ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΞΕΝΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ

Η νέα Γενική Διευθύντρια του Κυπριακού Οργανισμού Προώθησης Επενδύσεων Νατάσα Πηλείδου εκτιμά ότι η σχετική ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως επιχειρηματικού κέντρου, παρά τις χρονοβόρες διαδικασίες στο δημόσιο, ίσως να ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους το πρόβλημα της γραφειοκρατίας δεν επιλύθηκε νωρίτερα

Εξετάζονται πλέον τρόποι επίσπευσης των διαδικασιών που αφορούν στρατηγικούς επενδυτές, μια δυνατότητα που ήδη παρέχεται από άλλα ανταγωνιστικά κράτη

Περισσότερο από ένας μήνας έχει περάσει από τη μέρα που ο Κυπριακός Οργανισμός Προώθησης Επενδύσεων ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της τρίτης κατά σειρά έρευνας, που διεξήγαγε η εταιρεία NOVERNA Analytics and Research, μεταξύ των επενδυτών που δραστηριοποιούνται στο νησί μας. Η έρευνα είχε σκοπό να σκιαγραφήσει τις πεποιθήσεις, τις ανάγκες και τα προβλήματα των ξένων επενδυτών, ώστε τα αποτελέσματα να αξιοποιηθούν, με στόχο την ανάδειξη της Κύπρου ως ελκυστικού επενδυτικού κέντρου.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δεν εξέπληξαν κανέναν. Η γραφειοκρατία και το τραπεζικό σύστημα συνεχίζουν να προβληματίζουν τους ξένους επενδυτές. Το αίσθημα που επικρατεί είναι ότι ο μεν δημόσιος τομέας παραμένει μεγάλος σε μέγεθος και αναποτελεσματικός, ενώ ο τραπεζικός τομέας χαρακτηρίζεται από γραφειοκρατία, αυστηρότητα και αναποτελεσματικότητα. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία η νέα Γενική Διευθύντρια του Κυπριακού Οργανισμού Προώθησης Επενδύσεων (CIPA) Νατάσα Πηλείδου αναλαμβάνει από τον Απρίλιο τα καθήκοντά της και καλείται να διαχειριστεί τα προβλήματα, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών και την προσέλκυση νέων επενδύσεων.

Οι εισηγήσεις για βελτίωση των διαδικασιών στον δημόσιο τομέα είναι κεντρικός άξονας της στρατηγικής του CIPA, δήλωσε η κ. Πηλείδου και πρόσθεσε ότι οι στενές επαφές με ξένους επενδυτές και οι συνεχείς έρευνες και μελέτες του CIPA όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου, σε σύγκριση με άλλους επενδυτικούς προορισμούς, όπως η Μάλτα και η Ιρλανδία, μας υποδεικνύουν κάποια συγκεκριμένα σημεία όπου χρειάζονται αλλαγές.

Τα αρνητικά

Ένα από τα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κύπρος είναι η καθυστέρηση στις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσει κάποιος επενδυτής για τη σύσταση επιχείρησης. Αυτές οι διαδικασίες μπορεί να αφορούν την εγγραφή καινούργιων εταιρειών ή οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, πολεοδομικές και άλλες άδειες. Κάποια άλλα κράτη, όπως η Εσθονία, κάνουν ευρύτερη χρήση της τεχνολογίας για την ταχύτερη εξυπηρέτηση των επενδυτών. Στην Κύπρο, εξετάζονται πλέον τρόποι επίσπευσης των διαδικασιών που αφορούν στρατηγικούς επενδυτές, μια δυνατότητα που ήδη παρέχεται από άλλα ανταγωνιστικά κράτη. Η κ. Πηλείδου εκτιμά ότι η σχετική ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως επιχειρηματικού κέντρου, παρά τις χρονοβόρες διαδικασίες στο δημόσιο, ίσως να ήταν ένας από τους λόγους που το πρόβλημα της γραφειοκρατίας δεν επιλύθηκε νωρίτερα.

«Σήμερα έχουμε αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος, και που άλλα κράτη έχουν ήδη λάβει μέτρα για βελτίωση, είναι σημαντικό να αδράξουμε την ευκαιρία και να προχωρήσουμε με τις απαιτούμενες αλλαγές, προκειμένου όχι μόνο να πατάξουμε τη γραφειοκρατία, αλλά, όπου μπορούμε, να εισαγάγουμε και κάποιες πρωτοποριακές και καινοτόμες λύσεις, που θα διαφοροποιήσουν θετικά τη θέση μας από αυτή των ανταγωνιστών μας».

Σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό τομέα, η κ. Πηλείδου εκτιμά ότι χρειάζεται ακόμη μεγάλη προσπάθεια για βελτίωση και πρόσθεσε ότι το καινούργιο νομοθετικό πλαίσιο που αφορά την αφερεγγυότητα θα δώσει την ευκαιρία στους τραπεζικούς οργανισμούς να αναλάβουν ουσιαστική δράση για την επίλυση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Τα θετικά

Η Κύπρος ανέκαθεν είχε και εξακολουθεί να έχει ένα δυνατό, ευέλικτο και δοκιμασμένο νομοθετικό και φορολογικό πλαίσιο, που μπορεί να προσφέρει γερές βάσεις σε εταιρείες που διαλέγουν την Κύπρο ως βάση τους. Σε τομείς όπως η ναυτιλία και ο τουρισμός, η νέα Γενική Διευθύντρια του CIPA θεωρεί ότι κάποιες ουσιαστικές αλλαγές, όπως η ιδιωτικοποίηση των λιμανιών και η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, μπορούν να ενισχύσουν το συγκριτικό μας πλεονέκτημα.

