Το mea culpa Αναστασιάδη για το κούρεμα δεν ήτανε το μπαμ

Κινδυνολογούσε ο τότε αρχηγός της αντιπολίτευσης, όταν προειδοποιούσε τον Δ. Χριστόφια για οικονομική καταστροφή;

ΕΙΧΕ αποφασίσει έγκαιρα ότι θα διεκδικούσε τις προεδρικές εκλογές του 2013. Όφειλε να γνωρίζει τα πάντα για όλα

O Πρόεδρος της Δημοκρατίας μίλησε στη δεύτερη συνέντευξη Τύπου και για το κούρεμα καταθέσεων. Απαντώντας σε ερώτηση για το μεγαλύτερο λάθος το οποίο διέπραξε κατά τη τριετή θητεία του, είπε πως θεωρεί ως mea culpa τη δέσμευσή του ότι δεν θα δεχόταν κούρεμα καταθέσεων το 2013. Το εντυπωσιακότερο φυσικά δεν ήταν αυτό. Ήταν η δήλωσή του ότι δεν γνώριζε τις πραγματικές συνθήκες της οικονομίας, όταν ανέλαβε την προεδρία της Δημοκρατίας τον Μάρτιο του 2013 και πίστευε πως με διάλογο και διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να αποφευχθεί το κούρεμα.

«Το "δεσμεύομαι" για το κούρεμα, είπε ο Νίκος Αναστασιάδης, ήταν ίσως το μεγαλύτερό μου λάθος. Γιατί, μη γνωρίζοντας τις πραγματικές συνθήκες της οικονομίας, νόμιζα ότι μέσα από διαπραγμάτευση, θα μπορούσαμε να αποφύγουμε αυτό που έπληξε πολλούς των συμπατριωτών μας και όχι μόνο». Στη συνέχεια φρόντισε να υπενθυμίσει ότι τα ρευστά διαθέσιμα του κράτους, τότε, δεν αρκούσαν πέραν του ενός μηνός, ο ΕLΑ της Λαϊκής Τράπεζας έφθανε 11,5 δις ευρώ, ενώ οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των συστημικών τραπεζών τα 7 δις. Και συνέχισε απευθύνοντας το ερώτημα: «Ερωτώ, εάν υπήρχε άλλος στη θέση μου, με βάση τα δεδομένα που αντιμετώπισα μετά την εκλογή, θα προτιμούσε να μείνει στη δέσμευση και να μην υποστεί πολιτικός κόστος, από την αποδέσμευση από μια υπόσχεση που δεν μπορούσε να υλοποιήσει;».

Ας αφήσουμε το κούρεμα στην άκρη

Δεν θα σταθούμε ιδιαίτερα στο λάθος του για τη δέσμευση περί μη αποδοχής του κουρέματος των καταθέσεων. Αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο. Θα σταθούμε περισσότερο στη δήλωσή του ότι δεν γνώριζε για την κατάσταση της οικονομίας. Τρία χρόνια πριν αναλάβει την προεδρία της Κύπρου ο ίδιος, ο Νίκος Αναστασιάδης ως ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, στηλίτευε καθημερινά σχεδόν την προηγούμενη κυβέρνηση για τα λάθη της στη διαχείριση της οικονομίας, μιλούσε προειδοποιητικά για την επικείμενη χρεοκοπία της χώρας μας, ενώ σε μια πολύ παραστατική δήλωσή του, το 2011, είχε πει πως «η έκρηξη στην οικονομία θα είναι χειρότερη από την έκρηξη στο Μαρί».

Ένα χρόνο αργότερα κι αφού στο μεταξύ είχε βγάλει η γλώσσα του μαλλιά να λέει και να ξαναλέει ότι βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού, είχε απεγνωσμένα προσπαθήσει να πείσει τον τέως Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια, στέλνοντάς του μάλιστα κι επιστολές, να τολμήσει επιτέλους την υπογραφή του μνημονίου, μια και η κρατική από το καλοκαίρι του 2012 Λαϊκή Τράπεζα, ούσα χρεοκοπημένη, θα παρέσυρε ολόκληρη την οικονομία στον γκρεμό.

