με το 2016, λόγω των προσαυξήσεων του 2017 και της πρόσληψης 3.000 επαγγελματιών οπλιτών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η αύξηση των δαπανών περιορίζεται λόγω περαιτέρω μείωσης, κατά 13%, του κόστους του δημόσιου χρέους.

Τονίζοντας ότι μόνον η ανάπτυξη θα δημιουργήσει ευκαιρίες και θέσεις εργασίας, θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση της ανεργίας και θα ενισχύσει την κοινωνική συνοχή, ο κ. Γεωργιάδης έδωσε έμφαση στη συνετή διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, σημειώνοντας πως είναι αυτή που επιτρέπει από την 1η Ιανουαρίου 2017 την απόδοση πολύ σημαντικών φορολογικών ελαφρύνσεων, οι οποίες αναμένεται να δώσουν περαιτέρω ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα, να στηρίξουν και να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη, η οποία πλέον κινείται με έναν από τους πιο υψηλούς ρυθμούς στην Ε.Ε.

Δεν παρέλειψε πάντως να σημειώσει ότι ο υψηλός ρυθμός ανάπτυξης και ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός «δεν σημαίνουν πως έχουμε ξεπεράσει όλα τα προβλήματα ή ότι αφήσαμε πίσω τις συνέπειες της βαθιάς ύφεσης που πέρασε η χώρα μας».
«Σημαίνει, όμως», είπε, «πως είμαστε σε σωστό δρόμο και μόνο μέσα από τη διατήρηση αυτής της πορείας θα μπορέσουμε να καλύψουμε πλήρως το χαμένο έδαφος και να δημιουργήσουμε τις βάσεις για διατηρήσιμη ανάπτυξη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα».

Στο 3% η ανάπτυξη
Σύμφωνα με τον Υπουργό, είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι αναμένουμε για φέτος ρυθμό ανάπτυξης που θα πλησιάζει το 3%. «Θα είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με θετικό ρυθμό ανάπτυξης, ο οποίος φέτος θα είναι από τους πιο ψηλούς στην Ε.Ε. Αυτές οι δημοσιονομικές επιδόσεις συγκαταλέγονται στις τρεις καλύτερες στην Ε.Ε.».

Ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι είναι σημαντικό πως η ανάπτυξη στηρίζεται πλέον από όλους τους βασικούς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας, τον τουρισμό, τις υπηρεσίες, τη ναυτιλία, το λιανικό εμπόριο και τις κατασκευές και ανέφερε ότι η ίδια περίπου εικόνα με πολύ ικανοποιητικό ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ 2,5% και 3% αναμένεται και για το 2017 αλλά και μεσοπρόθεσμα.
Έσοδα και δαπάνες

Όπως είπε ο Χάρης Γεωργιάδης, τα αναμενόμενα έσοδα για το 2017 είναι €6.964 εκ. αυξημένα κατά 1,8%, σε σχέση με το 2016, και αποτελούνται κυρίως από τους έμμεσους και άμεσους φόρους σε ποσοστό που προσεγγίζει το 85%. Οι συνολικές δαπάνες αναμένεται να ανέλθουν στα €7.069 εκ. αυξημένες κατά 2,6% σε σχέση με το 2016. Αυτό οφείλεται στις προσαυξήσεις που θα δοθούν το 2017 και στις προσλήψεις 3.000 επαγγελματιών οπλιτών.

Για τις μακροοικονομικές εξελίξεις, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι οι επιδόσεις της πραγματικής οικονομίας αποτελούν τον κορυφαίο στόχο. Αναφέρθηκε σε μια σειρά από σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις κι έφερε ως παράδειγμα την περιοχή του Πανεπιστημίου, έργα ανάπλασης αστικών κέντρων, την ανάπτυξη του λιμανιού Λεμεσού και πρόσθεσε πως το 2017 αναμένεται και η έναρξη κατασκευής και λειτουργίας των καζίνων και επιπρόσθετων μαρίνων.

Μείωση της ανεργίας, απολαβές, πληθωρισμός
Σύμφωνα με τον Υπουργό, το 2016 αναμένεται ότι η ανεργία θα είναι ελαφρώς πιο πάνω από το 12%, από το 17% που ήταν το 2015, με τη νεανική ανεργία να μειώνεται από το 40% στο 27%. Ο κ. Γεωργιάδης είπε επίσης ότι οι απολαβές καταγράφουν πλέον συγκρατημένη αύξηση και πρόσθεσε ότι το 2016 θα είναι η τελευταία χρονιά αρνητικού πληθωρισμού.
Στο ερώτημα αν υπάρχει περιθώριο αύξησης των δημοσίων δαπανών, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι δεν είναι οι ανάγκες που καθορίζουν το όριό τους, αλλά οι δυνατότητες που σχετίζονται με τα έσοδα.

«Το 1980», είπε, «οι δημόσιες δαπάνες ήταν 29%, το 1990 ήταν 32,5%, το 2000 ήταν 34,5% και το 2010 ήταν 42,5%. Δεν μπορούν οι δημόσιες δαπάνες συνεχώς να διογκώνονται και να αποσπούν όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ. Το 2015 έχουν μειωθεί στο 40%. Πρέπει να διατηρήσουμε με διαρθρωτικό τρόπο ένα όριο των δημοσίων δαπανών. Τώρα είμαστε οριακά και μόνο εντός των ορίων που καθορίζει ο ευρωπαϊκός κανόνας δαπανών».