«Νέοι τομείς ανάπτυξης, όπως αυτοί της ενέργειας και της εκπαίδευσης, παρουσιάζουν καινούργιες ευκαιρίες για την Κύπρο. Tο υψηλό μορφωτικό επίπεδο του εργατικού μας δυναμικού και η ποιοτική υποδομή του τόπου αποτελούν σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των παραδοσιακών, αλλά και των νέων τομέων επένδυσης στην Κύπρο».

Δεν αρκούν τα… κάποτε ελκυστικά κίνητρα

Αν και οι επενδύσεις έχουν υποχωρήσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα σε σχέση με το 2008, παρά τις όποιες προσπάθειες έγιναν για την ενθάρρυνσή τους, η κ. Πηλείδου πιστεύει πως τα κίνητρα που κάποτε θεωρούνταν ελκυστικά τώρα πια δεν αρκούν. Η εκτίμησή της όμως είναι ότι είμαστε στη σωστή πορεία για την εκ νέου προσέλκυση επενδύσεων, καθώς έχει ξεκινήσει η διαδικασία βελτίωσης και αναβάθμισης της Κύπρου ως επιχειρηματικού κέντρου.

«Στο πλαίσιο της αναβάθμισης αυτής συμπεριλαμβάνονται πολλά μέτρα, όπως η αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα, ο εκμοντερνισμός του Εταιρικού Δικαίου, η ανανέωση του τουριστικού προϊόντος, η αποκρατικοποίηση κάποιων κρατικών και ημικρατικών οργανισμών και η ανάπτυξη ευκαιριών στους τομείς της ναυτιλίας, της ενέργειας και των επενδυτικών ταμείων».

Η παροχή περαιτέρω κινήτρων και διευκολύνσεων για τους ξένους επενδυτές είναι κλειδί στην αύξηση των ξένων επενδύσεων, υποστηρίζει η κ. Πηλείδου και ο ρόλος του CIPA είναι κεντρικός στην προσπάθεια αυτή, τόσο όσον αφορά στην προώθηση και γνωστοποίηση όλων των προσπαθειών που γίνονται για την αναβάθμιση του κυπριακού προϊόντος, όσο και στην εξεύρεση συγκεκριμένων λύσεων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες των δυνητικών επενδυτών.

Είναι όμως πλέον κοινώς παραδεκτό ότι η Κύπρος δεν θα μπορεί να βασιστεί μακροπρόθεσμα στον χαμηλό συντελεστή εταιρικού φόρου για την έλκυση ξένων επενδύσεων. Σύμφωνα με την κ. Πηλείδου, πρωτοβουλίες όπως το Base Erosion and Profit Shifting (BEPS) Project του ΟΟΣΑ, αλλά και οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εναρμονισμό του εταιρικού φόρου των κρατών-μελών, δεν πρέπει να μας αφήνουν αδιάφορους. Η Κύπρος πρέπει να λάβει ενεργά και δυναμικά μέτρα για την αναβάθμιση του προϊόντος της, προσφέροντας εξειδικευμένες και πρωτοποριακές λύσεις, προσαρμοσμένες στις συγκεκριμένες ανάγκες του κάθε στρατηγικού επενδυτή. Οι λύσεις αυτές πρέπει να προσφέρουν κίνητρα πέραν του χαμηλού φορολογικού συντελεστή, όπως εύκολες και γρήγορες διαδικασίες, καθώς και αναβαθμισμένο, ανταγωνιστικό προϊόν σε όλους τους τομείς επενδύσεων.

Ποιοι τομείς ενδιαφέρουν

Εκτός από τον τομέα της ενέργειας, η νέα γενική διευθύντρια του CIPA θεωρεί πως υπάρχουν και άλλοι τομείς με πολλές προοπτικές για την Κύπρο, όπως αυτός των επενδυτικών ταμείων, όπου γίνεται μια πολύ δυνατή και συντονισμένη προσπάθεια για την ανάπτυξη της Κύπρου ως κέντρο εγγραφής και διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων.

«Ένας άλλος τομέας με σημαντική προοπτική είναι αυτός της εκπαίδευσης, όπου ήδη η Κύπρος έχει κάνει κάποια σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια, ενώ και ο τομέας της οπτικοακουστικής βρίσκεται στα πρώτα βήματα ανάπτυξης. Ο τομέας του ιατρικού τουρισμού παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον, όπως επίσης και ο τομέας της τεχνολογίας, έρευνας και καινοτομίας ο οποίος, εάν αναπτυχθεί σωστά, θα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες εργοδότησης και ανάπτυξης του εργατικού μας δυναμικού, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους».

Σχετικά με το αν μια πιθανή επίλυση του Κυπριακού μπορεί να ευνοήσει ή να περιπλέξει την κατάσταση η κ. Πηλείδου τόνισε ότι η λύση του Κυπριακού αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία, νοουμένου ότι θα τη διαχειριστούμε σωστά.

«Είναι αποδεδειγμένο ότι η επίλυση πολιτικών προβλημάτων συνήθως οδηγεί σε ταχεία ανάπτυξη, και ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι η δυναμική μιας πιθανής λύσης θα προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις σε διάφορους τομείς της οικονομίας».

Υπογράμμισε, όμως, ότι μια πιθανή λύση πρέπει να αντιμετωπισθεί με ωριμότητα και σκληρή προετοιμασία, προκειμένου να αξιοποιηθούν σωστά οι ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν και σημείωσε ότι αν τη διαχειριστούμε σωστά, τότε θα μπορέσουμε να βελτιώσουμε περαιτέρω την εικόνα της Κύπρου ως ενός σταθερού, αξιόπιστου και ασφαλούς επενδυτικού προορισμού.