Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου θα αποφανθεί για τον ELA
Μιλώντας χθες σε διάσκεψη για τον απολογισμό του έργου της ΕΚΚ για το 2015, η Πρόεδρός της Δήμητρα Καλογήρου αναφέρθηκε τόσο στα πεπραγμένα της Επιτροπής όσο και στους στόχους που έθεσε και τα επόμενα βήματα

Έτοιμη να βγάλει την ετυμηγορία της για την παραχώρηση επείγουσας ρευστότητας στη Λαϊκή Τράπεζα από τον μηχανισμό ELA (Emergency Liquidity Assistance) εμφανίζεται η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (ΕΚΚ). Την ίδια στιγμή πολύ σύντομα αναμένεται να ολοκληρωθεί το πόρισμα της ΕΚΚ για την Commerzbank μετά την καταγγελία της βουλευτού του ΑΚΕΛ Ειρήνης Χαραλαμπίδου, ενώ μέσα στο τρέχον έτος αναμένεται να ολοκληρωθεί και η εξέταση του θέματος της τράπεζας Transilvania, όπου εξετάζεται κατά πόσον υπήρξε χειραγώγηση της αγοράς της Κύπρου. Μιλώντας χθες σε δημοσιογραφική διάσκεψη για τον απολογισμό του έργου της Επιτροπής για το 2015, η Πρόεδρός της Δήμητρα Καλογήρου αναφέρθηκε τόσο στα πεπραγμένα της Επιτροπής όσο και στους στόχους που έθεσε και στα επόμενα βήματα.

Αργοπορημένες ανακοινώσεις
Σε σχέση με τη διερεύνηση για τη Λαϊκή Τράπεζα η κ. Καλογήρου ανέφερε ότι ολοκληρώθηκε η εξέταση της ενδεχόμενης χειραγώγησης της αγοράς από μη ανακοίνωση του ELA προς τους επενδυτές. Όπως πρόσθεσε η κ. Καλογήρου, ανακοίνωση για το θέμα του ELA υπήρχε μόνο προς το τέλος με δύο μικρά ενημερωτικά δελτία μετά την ανάληψη της Λαϊκής από την Κυβέρνηση με €1,8 δισ., τον Μάιο του 2012. Να σημειωθεί ότι η Λαϊκή είχε ξεκινήσει τον δανεισμό από τον ELA το 2011, με το ποσό να φτάνει από τα €490 εκατ. στα €9,20 δισ. στις αρχές του 2013.

Όπως είπε η κα Καλογήρου, πρόκειται για ευαίσθητο θέμα, αφού μεταξύ άλλων σχετίζεται και με την Κεντρική Τράπεζα και η απόφαση για το θέμα του ELA δεν είναι εύκολη. Ωστόσο, όπως είπε, έχει ολοκληρωθεί το πόρισμα και το Συμβούλιο θα λάβει τις τελικές του αποφάσεις. Είπε επίσης ότι αν μετά την εξέταση από τη Νομική Υπηρεσία διαπιστωθεί ότι δεν προκύπτουν ποινικά θέματα για τον ELA, η ΕΚΚ θα προχωρήσει με ανακοίνωση. Εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι το 2016 θα κλείσει το θέμα των ερευνών των τραπεζών από την ΕΚΚ.

Οι στόχοι της Επιτροπής
Αναφερόμενη στους στόχους της Επιτροπής η κ. Καλογήρου είπε ότι επικεντρώνονται στην ενδελεχή εποπτεία της αγοράς, την τιμωρία στους παραβάτες της νομοθεσίας και στη διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης της αγοράς μέσω ουσιαστικών βελτιώσεων και αυξημένης προστασίας των επενδυτών. Τα πιο πάνω αποσκοπούν στην προσπάθεια που καταβάλλει για αναβάθμιση και ανάπτυξη της κυπριακής κεφαλαιαγοράς και ευρύτερα του χρηματοοικονομικού τομέα, ούτως ώστε να μπορεί να αξιοποιήσει επαρκώς τα πλεονεκτήματα που συγκεντρώνει.

Οι άλλες έρευνες
Η κα Καλογήρου ανέφερε επίσης ότι κατά τα έτη 2014-2015 έχουν ολοκληρωθεί πέντε έρευνες από την ΕΚΚ και αφορούν την υπεραξία της Uniastrum για την Τράπεζα Κύπρου, την υπεραξία της Λαϊκής Εγνατίας για τη Λαϊκή Τράπεζα, οι οποίες δεν προχώρησαν στις ανάλογες προβλέψεις έγκαιρα και διερευνάται αν υπήρξαν παραπλανητικά στοιχεία στους λογαριασμούς ή στα ενημερωτικά δελτία που εκδίδονταν στην περίοδο που διερεύνησε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Επίσης ολοκληρώθηκε η έρευνα για την ανακατάταξη των ελληνικών ομολόγων στους λογαριασμούς της Τράπεζας Κύπρου, ύστερα από καταγγελία του εσωτερικού ελεγκτή της Τράπεζας Κύπρου και το θέμα των προβλέψεων για τα δάνεια της Τράπεζας Κύπρου, αν δηλαδή γίνονταν σωστά οι προβλέψεις και δεν υπήρχαν παραπλανητικά στοιχεία στους λογαριασμούς.