Κοντά στα 20 δις το δημόσιο χρέος
Ο Υπουργός ανέφερε ότι το δημόσιο χρέος βρίσκεται στα €19,4 δισ. ή στο 108,3% του ΑΕΠ, μειωμένο 0,5 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το περσινό, ενώ το 2017 αναμένεται να κλείσει στο 105% του ΑΕΠ.

Πρόσθεσε ότι η ανάλυση βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους είναι θετική και οι χρηματοδοτικές ανάγκες είναι αρκετά χαμηλές τα επόμενα χρόνια λόγω της εξαιρετικής δουλειάς του Γραφείου Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους. Εξήγησε ότι το δημόσιο χρέος δεν μειώθηκε περισσότερο επειδή η Κυβέρνηση διατηρεί πολύ υψηλά επίπεδα ρευστών διαθεσίμων που ανέρχονται στο 9% του ΑΕΠ και πρόσθεσε ότι το κόστος χρηματοδότησης του χρέους έχει μειωθεί σημαντικά στο 2,7%.

Είπε ακόμα πως από την άνοιξη του 2013 μέχρι σήμερα αποπληρώθηκε χρέος πέραν των €9 δισ. (€7,5 δισ. κεφάλαιο και €1,5 δισ. τόκοι), πέραν της κάλυψης μικρών ελλειμμάτων και της ανακεφαλαιοποίησης του τραπεζικού τομέα, της Λαϊκής και του Συνεργατισμού.

Για το κρατικό μισθολόγιο είπε πως το πρόβλημα με τη διόγκωσή του θα ξεκινήσει να προκύπτει σταδιακά χρόνο-χρόνο, σε δύο με τρία χρόνια, όταν δεν θα υπάρχει πλέον πάγωμα προσλήψεων και θα αποδίδεται η ΑΤΑ.

Πάταξη της φοροδιαφυγής
Για τις προσπάθειες πάταξης της φοροδιαφυγής, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι αυτές είναι η πλήρης ενοποίηση των τμημάτων Φόρου Εισοδήματος και ΦΠΑ που βρίσκεται σε εξέλιξη, η μηχανογράφηση του Τμήματος και η ενίσχυση σειράς νομοθεσιών.

Τα «κόκκινα» δάνεια
Για τον τραπεζικό τομέα, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι παραμένει σοβαρό πρόβλημα η πρόκληση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

«Παρόλα αυτά», ανέφερε, «ο τομέας μέσα από τη σταθεροποίηση και τη σταδιακή εξυγίανσή του επανακτά τον ρόλο του ως χρηματοδότης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι συμπολίτες μας έχουν εμπιστοσύνη και καταθέτουν τις αποταμιεύσεις τους στις τράπεζες και αυτό ενισχύει τη ρευστότητα, που επιτρέπει την παραχώρηση νέων δανείων, ενώ επέτρεψε και τη δραστική μείωση του ΕΛΑ και την κατάργηση των κυβερνητικών εγγυήσεων που είχαν δοθεί το 2011 για σκοπούς ενίσχυσης της ρευστότητας».

Ανέφερε επίσης ότι είναι καθοριστικό το γεγονός ότι συνεχίζεται η σημαντική μείωση των δανειστικών επιτοκίων, που υποβοηθούν την ανάκαμψη της οικονομίας, ενώ σε σχέση με τα φορολογικά κίνητρα, είπε ότι έχουν καταστεί εφικτά λόγω των δημοσιονομικών περιθωρίων.

Είπε ότι μέσα από τον προϋπολογισμό του 2017 υλοποιείται η κατάργηση της έκτακτης φορολογίας επί της απασχόλησης, μειώνονται μόνιμα τα μεταβιβαστικά τέλη κατά 50% και καταργούνται πλήρως και τα τελευταία €30 εκατομμύρια που είχαν απομείνει ως φορολογία ακίνητης ιδιοκτησίας. Πρόσθεσε ότι εξαιρετικά θετική επίδραση έχουν και τα φορολογικά κίνητρα που ενέκρινε η Βουλή το 2015.

Συνεργατισμός και σχέδιο Γιούνκερ
Ο κ. Γεωργιάδης μίλησε και για τον Συνεργατισμό και είπε πως διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την αξία του, ότι δεν προβλέπεται ότι θα χρειασθεί νέα κεφάλαια, ενώ σημείωσε πως οι κινήσεις για εισδοχή του στο ΧΑΚ δεν πρέπει να παρεμποδιστούν.

Τέλος αναφέρθηκε και στο επενδυτικό σχέδιο Γιούνκερ, και είπε πως η Κυβέρνηση έχει εξασφαλίσει ένα πιο ελκυστικό σχέδιο. «Πολύ σύντομα θα έχουμε τις πρώτες συμφωνίες, οι οποίες λόγω του αναμενόμενου μεγέθους τους θα ανεβάσουν πολύ ψηλά τη χώρα μας στον δείκτη του σχεδίου Γιούνκερ», κατέληξε.