Αναγνωρίζεται ως μία καλή επιλογή για πιθανή έξοδο από τον υφιστάμενο στείρο κύκλο
Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης αποτελούν πρωτεύοντες στόχους της Ε.Ε., ωστόσο η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων είναι μια επίπονη και συχνά αποτυχημένη διαδικασία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση («Ε.Ε») αναγνωρίζει σε σχετικές έρευνές της την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία μια ενωμένης αγοράς κεφαλαίων με κύριο σκοπό τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης των νεοφυών, καινοτόμων και γενικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αφού συνεισφέρουν δυσανάλογα στην αγορά εργασίας, με το 40% των νέων θέσεων εργασίας στην Ευρώπη να προέρχονται από αυτές τις επιχειρήσεις. Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης αποτελούν πρωτεύοντες στόχους της Ε.Ε.

Η χρηματοδότηση αυτών των επιχειρήσεων τόσο από επιχειρηματικά κεφάλαια αλλά και από τις τράπεζες είναι μια επίπονη και συχνά αποτυχημένη διαδικασία. Η Κύπρος είναι μάλιστα σε δυσμενέστερη θέση ιδιαίτερα μετά το 2013, παρά το γεγονός ότι μετά την έξοδο από το μνημόνιο οι χρηματοδοτήσεις δείχνουν σημάδια ανάκαμψης, εντούτοις εξακολουθούν να εστιάζονται σε υφιστάμενες επιχειρήσεις με ιστορικότητα ή/και με εμπράγματες εξασφαλίσεις. Ως εκ τούτου, αυτό δεν λύνει το πρόβλημα για τις νεοφυείς, καινοτόμες και γενικά τις νέες μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η μελέτη
Η Ε.Ε. σε πρόσφατη μελέτη της έχει αναγνωρίσει τη συμμετοχική χρηματοδότηση (crowdfunding) ως μια πιθανή έξοδο από τον υφιστάμενο στείρο κύκλο της χρηματοδότησης γι' αυτές τις επιχειρήσεις. Η συμμετοχική χρηματοδότηση αποτελεί μια εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης, η οποία αντιστοιχεί τους επενδυτές με τις επιχειρήσεις αυξάνοντας παράλληλα τον ανταγωνισμό στις αγορές επιχειρηματικών και δανειστικών κεφαλαίων.

H συμμετοχική χρηματοδότηση (crowdfunding) έχει εξελιχθεί παγκοσμίως στη δημοφιλέστερη νέα μορφή εναλλακτικής χρηματοδότησης με πολλές επιτυχημένες εκστρατείες. Το σημαντικό δεν είναι μόνο ότι μεταφέρεται η δύναμη στον κόσμο, αλλά επιπρόσθετα έχει μιαν απίστευτη διαδραστική επίδραση, αφού πραγματικά έχει βοηθήσει στο να μετατραπούν αρκετές τρελές ιδέες σε πραγματικότητα, που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα περνούσαν τα αρχικά στάδια αξιολόγησης για χρηματοδότηση τόσο από επιχειρηματικούς αγγέλους αλλά και από εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων.

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μορφές χρηματοδότησης, που αντλούν ένα μεγάλο ποσό από μία ή λίγες πηγές, η συμμετοχική χρηματοδότηση συγκεντρώνει μικρά ποσά από μεγάλο αριθμό ατόμων μέσω πλατφόρμας για ένα συγκεκριμένο έργο, προϊόν, μια επιχείρηση ή ιδέα.

Τα μοντέλα
Υπάρχουν διάφορα μοντέλα συμμετοχικής χρηματοδότησης, τα οποία προσφέρουν διαφορετικά ανταλλάγματα και οφέλη στους χρηματοδότες όπως είναι οι τόκοι, οι μετοχές, τα μελλοντικά κέρδη ή έσοδα, η έκδοση τίτλων και οι ανταμοιβές μη χρηματοοικονομικής φύσεως. Αναλυτικότερα, τα κύρια είδη συμμετοχικής χρηματοδότησης είναι:

* H συμμετοχική δανειοδότηση από ιδιώτες (lending-based crowdfunding): Αποτελεί εναλλακτική λύση αντί του τραπεζικού δανείου. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, το κοινό αντί η τράπεζα, δανείζει χρήματα σε μια εταιρεία με την προϋπόθεση ότι αυτά θα του επιστραφούν με τόκο.

* Η συμμετοχική χρηματοδότηση με έκδοση μετοχών (equity-based crowdfunding) προϋποθέτει την πώληση μεριδίου επιχείρησης σε έναν αριθμό επενδυτών ως αντάλλαγμα για την επένδυσή τους. Η βασική διαφορά μεταξύ του συγκεκριμένου είδους εναλλακτικής χρηματοδότησης και άλλων παραδοσιακών μορφών χρηματοδότησης με έκδοση μετοχών είναι ότι αντί να συμμετέχουν δύο μόνο μέρη, υπάρχει η δυνατότητα συμμετοχής πολλών επενδυτών.