Επίσης το θέμα των προβλέψεων για τα δάνεια της MIG τα οποία, όπως είπε, δίνονταν χωρίς να γίνονται οι ανάλογες προβλέψεις και δεν παρεχόταν η σωστή εικόνα στους επενδυτές. Όπως πρόσθεσε η κα Καλογήρου, όλα αυτά έχουν δοθεί στον Γενικό Εισαγγελέα προς διερεύνηση για τυχόν ποινικά αδικήματα, ενώ σε περίπτωση που δεν προκύπτουν ποινικά αδικήματα, τότε υπάρχει ευχέρεια της Επιτροπής για επιβολή διοικητικών προστίμων. Αναφέρθηκε επίσης στις πρώτες υποθέσεις που έχουν παραπεμφθεί ήδη στη δικαιοσύνη και αφορούν την επάρκεια κεφαλαίων της Τράπεζας Κύπρου και την υπόθεση χειραγώγησης για ένα μήνα των επενδυτών, τις ανακοινώσεις διάφορων αξιωματούχων για παραπλανητικές δηλώσεις και το θέμα της επένδυσης των τραπεζών Λαϊκής και Τράπεζας Κύπρου στα ελληνικά ομόλογα. Για την πρώτη υπόθεση ανέφερε ότι έχει ήδη επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο €9 εκ από την ΕΚΚ.

Εντατικοποίηση εποπτείας
Παρουσιάζοντας τις εξελίξεις στον τομέα και το έργο που επιτέλεσε η Επιτροπή στη διάρκεια του 2015, καθώς και τις προτεραιότητες που έθεσε για το τρέχον έτος, η Πρόεδρός της κα Δήμητρα Καλογήρου αναφέρθηκε κυρίως στο ερευνητικό έργο της ΕΚΚ όσον αφορά τον τραπεζικό τομέα, καθώς και στους αυξημένους εποπτικούς ελέγχους που διενεργήθηκαν στις ΚΕΠΕΥ. Η Επιτροπή έλαβε, παράλληλα, πρόσθετα αυστηρά μέτρα για συμμόρφωση των εποπτευόμενων οργανισμών με την κείμενη νομοθεσία και εντατικοποίησε την εποπτεία της αγοράς και των συμμετεχόντων σε αυτή, με στόχο την προστασία των επενδυτών.

Έλεγχοι των ΚΕΠΕΥ
Όσον αφορά τις ΚΕΠΕΥ, η Πρόεδρος της ΕΚΚ ανέφερε ότι κατά το 2015 διενεργήθηκαν ενδελεχείς επιτόπιοι έλεγχοι βάσει εποπτικού προγράμματος. Με βάση τις αδυναμίες που εντοπίστηκαν, η ΕΚΚ επέβαλε πρόστιμα ύψους €1.7 εκ. και σε δύο περιπτώσεις έγινε συμβιβασμός για το συνολικό ποσό των €685.000. Οι προαναφερθείσες κυρώσεις, καθώς και αυτές που το Συμβούλιο της ΕΚΚ επέβαλε ύστερα από έρευνες τόσο σε νομικά όσο και σε φυσικά πρόσωπα υπό την εποπτεία της ΕΚΚ, ανέρχονται συνολικά σε €2.656.550.

Πέραν των χρηματικών ποινών που επιβλήθηκαν, η ΕΚΚ έχει επίσης υποδείξει στις ΚΕΠΕΥ τη λήψη σειράς διορθωτικών μέτρων για βελτίωση των εσωτερικών τους διαδικασιών, ρυθμίσεων και πρακτικών, με στόχο την πλήρη συμμόρφωση με τις νομικές τους υποχρεώσεις. Οι ΚΕΠΕΥ είναι υποχρεωμένες να λάβουν αυτά τα μέτρα εντός της προθεσμίας που τους έχει τεθεί, στο τέλος της οποίας η ΕΚΚ θα ελέγξει εκ νέου τη συμμόρφωσή τους.

Άνω των 550
Όπως αναφέρθηκε, παρά τις προκλήσεις που παραμένουν, η υποβολή αιτήσεων προς την ΕΚΚ από την Κύπρο και το εξωτερικό για αδειοδότηση νέων εποπτευόμενων οντοτήτων συνεχίζεται αμείωτη. Ως αποτέλεσμα του ενδιαφέροντος, οι εποπτευόμενες από την ΕΚΚ οντότητες έχουν ξεπεράσει ήδη τις 550. Αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, 210 ΚΕΠΕΥ, 155 Εταιρείες Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών, αλλά και εταιρείες που εμπίπτουν στον αναπτυσσόμενο κλάδο των συλλογικών επενδύσεων και περιλαμβάνουν 11 Διαχειριστές Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων, 4 κυπριακούς και 39 αλλοδαπούς Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (ΟΣΕΚΑ), 4 εγκεκριμένες Εταιρείες Διαχείρισης ΟΣΕΚΑ και 36 Οργανισμούς Εναλλακτικών Επενδύσεων. Το ενδιαφέρον αυτό, όπως ανέφερε η Πρόεδρος της ΕΚΚ, αδιαμφισβήτητα καταδεικνύει ότι η Κύπρος εξακολουθεί να συγκεντρώνει ουσιαστικά πλεονεκτήματα και να αποτελεί ελκυστικό επενδυτικό προορισμό. Ωστόσο, πρόσθεσε, για να επανακτηθεί πλήρως η αξιοπιστία της Κύπρου χρειάζεται σκληρή δουλειά και συλλογική προσπάθεια από όλους τους φορείς.

