Συστάσεις από τον βασικό δανειστή της Κύπρου
Εκσυγχρονισμός στον τομέα της διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων, περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, καθώς και η διασφάλιση ελαστικότητας της αγοράς εργασίας, ανάμεσα στις συστάσεις

«Η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις συνεχίζει πέρα ??από το τέλος του προγράμματος, η αποτελεσματική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ο εκσυγχρονισμός στον τομέα της διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων, η περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, καθώς και η διασφάλιση ελαστικότητας της αγοράς εργασίας, η οποία θα ενισχύσει όλες τις μακροπρόθεσμες δυνατότητες ανάπτυξης της Κύπρου ως επενδυτικού προορισμού», αποτελούν τις βασικές συστάσεις για το μέλλον της κυπριακής οικονομίας, όπως προκύπτουν από την ετήσια έκθεση πεπραγμένων του ESM, βασικού δανειστή της Κύπρου για το διάστημα του τριετούς προγράμματος προσαρμογής.

«Η επανένωση φέρνει ευκαιρίες»
Στην έκθεση που παρουσίασε ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλιγκ αναφέρεται ρητά πως «η επανένωση της χώρας, αν πετύχουν οι συνεχιζόμενες συνομιλίες, θα προσφέρει περαιτέρω ευκαιρίες για επενδύσεις και ανάπτυξη». Ο ESM αναφέρει ότι «η Κύπρος εξήλθε με επιτυχία από το πρόγραμμα ESM στις 31 Μαρτίου 2016, χρησιμοποιώντας τελικά μόνο το 70% του πακέτου - περίπου 9 δις € και καμία βοήθεια δεν δόθηκε στη συνέχεια».

«Καθυστέρησαν μεταρρυθμίσεις»
Ο ESM ξεκαθαρίζει ότι «το 2015, η Κύπρος υπερέβη τους στόχους του προγράμματος σε ορισμένους βασικούς τομείς, όπως στα δημοσιονομικά. Ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών παρέμειναν σε πολύ υψηλά επίπεδα, η γενική κατάσταση του τραπεζικού τομέα συνέχισε να βελτιώνεται και τα capital control άρθηκαν πλήρως τον Απρίλιο του 2015».

Παρ' όλα αυτά, «κάποιες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις καθυστέρησαν», λέει το επιτελείο Ρέγκλιγκ. Διευκρινίζει όμως ότι «είναι πολύ σημαντικό ότι η Κύπρος διαχειρίζεται ενεργά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και συνεχίζει την επιδίωξη υγιών πολιτικών μετά το πρόγραμμα για την περαιτέρω βελτίωση των μακροπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης».

Υψηλή η ανεργία
Ο ESM αναφέρει ότι η Κύπρος επέστρεψε στην ανάπτυξη το 2015, μετά από τρία χρόνια ύφεσης. Το ετήσιο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,6% λόγω της αύξησης της εγχώριας ζήτησης κατά 2,9%. Οι καθαρές εξαγωγές συνέβαλαν αρνητικά κατά 1,3 μονάδες, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά σχεδόν διπλάσια από τον ρυθμό των εξαγωγών.

Η αγορά εργασίας άρχισε να ανακάμπτει, επίσης. Το ποσοστό της ανεργίας μειώθηκε στο 13,1% τον Δεκέμβριο του 2015 από 16,8% τον Δεκέμβριο του 2014. Παρ' όλα αυτά, η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή και πολύ πάνω από το 10% που καταγράφηκε στις αρχές του 2012. Η ανταγωνιστικότητα συνέχισε να βελτιώνεται, καθώς το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος υποχώρησε και πάλι το 2015.

«Σε καλό δρόμο»
Το γενικό συμπέρασμα είναι πως η Κύπρος ήταν σε γενικές γραμμές σε καλό δρόμο. Το υψηλότερο από το αναμενόμενο πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε το +1,8% το 2015 από έλλειμμα -6% το 2014. Ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ έφθασε το 108,9% το 2015, οριακή αύξηση από 108,2% το 2014. Ορισμένες από τις μεταρρυθμίσεις, ωστόσο, έμειναν πίσω στο χρονοδιάγραμμα, στα τέλη του 2015, ιδίως εκείνες που σχετίζονται με την ιδιωτικοποίηση.

Λήφθηκαν μέτρα
Θεμελιώδη μεγέθη του τραπεζικού τομέα βελτιώθηκαν περαιτέρω. Παρά το γεγονός ότι το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμεινε υπερβολικά υψηλό σε διεθνή σύγκριση, αναμένεται να μειωθεί σύντομα, υποστηρίζει ο ESM. Τα αναγκαία νομικά μέτρα που στοχεύουν στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχουν ληφθεί και οι τράπεζες έχουν εντείνει τον ρυθμό και την ποιότητα της αναδιάρθρωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Με τη διατήρηση του τρέχοντος ρυθμού αναδιαρθρώσεων, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα μπορούσαν να μειωθούν με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι παρατηρείται σε άλλες χώρες του προγράμματος.