* H συμμετοχική χρηματοδότηση βάσει ανταμοιβής (rewards-based crowdfunding) από ιδιώτες: Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο χρηματοδότησης, οι ιδιώτες προσφέρουν δωρεές προσδοκώντας να λάβουν, σε μεταγενέστερο στάδιο, κάποιαν ανταμοιβή μη χρηματοοικονομικής φύσεως, για παράδειγμα, υπηρεσίες.

* Η συμμετοχική χρηματοδότηση βάσει δωρεάς εξυπηρετεί τη χρηματοδότηση ενός έργου φιλανθρωπικού χαρακτήρα: Οι χρηματοδότες σε αυτήν την περίπτωση δεν λαμβάνουν οικονομικά ή υλικά ανταλλάγματα.

* Η συμμετοχή των χρηματοδοτών σε μελλοντικά κέρδη ή έσοδα μετά την προσφορά των κεφαλαίων τους.

* Η συμμετοχική χρηματοδότηση με έκδοση τίτλων: Αυτό το είδος συμμετοχικής χρηματοδότησης επιτρέπει στο πλήθος να επενδύσει σε τίτλο που εκδίδεται από την εταιρεία, για παράδειγμα, σε ένα ομόλογο.

* Τα υβριδικά μοντέλα. Αυτά προσφέρουν τη δυνατότητα συνδυασμού διαφόρων μοντέλων συμμετοχικής χρηματοδότησης.

Τα πλεονεκτήματα
Τα πλεονεκτήματα μιας επιτυχημένης εκστρατείας συμμετοχικής χρηματοδότησης είναι αδιαμφισβήτητα, καθώς όχι μόνο αντλεί τους απαραίτητους πόρους για τη χρηματοδότηση ενός έργου, προϊόντος, μιας επιχείρησης ή ιδέας, αλλά λειτουργεί και ως μέσο εμπορικής προώθησης.

Ενδέχεται δηλαδή να θεωρηθεί ως δοκιμή αγοράς, η οποία μπορεί να διευκολύνει την αναζήτηση επιπρόσθετης χρηματοδότησης από τράπεζες, επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων ή επενδυτικούς αγγέλους, καθώς αυτοί οι χρηματοδότες μπορεί να σχηματίζουν την εντύπωση ότι μια πρόταση ενέχει λιγότερους κινδύνους εάν έχει ήδη λάβει χρηματοδότηση από το πλήθος.

Παράλληλα, υπάρχει ιδιαίτερη ανάπτυξη της συμμετοχικής χρηματοδότησης σε αρκετά κράτη μέλη και με σημαντικές επενδύσεις. Έρευνα της Ε.Ε. αναφέρει ότι οι επενδύσεις μέσω των πλατφορμών συμμετοχικής χρηματοδότησης με χρηματοοικονομικά μέσα ανήλθε το 2015 στα 4,2 δισεκατομμύρια.

Τα οφέλη της συμμετοχικής χρηματοδότησης δεν είναι όμως αμιγώς οικονομικά. Ο μεγάλος αριθμός ιδιωτών που συμμετέχουν σε μια εκστρατεία συμμετοχικής χρηματοδότησης, εκτός από κεφάλαια, μπορούν επιπρόσθετα να προσφέρουν πολύτιμες γνώσεις και πληροφορίες (crowd-sourcing- πληθοπορισμός) για τη δημιουργία του έργου, του προϊόντος, της επιχείρησης ή της ιδέας που στηρίζεται.

Ενέχει και κινδύνους
Η συμμετοχική χρηματοδότηση ενέχει φυσικά και ορισμένους κινδύνους όπως είναι ο κίνδυνος απάτης από πλαστές πλατφόρμες, κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας, υποτίμησης απαιτούμενου χρόνου και πόρων, αποτυχίας στόχου κ.λπ. Η ενημέρωση του κοινού για διάφορα θέματα που άπτονται της συμμετοχικής χρηματοδότησης κρίνεται αναγκαία, όπως είναι και η προώθηση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου στην Κύπρο.

Αναγνωρίζοντας τις προαναφερθείσες ανάγκες, η KPMG και η Anirot Development Organisation, διά μέσου της κοινής τους πρωτοβουλίας Crowdfunding Cyprus, διοργανώνουν το 1ο Συνέδριο Συμμετοχικής Χρηματοδότησης. Για περισσότερες πληροφορίες για το συνέδριο, παρακαλώ επικοινωνήστε με την Πέρσα Παπαδημητρίου: 22209053 ή [email protected].

ΠΑΓΚΡΑΤΙΟΣ ΒΑΝΕΖΗΣ
Principal, KPMG Limited, τηλ. 22209068, ηλεκ. διευθ. [email protected]