ΠΟΛΥΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ Η ΠΡΩΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ

Οι Standard and Poor’s μάς είπαν αυτά που γνωρίζουμε, οι Moody’s μάς διατήρησαν σε μη επενδυτική βαθμίδα, ενώ οι Fitch θα μας αξιολογήσουν τον ερχόμενο μήνα

Ο θετικός ορίζοντας, στον οποίο γίνεται αναφορά, αντικατοπτρίζει κυρίως την άποψη του οίκου ότι θα μπορούσε να αυξήσει τις αξιολογήσεις φέτος εάν οι οικονομικές επιδόσεις που ξεπερνούν τις προσδοκίες σε πραγματικούς και ονομαστικούς όρους, συνοδεύονται από μείωση των μη εξυπηρετούμενων περιουσιακών στοιχείων

Σε μη επενδυτική βαθμίδα παραμένει η Κύπρος, γεγονός που δυσκολεύει την έξοδό της στη διεθνή αγορά για δανεισμό, αφού το επιτόκιο που θα πρέπει να καταβάλλεται παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Πέραν τούτου, η χώρα μας βρίσκεται εκτός του σχεδίου Γιούνκερ, του επενδυτικού δηλαδή σχεδίου για την Ευρώπη, στο πλαίσιο του οποίου παραχωρούνται δάνεια σε μικρομεσαίες και σε μεσαίας κεφαλαιοποίησης επιχειρήσεις.

Η πολυαναμενόμενη αξιολόγηση του διεθνούς οίκου Standard and Poor’s στα μέσα Μαρτίου δεν άλλαξε το τοπίο, ενώ οι Moody’s, οι οποίοι επρόκειτο να ανακοινώσουν και τη δική τους αξιολόγηση για την κυπριακή οικονομία, δεν το έκαναν τουλάχιστον μέχρι το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης. Έτσι η διαβάθμιση της Κύπρου με τους Moody’s μένει στο Β1, τέσσερεις βαθμίδες πιο κάτω από την επενδυτική βαθμίδα. Οι Fitch, που αναμένεται ότι θα ανακοινώσουν τη δική τους αξιολόγηση τον Απρίλιο, έχουν την Κύπρο στο Β+, επίσης τέσσερεις βαθμίδες κάτω από την επενδυτική κατηγορία.

Τροχοπέδη τα μη εξυπηρετούμενα

Οι S&P’s, που ανακοίνωσαν τη δική τους αξιολόγηση στις 18 Μαρτίου, μας είπαν βασικά αυτό που όλοι γνωρίζουμε. Ότι αν δεν διευθετηθεί με κάποιο τρόπο το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, δεν πρόκειται να πάρουμε αναβαθμίσεις που θα μας τοποθετούν σε επενδυτική βαθμίδα.

Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης περιορίσθηκε να επιβεβαιώσει τη μακροπρόθεσμη και βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση της χώρας μας σε ξένο και εγχώριο νόμισμα στo ΒΒ-/ B με θετικό ορίζοντα. Ανακοίνωσε επίσης ότι θα αναβαθμίσει την Κύπρο σε περίπτωση που βελτιωθεί η κατάσταση με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Η επιβεβαίωση της αξιολόγησης διατηρεί την οικονομία της Κύπρου τρεις βαθμίδες κάτω από την επενδυτική κατηγορία.

Τοποθετούν την ανάπτυξη πάνω από το 2%

Όπως αναφέρει ο οίκος, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τον Μάρτιο του 2016, αναμένεται ότι η κυπριακή οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται σε περισσότερο από 2% σε πραγματικούς όρους τα έτη 2016-2019, η δημοσιονομική θέση θα ενισχύεται και το δημόσιο χρέος θα μειώνεται.

Όπως προαναφέραμε, βασική ανησυχία για την οικονομική σταθερότητα και τις οικονομικές επιδόσεις παραμένει το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Μπορεί να μας ξαναδούν, αν…

Ο θετικός ορίζοντας, στον οποίο γίνεται αναφορά, αντικατοπτρίζει κυρίως την άποψη του οίκου ότι θα μπορούσε να αυξήσει τις αξιολογήσεις φέτος εάν οι οικονομικές επιδόσεις που ξεπερνούν τις προσδοκίες σε πραγματικούς και ονομαστικούς όρους, συνοδεύονται από μείωση των μη εξυπηρετούμενων περιουσιακών στοιχείων.

Δεν παραλείπει επίσης να σημειώσει ότι, μετά από τρία χρόνια ύφεσης, η κυπριακή οικονομία αναπτύχθηκε κατά 1,6% το 2016. Η ανάκαμψη της οικονομίας αντανακλά την ανθεκτικότητα των επιχειρηματικών υπηρεσιών, του τουρισμού και τη σταδιακή ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης υποστηριζόμενη από την υποτίμηση του ευρώ και τη μείωση των τιμών του πετρελαίου.