Μας έλεγε πάντως ότι γνώριζε. Και όφειλε!

Η άγνοια, την οποία επεκαλέσθη την περασμένη εβδομάδα ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, δεν δικαιολογείται όχι μόνον από όσα γράφονται πιο πάνω, αλλά και από κάτι ακόμα περισσότερο σημαντικό. Είχε αποφασίσει έγκαιρα ότι θα διεκδικούσε τις προεδρικές εκλογές του 2013. Όφειλε να γνωρίζει τα πάντα για όλα. Όφειλε να ενδιατρίψει σε θέματα που άρχιζαν από τα προβλήματα των περιπτεράδων κι έφταναν μέχρι τα προβλήματα των πτυχιούχων πυρηνικής φυσικής.

Όφειλε να είχε δίπλα του τους γνώστες και τους ειδικούς εκείνους που θα τον βοηθούσαν και θα τον εφοδίαζαν με τα απαραίτητα στοιχεία, που θα τον καθιστούσαν άψογο γνώστη της κυπριακής πραγματικότητας. Δεν μιλάμε δα και για πολύπλοκο project. Μια σταλιά τόπος είμαστε. Λίγο έτσι να κάνει κάποιος, μαθαίνει τα πάντα για τον γείτονα και τον παραγείτονά του. Πόσω μάλλον ο αρχηγός του μεγαλύτερου κόμματος με τις καλύτερες πηγές ενημέρωσης και πληροφορίες από πρώτο χέρι. Άμα ήθελε…

Όλοι πιστεύαμε ότι γνώριζε ο Νίκος Αναστασιάδης και για την κατάσταση της οικονομίας και για τα σχέδια για το κούρεμα των καταθέσεων. Εδώ γνώριζαν και έγραφαν καθημερινά σχεδόν, πολύ πριν από το τραγικό Γιούρογκρουπ του Μάρτη, δημοσιογράφοι στις τέσσερεις γωνιές της γης. Είχαμε γίνει πρωτοσέλιδο σε εφημερίδες του βεληνεκούς των «Financial Times», των «New York Times», του «Guardian»… Και στην Κύπρο φυσικά έγραφαν οι εφημερίδες για το χάλι μας. Άρα; Τι δεν γνώριζε ο Πρόεδρος;

Γιατί προειδοποιούσε αφού δεν γνώριζε;

Η δήλωση περί άγνοιας είναι δραματική για όλους. Και για τον Πρόεδρο και για μας τους απλούς πολίτες. Δεν μπορεί να γίνει πιστευτή, όση καλή θέληση κι αν επιδείξουμε. Πώς είναι δυνατόν να γίνει άλλωστε, αν φέρουμε στη μνήμη μας όσα έλεγε -όχι χάριν της προεκλογικής του εκστρατείας, αυτήν την αφήνουμε στην άκρη- ενόσω ήταν ο αρχηγός της αντιπολίτευσης. Προειδοποιούσε καθημερινά για κινδύνους οικονομικής καταστροφής (τους οποίους προχθές ουσιαστικά μάς είπε πως δεν γνώριζε), έλεγε για εκρήξεις χειρότερες από αυτήν του Μαρί (ενώ δεν γνώριζε), έγραφε γράμματα στον Δημήτρη Χριστόφια, λέγοντάς του να αναλάβει τις ευθύνες του για την οικονομική καταστροφή (ενώ δεν γνώριζε)… Αν κάπου υπάρχει λάθος στα πιο πάνω θα χαρώ να με διορθώσει κάποιος.

Τα βασικότερα τουλάχιστον

Χάριν συζήτησης ας δεχθούμε όμως ότι δεν γνώριζε όντως ο Πρόεδρος Αναστασιάδης τι συνέβαινε στην κυπριακή οικονομία κι έμαθε μόνον όταν ανέλαβε τα ηνία του κράτους. Θα είναι ενδιαφέρον να πει στους πολίτες του αν φρόντισε, εκ των υστέρων έστω, να μάθει τα βασικότερα όσων θα έπρεπε να γνωρίζει για την οικονομική καταστροφή μιας ολόκληρης χώρας, μιας χώρας που του ανέθεσε να τη σώσει. Ήταν εξάλλου και το σύνθημά του το προεκλογικό. «Η κρίση θέλει ηγέτη».

