Το τέταρτο success story της Ευρωζώνης μετά την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία είναι η Κύπρος
Πολλές και σημαντικές είναι οι προκλήσεις που θα έχει μπροστά της η Κυβέρνηση στη μεταμνημονιακή εποχή

Το τελευταίο Γιούρογκρουπ, στο οποίο η Κύπρος θα συμμετάσχει ως χώρα υπό καθεστώς μνημονίου, είναι το σημερινό. Τρία χρόνια παρά μία εβδομάδα από τη σοκαριστική ανακοίνωση της κυβέρνησης Αναστασιάδη περί κουρέματος των καταθέσεων, η χώρα μπορεί να βγαίνει επίσημα από τα «δεσμά» της Τρόικας, οι προκλήσεις όμως παραμένουν και είναι καυτές και ο έλεγχος συνεχής. Σήμερα το Γιούρογκρουπ θα δώσει τα εύσημα στην κυπριακή Κυβέρνηση και παράλληλα θα στείλει το μήνυμα να παραμείνει η Κύπρος σε τροχιά συνέχισης υπεύθυνων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών. Άλλωστε η στενή παρακολούθηση της οικονομίας της χώρας δεν πρόκειται να αλλάξει μέχρι το 2031, όταν και θα πρέπει να έχουμε αποπληρώσει το 75% του δανείου που πήραμε από την Τρόικα.

Οι διεθνείς δανειστές θα διενεργούν δύο φορές τον χρόνο ελέγχους, ενώ κατά την περίοδο εφαρμογής του μνημονίου οι έλεγχοι διενεργούνταν τέσσερεις φορές τον χρόνο. Η μορφή του ελέγχου θα είναι ίδια με αυτήν που διεξάγεται και στις υπόλοιπες 26 χώρες εκτός της Ελλάδας. Υπάρχουν έξι εποπτικοί κανόνες: τήρηση ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, διαμόρφωση μεσοπρόθεσμων στόχων, εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, μηχανισμός αυτόματης διόρθωσης αποκλίσεων, προληπτική εποπτεία και έλεγχος των μακροοικονομικών προβλέψεων από ανεξάρτητες εθνικές Αρχές.

Τα μεγάλα στοιχήματα
Η Κύπρος το επόμενο χρονικό διάστημα έχει μπροστά τις πολύ σημαντικές προκλήσεις, από τις οποίες θα πρέπει να βγει κερδισμένη.
· Πρόκληση 1 - Είσοδος στο επενδυτικό πρόγραμμα Γιούνκερ: Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, που επίσημα λήγει στις 31 Μαρτίου, η Κομισιόν θα ετοιμάσει έκθεση για την Κύπρο, ώστε να καταστεί μέρος του προγράμματος. Το πακέτο Γιούνκερ είναι €350 δις και αποτελεί σημείο-κλειδί, ώστε να υπάρξουν μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες. Ωστόσο το δημόσιο χρέος εξακολουθεί να κινείται στο όριο του 100% του ΑΕΠ και ορισμένοι επενδυτές ανησυχούν πως, όταν η Κύπρος εξέλθει του προγράμματος, το χρέος της δεν θα μπορεί πλέον να αγοράζεται από την ΕΚΤ στο πλαίσιο του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης.

· Πρόκληση 2 - Μεταρρυθμίσεις: Ιδιωτικοποιήσεις, ΓΕΣΥ, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Δημόσιος Τομέας εξακολουθούν να κινούνται με αργούς ρυθμούς. Η Κυβέρνηση θα έχει δύσκολο δρόμο να διαβεί, ειδικά εάν μετά τις βουλευτικές εκλογές του ερχόμενου Μαΐου δυσκολεύεται περισσότερο να περνάει νομοσχέδια με «28+1». Οι καθυστερήσεις πιθανό να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά και στο κόστος δανεισμού της Κύπρου, ειδικότερα μετά τη λήξη του προγράμματος, και κατ’ επέκτασιν στην οικονομική δραστηριότητα.

· Πρόκληση 3 - Οίκοι Αξιολόγησης: Με τη λήξη του μνημονίου σειρά παίρνουν οι Οίκοι Αξιολόγησης. Στις 18 Μαρτίου αναμένονται εκθέσεις από τους Οίκους Moody’s και Standard & Poor’s και στις 22 Απριλίου από τον Οίκο Fitch.

· Πρόκληση 4 - Φθηνό Χρήμα: Οι αριθμοί σήμερα δεν είναι και οι καλύτεροι. Η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου κινείται στη ζώνη του 3,8%. Αναλυτές σημειώνουν ότι το κόστος δανεισμού ίσως να είναι πιο βαρύ απ' όσο αναμένεται. Πάντως η Κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει αρκετό απόθεμα ρευστού, ώστε να μη χρειαστεί σύντομα να βγει στις αγορές για χρηματοδότηση.

