ΚΟΕ: Εξωγενείς παράγοντες μειώνουν τον ρυθμό ανάπτυξης
Το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου αναθεωρεί τις εκτιμήσεις του για το 2016

Προς τα κάτω αναθεώρησε τις εκτιμήσεις του για την ανάπτυξη το 2016, από το 2,7% στο 2,4%, το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Η αναθεώρηση έγινε μετά τη διαπίστωση ότι οι εξωγενείς κίνδυνοι για την οικονομία μεγαλώνουν. Μεταξύ των εξωγενών παραγόντων, οι οποίοι επηρεάζουν την Κύπρο, το ΚΟΕ καταγράφει την επιδείνωση του εξωτερικού οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί η Κύπρος λόγω συνέχισης της ύφεσης στη Ρωσία (εξαγωγέας πετρελαίου) σε συνθήκες παρατεταμένων μειώσεων στις τιμές πετρελαίου και τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από τον αναμενόμενο στην Ευρωζώνη ως αποτέλεσμα της επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας.

Ως αρνητικός παράγοντας αναφέρεται, επίσης, η επιβράδυνση της δραστηριότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο και η περαιτέρω αποδυνάμωση της στερλίνας έναντι του ευρώ λόγω επιδείνωσης των παγκόσμιων οικονομικών συνθηκών και αβεβαιότητας σχετικά με το μέλλον της χώρας στην Ε.Ε. και η πολιτική αβεβαιότητα στην Ε.Ε.
Συγκεκριμένα, στην έκθεση για τις οικονομικές προοπτικές Απριλίου 2016, το ΚΟΕ εκτιμά ότι το 2016 η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας στην Κύπρο προβλέπεται να ενδυναμωθεί συγκριτικά με το 2015, αφού ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ (σε σταθερές τιμές) εκτιμάται σε 2,4%. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ το πρώτο και δεύτερο τρίμηνο του 2016, συγκριτικά με τα αντίστοιχα τρίμηνα του 2015, προβλέπεται σε 2,2% και 2,1%, αντίστοιχα, και σε 2,7% για το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Εντός πάμε καλά
«Οι κυριότεροι παράγοντες που οδηγούν στην προβλεπόμενη αύξηση του ΑΕΠ τα επόμενα τρίμηνα», αναφέρεται, «είναι η επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας και απασχόλησης και, παράλληλα, η μείωση της ανεργίας το τελευταίο τρίμηνο του 2015, καθώς και η συνέχιση της βελτίωσης εγχώριων δεικτών το πρώτο τρίμηνο του 2016. Μειώσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και μη ενεργειακών αγαθών, που τείνουν να πιέζουν προς τα κάτω το γενικό επίπεδο τιμών, αναμένεται να συνεχίσουν να ενισχύουν την ανάκαμψη μέσω των επιδράσεων στα πραγματικά εισοδήματα και στη ζήτηση. Ακόμη, η καθοδική τάση στα εγχώρια δανειστικά επιτόκια σε συνθήκες μειωμένης ζήτησης και υψηλής ανεργίας, καθώς και η περαιτέρω σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος, υποβοηθούν την ανάκαμψη».

Βελτιωμένες προοπτικές
Σύμφωνα με το ΚΟΕ, η περαιτέρω ενδυνάμωση της οικονομικής εμπιστοσύνης στην Κύπρο κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2015 και το πρώτο τρίμηνο του 2016 οδηγεί σε βελτιωμένες προοπτικές.

«Οι πρόσφατες δημοσιονομικές επιδόσεις που γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ κρατικών εξόδων και εσόδων αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη βιώσιμων ρυθμών ανάπτυξης», σημειώνεται.

Τονίζεται, επίσης, ότι τα υψηλά επίπεδα οικονομικής εμπιστοσύνης και η άνοδος της οικονομικής δραστηριότητας στην Ε.Ε. και την Ευρωζώνη, καθώς και τα χαμηλά επίπεδα των ευρωπαϊκών δανειστικών επιτοκίων, έχουν υποβοηθήσει την ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας.

Ωστόσο, αναφέρεται, πρόσφατες εξελίξεις σε ξένους προπορευόμενους δείκτες (π.χ. εμπιστοσύνη, μηδενικά/αρνητικά επιτόκια, χρηματιστηριακές αποδόσεις) παρέχουν ενδείξεις ενός λιγότερο ευνοϊκού εξωτερικού περιβάλλοντος, που φαίνεται να μετριάζει τον εγχώριο ρυθμό ανάπτυξης. Αυτό υπογραμμίζει την εξάρτηση της κυπριακής οικονομίας από τις διεθνείς οικονομικές συνθήκες.

Και πάλι τα κόκκινα δάνεια
Κίνδυνοι για χαμηλότερη από την προβλεπόμενη ανάπτυξη σχετίζονται με τα υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων που συνεχίζουν να εγκυμονούν κινδύνους για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τις προοπτικές ανάκαμψης της οικονομίας. Μη αποτελεσματική εφαρμογή του πλαισίου για την αφερεγγυότητα και τις εκποιήσεις ενδέχεται (α) να καθυστερήσει την επιστροφή υγιών πιστωτικών συνθηκών και βιώσιμης ανάπτυξης και (β) να παρατείνει την αβεβαιότητα στην αγορά ακινήτων, που αλληλοεπιδρά με τους ισολογισμούς των τραπεζών.

Παράλληλα, η έλλειψη δυναμικής στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων πιθανό να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, στην αξιοπιστία και στο κόστος δανεισμού της Κύπρου και κατ’ επέκτασιν στην οικονομική δραστηριότητα.

Ρωσία και Βρετανία
Αρνητικά θα επηρεάσει η επιδείνωση του εξωτερικού οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί η Κύπρος λόγω συνέχισης της ύφεσης στη Ρωσία (εξαγωγέας πετρελαίου) σε συνθήκες παρατεταμένων μειώσεων στις τιμές πετρελαίου και ο χαμηλότερος ρυθμός ανάπτυξης από τον αναμενόμενο στην Ευρωζώνη ως αποτέλεσμα της επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας.

Επίσης, η επιβράδυνση της δραστηριότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο και η περαιτέρω αποδυνάμωση της στερλίνας έναντι του ευρώ λόγω επιδείνωσης των παγκόσμιων οικονομικών συνθηκών και αβεβαιότητας σχετικά με το μέλλον της χώρας στην Ε.Ε. και η πολιτική αβεβαιότητα στην Ε.Ε. (π.χ. λόγω ενδεχόμενης εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε. ή αδυναμίας διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης) που πιθανό να οδηγήσει σε υπονόμευση της οικονομικής εμπιστοσύνης.

Παράγοντες για καλύτερες οικονομικές προοπτικές από τις προβλεπόμενες σχετίζονται με την παράταση της περιόδου χαμηλότερων διεθνών τιμών πετρελαίου με θετικές επιδράσεις στην εγχώρια δραστηριότητα και αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα στους τομείς του τουρισμού και της ενέργειας καθώς και ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων.