ΕΚΤ: Έντονες ανησυχίες ότι διευκολύνουν το ξέπλυμα μαύρου χρήματος

Η παραγωγή των «μωβ» θα σταματήσει το 2018, δεν θα τερματισθεί όμως η χρήση και η αποδοχή τους για πληρωμές

Η ΥΨΗΛΗ αξία του χαρτονομίσματος διευκολύνει πάρα πολύ τη μεταφορά μεγάλων χρηματικών ποσών

Τη διακοπή παραγωγής του χαρτονομίσματος των 500 ευρώ από τα τέλη του 2018 αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να «διευκολύνει παράνομες δραστηριότητες». Ωστόσο, το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ θα εξακολουθήσει να γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής αλλά και να ανταλλάσσεται στις εθνικές κεντρικές τράπεζες επ' άπειρον, διευκρινίζει η ΕΚΤ.

«Το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ θα διατηρήσει την ιδιότητα του νόμιμου χρήματος και συνεπώς μπορεί να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται ως μέσο πληρωμής», αναφέρεται στην ανακοίνωση Τύπου που εξέδωσε η ΕΚΤ. Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης αποφάσισαν να διακόψουν την παραγωγή και εκτύπωση του χαρτονομίσματος των 500 ευρώ εξαιτίας των ανησυχιών ότι αυτό χρησιμοποιείται για παράνομες δραστηριότητες, όπως για χρηματοδότηση της τρομοκρατίας αλλά και για τη μεταφορά χρημάτων που προέρχονται από άλλου είδους εγκληματικές ενέργειες.

Τρομοκρατία και φοροδιαφυγή

Η υψηλή του αξία διευκολύνει πάρα πολύ τη μεταφορά μεγάλου χρηματικού ποσού σχετικά εύκολα, διότι ούτε πολύ χώρο καταλαμβάνουν τα χαρτονομίσματα των 500 ευρώ ούτε μεγάλο βάρος έχουν. Αρκεί να υπολογίσει κανείς ότι ένα εκατομμύριο ευρώ αντιστοιχεί σε 2.000 χαρτονομίσματα των 500 ευρώ, 5.000 χαρτονομίσματα των 200 ευρώ και σε 10.000 των 100 ευρώ. Εξ ου και για προφανείς πρακτικούς λόγους, τα μεγάλα χαρτονομίσματα χρησιμοποιούνται κατά κόρον από εγκληματικές και τρομοκρατικές οργανώσεις, αλλά και από φοροφυγάδες ή από φορολογούμενους που σπεύδουν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους σε περιόδους κρίσης.

Οι αντιδράσεις της Γερμανίας

Ωστόσο η απόφαση της ΕΚΤ να καταργήσει το χαρτονόμισμα του ευρώ με τη μεγαλύτερη αξία αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Γερμανία, όπου ήδη μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης εμφανίζεται να είναι δυσαρεστημένο από την πολιτική χαμηλών επιτοκίων δανεισμού που ακολουθεί η ΕΚΤ.

Πολλοί Γερμανοί, και όχι μόνο, φαίνεται ότι προτιμούν την ανωνυμία που προσφέρουν οι συναλλαγές με μετρητά. Άλλοι υποπτεύονται ότι η κατάργηση του χαρτονομίσματος των 500 ευρώ αποτελεί το πρώτο βήμα για την κατάργηση συνολικά των μετρητών και την προώθηση του νομίσματος σε ψηφιακή μορφή, κάτι που θα διευκόλυνε τους κεντρικούς τραπεζίτες να υιοθετήσουν ακόμη και αρνητικά επιτόκια καταθέσεων. Σήμερα αν κάποιος φοβάται ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα υποχωρήσει κάτω από το μηδέν μπορεί να αποσύρει τις καταθέσεις του και να διατηρήσει τα μετρητά σε θυρίδα ή σε χρηματοκιβώτιο (και αυτές οι επιλογές πάντως έχουν κόστος).

Την αντίθεσή τους με την κατάργηση του χαρτονομίσματος των 500 ευρώ είχαν εκφράσει το προηγούμενο διάστημα ο κεντρικός τραπεζίτης της Γερμανίας κ. Γενς Βάιντμαν και ο ομόλογός του της Αυστρίας κ. Έβαλντ Νοβότνι. Η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας έχει ανακοινώσει ότι δεν εξετάζει το ενδεχόμενο να καταργήσει το χαρτονόμισμα των 100 ελβετικών φράγκων.

Το 33% των συνολικών χαρτονομισμάτων

Το 2002, όταν «γεννήθηκε» το ευρώ, το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ αντιπροσώπευε το 13,7% των συνολικών χαρτονομισμάτων που βρίσκονταν σε κυκλοφορία στην Ευρωζώνη.

Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε δραματικά μετά την κρίση της Lehman Brothers το 2007, όταν οι φοβισμένοι καταθέτες έσπευδαν στις τράπεζες για να αποσύρουν ρευστότητα και η ΕΚΤ αναγκάστηκε να αυξήσει την εκτύπωση μεγάλων χαρτονομισμάτων για να στηρίξει την τεχνική ομαλότητα και την ταμειακή επάρκεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το αποτέλεσμα είναι σήμερα τα χαρτονομίσματα των 500 ευρώ να αντιπροσωπεύουν το 33% των συνολικών χαρτονομισμάτων σε ευρώ με συνολική αξία 306,8 δις, και να βρίσκονται στη δεύτερη θέση μετά τα χαρτονομίσματα των 50 ευρώ.