Ενέργειες για το ξέπλυμα
Σχολιάζοντας την πρόοδο της Κύπρου στο θέμα της πάταξης του ξεπλύματος παράνομου χρήματος, η κ. Καλογήρου είπε ότι μια σημαντική αλλαγή που επήλθε ήταν η δημιουργία μιας εξειδικευμένης μονάδας στην ΕΚΚ, που θα ασχολείται με τον έλεγχο συμμόρφωσης των εποπτευομένων σε σχέση με τις υποχρεώσεις τους για την παρεμπόδιση του ξεπλύματος παράνομου χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Το τμήμα διενήργησε, μεταξύ άλλων, 21 επιτόπιους ελέγχους κατά τη διάρκεια του έτους. Αναφέροντας ότι η ΕΚΚ ανέκαθεν διενεργούσε αυτούς τους ελέγχους, πρόσθεσε ότι τους συνεχίζουν πιο εντατικά τώρα και στις Εταιρείες Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών (ΕΠΔΥ). Ανέφερε ακόμα ότι στις ΚΕΠΕΥ και ΕΠΔΥ στις οποίες ΕΚΚ διενεργεί εποπτεία δεν προέκυψε θέμα ξεπλύματος, αλλά μόνο διαδικαστικά ζητήματα, δηλαδή κατά πόσον ήταν ορθά συμπληρωμένοι οι φάκελοι των πελατών.

Θετικές αξιολογήσεις
Πρόσθεσε ότι οι τελευταίες αξιολογήσεις της Κύπρου για το θέμα του ξεπλύματος ήταν θετικές από τη Moneyval, το Global Forum και την αρμόδια επιτροπή της Τρόικας. Ερωτηθείσα για εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών της οποίας η ΕΚΚ ανακάλεσε την άδεια, απάντησε ότι υπήρχαν υπόνοιες γιατί δεν είχαν καθόλου στοιχεία για τους πελάτες. Το θέμα, όπως είπε, στάλθηκε στη MOCAS, ωστόσο δεν έχει διαφανεί κάτι μέχρι σήμερα. Ερωτηθείσα για το θέμα εθελοντικής διαγραφής εταιρειών, είπε ότι είναι ένα νέο νομοθέτημα που δημοσιεύτηκε το 2015, με βάση το οποίο θα μπορεί να πάει στη γενική συνέλευση μια εισηγμένη εταιρεία και με το 50% των παρευρισκομένων θα μπορεί να διαγράψει την εταιρεία της από το Χρηματιστήριο, αλλά με την υποχρέωση να καλύψει το υπόλοιπο 10%, στην τελευταία τιμή στην οποία διαπραγματευόταν στο χρηματιστήριο η μετοχή το τελευταίο χρονικό διάστημα.

Αγωγές από τραπεζικό ίδρυμα
Απαντώντας αν έχει δεχθεί αγωγές από πρώην στελέχη τραπεζών, η κ. Καλογήρου ανέφερε ότι όντως είχε ιδιωτικές ποινικές αγωγές από Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο ΔΣ τραπεζικού ιδρύματος και ακόμα μια εταιρεία μέτοχο. Τελικά, όπως είπε, ο Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισε να αναστείλει αυτές τις ποινικές διώξεις, με το σκεπτικό ότι δεν μπορεί η Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς να έχει αυτό το ρίσκο λόγω της άσκησης του εποπτικού της ρόλου. Ερωτηθείσα για την πρόθεση της Τράπεζας Κύπρου να επεκταθεί σε διεθνή χρηματιστήρια και κατά πόσον αυτή η απόφαση θα περάσει από την ΕΚΚ, η κ. Καλογήρου ανέφερε ότι πρώτα πρέπει να υπάρξει τελική απόφαση ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου για το θέμα και ένα σχέδιο δράσης της Τράπεζας. Ερωτηθείσα αν η ανακοίνωση της πρόθεσης επέκτασης σε ξένα χρηματιστήρια αποτελεί χειραγώγηση, η κα Καλογήρου είπε ότι για κάτι τέτοιο θα πρέπει να εξεταστούν τα γεγονότα και το κατά πόσον έχει επηρεαστεί η τιμή της μετοχής ή οι αποφάσεις του επενδυτικού κοινού. «Αυτό είναι θέμα που θα μπορούσε να εξετάσει η Επιτροπή αν υπήρχε τέτοια καταγγελία», κατέληξε.