Ρώτησε τον αποζημιωθέντα Πανίκο;

Θα ήταν χρήσιμο να πει ο Πρόεδρος στους πολίτες του, αν ρώτησε κι αν πήρε απαντήσεις από τον τέως διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Πανίκο Δημητριάδη, αυτόν που αποζημιώσαμε για να φύγει από τη θέση του, για τα στοιχειώδη. Όλα όσα και ο ίδιος ο Νίκος Αναστασιάδης ρωτούσε δημόσια και ο εκπρόσωπος της Κυβέρνησής του. Εμείς ως πολίτες δεν ακούσαμε απαντήσεις από τον Π. Δημητριάδη. Γιατί να δώσει άλλωστε λογαριασμό σε μας. Στον πρόεδρο και την Κυβέρνηση όμως όφειλε να απαντήσει. Τον ρώτησε λοιπόν ο Πρόεδρος τον τέως διοικητή:

-Γιατί πούλησε εν μιά νυκτί και τις τρεις κυπριακές τράπεζες στην Ελλάδα στην τιμή των 500 εκατομμυρίων ευρώ; Εξήγησε γιατί ενώ η τιμή πώλησης έπρεπε να ήταν τέσσερα δισεκατομμύρια, με βάση τα περιουσιακά στοιχεία και των τριών τραπεζών, χωρίς μάλιστα να ληφθεί υπ' όψιν τίμημα για το καλό τους όνομα, αυτός δέχθηκε να τις δώσει για 500 μόνον εκατομμύρια;

-Γιατί αποφάσισε ως ο εις και μόνος, ως Αρχή Εξυγίανσης, να μηδενίσει σχεδόν την περιουσία 90.000 μετόχων της Τράπεζας Κύπρου, αγνοώντας τα αριθμητικά δεδομένα, δηλαδή αυθαίρετα;

-Γιατί αποφάσισε να «χαρίσει» το 18% της Τράπεζας Κύπρου σε μετόχους της Λαϊκής και πάλιν αγνοώντας τα αριθμητικά δεδομένα και πάλιν αυθαίρετα;

-Γιατί αποφάσισε να μεταφέρει όλη την υποχρέωση της Λαϊκής στον ELA, μια υποχρέωση ύψους 9,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, στους ώμους της Τράπεζας Κύπρου;

-Με ποια λογική θεώρησε ότι η Τράπεζα Κύπρου και η Λαϊκή ήταν μια και μόνη νομική οντότητα;

-Γιατί δεν έλαβε μέτρα ώστε να σταματήσει η αιμορραγία της Λαϊκής; Έδωσε εξηγήσεις γιατί την κρατούσε στον αναπνευστήρα φορτώνοντας τους Κύπριους πολίτες με βάρος δισεκατομμυρίων ευρώ, χρήματα τα οποία προέρχονταν από τον ELA;

-Τι έλεγε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ώστε να την πείθει ότι η Λαϊκή ήταν φερέγγυα τράπεζα και άρα εδικαιούτο να παίρνει έκτακτη ρευστότητα, τη στιγμή που ο ίδιος γνώριζε πως (με δική του παραδοχή) βρισκόταν στον αναπνευστήρα; (Όπως είναι γνωστό, η Λαϊκή βρέθηκε με βάρος 11 δισεκατομμυρίων ELA, και 1,8 δις από το κράτος, βάρος το οποίο φορτώθηκε στη συνέχεια η Τράπεζα Κύπρου. Για να πάρει μια τράπεζα ρευστότητα από τον ELA, πρέπει, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας [ΕΚΤ], ο Διοικητής της εθνικής Κεντρικής να το ζητήσει από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ, διαβεβαιώνοντάς ότι α) η τράπεζα αυτή είναι φερέγγυο ίδρυμα και β) ότι η τράπεζα αυτή έχει ικανοποιητικές εξασφαλίσεις).