«Κόκκινα» και κατασκευές

Ταυτόχρονα, οι S&P’s αναφέρουν ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας και οι κατασκευές συνέχισαν να λειτουργούν ως τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη. Επίσης θεωρούν ότι ενώ οι προοπτικές για τις επενδύσεις εμπεριέχουν προκλήσεις κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης αναδιάρθρωσης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, τα τρέχοντα επενδυτικά σχέδια -που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων καζίνο, τερματικό αποθήκευσης αποθεμάτων πετρελαίου και άλλες επενδύσεις στον τομέα του τουρισμού- θα συμβάλουν θετικά στην εγχώρια ζήτηση για τα επόμενα αρκετά χρόνια.

Ανεργία και Κυπριακό

Για την ανεργία, που στο τέλος του 2015 ανερχόταν στο 15,5%, ο διεθνής οίκος αναμένει ότι θα μειωθεί κάτω από το 13% μέχρι το 2018, υποστηρίζοντας και την κατανάλωση.

Θετική επίδραση στην ανάπτυξη παρά τις αρχικές δημοσιονομικές και εξωγενείς προκλήσεις αναμένεται να έχει και ενδεχόμενη επίλυση του Κυπριακού.

Οι βελτιωμένες οικονομικές προοπτικές οδήγησαν σε αύξηση των κρατικών εσόδων με τους αξιολογητές να εκτιμούν το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 0,5% το 2015, εξαιρουμένων των €175 εκ. για τη στήριξη της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας. Η δημοσιονομική θέση της Κυβέρνησης αναμένεται να βελτιωθεί με την καταγραφή πλεονασμάτων.

Οι Βουλευτικές και οι αντιστάσεις μας

Αναφορά γίνεται και στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές, με τους S&P’s να εκτιμούν ότι η Κυβέρνηση δεν αναμένεται ότι θα συνεχίσει με μέτρα για μείωση του ελλείμματος. Αναμένεται επίσης ότι η δημοσιονομική θέση της Κυβέρνησης θα ωφεληθεί από μια σταδιακή μείωση των επιδομάτων ανεργίας και την αύξηση των κυκλικών στοιχείων εσόδων στο πλαίσιο συνεχούς οικονομικής ανάκαμψης.

Ο οίκος αναμένει από την Κυβέρνηση να προχωρήσει με την εισαγωγή τής μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, που σχετίζεται κυρίως με το μισθολογικό κόστος καθώς και τη μεταρρύθμιση του φόρου ακίνητης περιουσίας. Το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί σε κάτω του 80% του ΑΕΠ μέχρι το 2019. Οι πληρωμές τόκων της γενικής κυβέρνησης θα είναι κατά μέσο όρο περίπου στο 6,3% των κρατικών εσόδων κατά τη διάρκεια των ετών 2016-2019.

Δεν επηρεάζει πολύ ο αποκλεισμός από το QE

Οι Standard and Poor’s εκτιμούν ότι ο αποκλεισμός των κυπριακών ομολόγων στο πλαίσιο του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ (QE) δεν θα επηρεάσει την πρόσβαση της Κύπρου στις αγορές.

Ενδεχόμενη περαιτέρω χαλάρωση των όρων δανεισμού από τους επίσημους δανειστές θα υποστηρίξει τη μείωση του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ απ' ό,τι αναμένεται, με την προϋπόθεση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης, που έφθασε το 2,8% του ΑΕΠ το προηγούμενο έτος και ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στην Ευρωζώνη, σταθεροποιείται σε περίπου 3% του ΑΕΠ.

Και η Cyta

Όπως αναφέρει ο διεθνής οίκος, η προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους, σημειώνοντας ότι η ιδιωτικοποίηση της Cyta δεν αναμένεται πριν από τις εκλογές του Μαΐου.

Θεωρεί επίσης ότι οι εξωτερικές αδυναμίες της οικονομίας εξακολουθούν να υπάρχουν, δεδομένου του μεγάλου έστω και μειωμένου εξωτερικού χρέους καθώς και της υψηλής καθαρής διεθνούς θέσης.

Για το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, οι S&P’s σημειώνουν ότι αναμένεται βελτίωση το 2016, διευκρινίζουν, ωστόσο, πως η διαδικασία θα είναι αργή.

Τέλος τονίζεται πως αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας θα προκύψει εάν βελτιωθεί η κατάσταση με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ενώ υποβάθμιση θα προκύψει εάν επιδεινωθεί η ποιότητα ενεργητικού των τραπεζών ή εάν εκτροχιαστούν τα δημόσια οικονομικά.