-Πού πήγαν όλα τα πιο πάνω αναφερόμενα δισεκατομμύρια;

-Απάντησε και τι είπε για τη δήλωσή του ότι δεν προχώρησε σε κλείσιμο της Λαϊκής τον Ιούνιο του 2012, όταν ανέλαβε το αξίωμα του διοικητή, «επειδή δεν θα ήταν ορθό διοικητής ενός μηνός να προχωρούσε σε μια τέτοια απόφαση»; Επ’ αυτού παραθέτουμε την ακόλουθη δική του δήλωση: «Εβδομάδα με εβδομάδα η ρευστότητα της Λαϊκής μειωνόταν, κι έφτασε στο σημείο ο δανεισμός της από τον ELA να ισούται με το 60% του ΑΕΠ της Κύπρου. Ο ELA είπε ότι θα έπρεπε να σταματήσει η δανειοδότησή της. Μας έδωσαν χρόνο μέχρι τον Νοέμβρη, στη συνέχεια ζητήσαμε κι άλλη προθεσμία μέχρι τον Γενάρη και μετά είπαμε να τελειώσουν και οι προεδρικές εκλογές πριν κλείσει η στρόφιγγα δανειοδότησης προς τη Λαϊκή. Δεν ήταν κάτι ευχάριστο, αλλά έπρεπε να την κρατήσουμε. Επιβαλλόταν να την κρατήσουμε, για να γίνουν οι εκλογές, να υπάρξει μια νέα κυβέρνηση».

-Γιατί η Κεντρική Τράπεζα, η οποία προήδρευε της Συντονιστικής Επιτροπής στις συνεδρίες με την PIMCO, ήταν σχεδόν πάντοτε απούσα από τις συνεδρίες αυτές;

-Γιατί άφησε τη Λαϊκή εκτός της έρευνας των Α&Μ, αφού ο ίδιος είχε δηλώσει πως βασική αιτία της προσφυγής της Κύπρου στον Μηχανισμό Στήριξης ήταν η κακή οικονομική κατάσταση της Λαϊκής; Γιατί άφησε εκτός έρευνας μια τράπεζα η οποία είχε ήδη πάρει κρατική στήριξη (από τους φορολογούμενους δηλαδή) ύψους 1,8 δις και πέραν των 9 δις από τον ELA, τα οποία τελικά πληρώνουμε και οι πολίτες και οι καταθέτες και οι μέτοχοι της Τράπεζας Κύπρου;

-Γιατί συνήψε την περίφημη συμφωνία με τον οίκο A&Μ, με βάση την οποία ο οίκος αυτός (που διορίσθηκε από την ίδια την Κεντρική Τράπεζα) προνοούσε καταβολή «αμοιβής επιτυχίας» (success fee) ύψους πέραν των 15 εκατομμυρίων αρχικά, σε περίπτωση που επιτυγχάνετο ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών με ενέργειες του Α&Μ;

-Γιατί έδωσε χρηματικά κίνητρα στον οίκο Α&Μ σε σχέση με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τα οποία θα αυξάνονταν όσο μεγάλωνε το ποσόν της ανακεφαλαιοποίησης;

-Πώς κατέληξε η συμφωνία με τον ίδιο οίκο να είναι τέτοια, ώστε να δικαιούται να πληρωθεί «αμοιβή επιτυχίας» ή «recapitalization fee», για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η οποία όμως δεν ήταν αποτέλεσμα ενεργειών του Α&Μ, αλλά αποτέλεσμα του κουρέματος των καταθέσεων;

-Γιατί άλλαξε η ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας, ώστε να φαίνεται πως η υπογραφή έγινε πριν από το κούρεμα και κατά συνέπεια να φαίνεται ως «επιτυχία» των Α&Μ η ανακεφαλαιοποίηση;

Αξίζουν πολλά δισεκατομμύρια

Όλες οι πιο πάνω ερωτήσεις αξίζουν πολλά δισεκατομμύρια. Οι απαντήσεις τους επίσης. Τα δισεκατομμύρια αυτά τα πληρώνουμε και θα τα πληρώνουμε για δεκαετίες εμείς, τα παιδιά και τα εγγόνια μας. Εμείς, οι απλοί πολίτες. Γιατί υπάρχουν και οι «άλλοι», αυτοί που για τον άλφα ή βήτα λόγο ή και τρόπο δεν κατάλαβαν κρίση. Ούτε και θα καταλάβουν.