· Πρόκληση 5 - Εξελίξεις στο Κυπριακό: Οι FT πρόσφατα ανέφεραν ότι είναι μια νέα μεγάλη δαπάνη, που δεν είχε υπολογιστεί για την Κύπρο. Όπως αναφέρεται, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει τη Λευκωσία να μην περιμένει ότι θα βρεθούν εύκολα δισεκατομμύρια προς αυτόν τον σκοπό. Από την πλευρά του κ. Dombrovskis κατά την επίσκεψή του στο νησί εξέφρασε την ετοιμότητα της επιτροπής να εργαστεί στενά με τις δύο πλευρές στην Κύπρο για την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σε ολόκληρη την επικράτεια του νησιού.

«Αγκάθι» τα κόκκινα δάνεια
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονται στο 150% του ΑΕΠ. Τα υψηλά επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων εξακολουθούν να εγκυμονούν κινδύνους, σύμφωνα με αναλυτές, για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τις προοπτικές ανάκαμψης της οικονομίας. Τα «κόκκινα» δάνεια αποτελούν τον μεγάλο «πονοκέφαλο» του οικονομικού επιτελείου. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής, η Κύπρος έχει το μεγαλύτερο ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων μεταξύ 20 ευρωπαϊκών χωρών.

Η αλλαγή της νομοθεσίας αναφορικά με τους πλειστηριασμούς και την πώληση δανείων σε ξένα επενδυτικά κεφάλαια αναμένεται να προκαλέσει έντονες εξελίξεις το επόμενο χρονικό διάστημα. Ήδη οι πρώτες εκποιήσεις έχουν αποφασιστεί να γίνουν. Ωστόσο ο φόβος να βγουν στο σφυρί σπίτια είναι υπαρκτός, ενώ απειλούνται ακόμη και πρώτες κατοικίες. Μπροστά υπάρχει και το ζήτημα της Τραπεζικής Ένωσης. Η Κομισιόν ήρθε με μια πρόταση για εγκαθίδρυση του Ευρωπαϊκού Σχήματος Ασφάλισης Καταθέσεων (European Deposit Insurance Scheme-EDIS).

Οι αριθμοί
Η Λευκωσία χρησιμοποίησε €7,5 δισ. από τα €10 δισ. που είχαν αρχικά δεσμευθεί για την κάλυψη των αναγκών της. Η αποπληρωμή θα αρχίσει το 2019 και η πρώτη δόση θα είναι €102 εκ. με επιτόκιο 2,5%. Το δημόσιο χρέος κινείται στη ζώνη του 100% και το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε στο 0,5%. Οι εκτιμήσεις της Ε.Ε. για την Κύπρο έχουν ως εξής:
1. Ανάπτυξη: Το 2016 1,4% και το 2017 2%
2. Ανεργία: Το 2016 14,6%, το 2017 13,3%
3. Πληθωρισμός: Το 2016 0,6% και το 2017 1,3%
4. Έλλειμμα: Το 2016 3,2% του ΑΕΠ και το 2017 3% του ΑΕΠ
5. Δημόσιο Χρέος: Το 2016 98,7% του ΑΕΠ και το 2017 94,6% του ΑΕΠ

Επανακτούμε την εθνική μας κυριαρχία
ΜΕ ΤΗΝ έξοδο της Κύπρου από το μνημόνιο τις επόμενες μέρες, η Δημοκρατία επανακτά την εθνική κυριαρχία και την εθνική αξιοπρέπειά της, δήλωσε χθες ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, προσθέτοντας ότι «γινόμαστε αφέντες στη διαχείριση των οικονομικών». Σε δηλώσεις στο Παραλίμνι και κληθείς να σχολιάσει την έξοδο της Κύπρου από το μνημόνιο, ο Αβέρωφ Νεοφύτου είπε πως «οι θυσίες του λαού μας, του συνόλου της κυπριακής κοινωνίας, φέρνουν καρπούς. Η Κύπρος στις επόμενες μέρες επανακτά την εθνική κυριαρχία της και την εθνική αξιοπρέπειά της, γινόμαστε αφέντες στη διαχείριση των οικονομικών». Από την άλλη, όμως, συνέχισε «θέλει προσοχή. Δεν θα ήθελα ποτέ να δικαιώσω όσους θεωρούν ότι είναι γρήγορα να φύγει η Τρόικα γιατί χωρίς την Τρόικα θα αρχίσουμε να επαναφέρουμε τον κακό εαυτό μας. Οποίος ζητεί οτιδήποτε, έστω και παράλογο, εμείς να ομηροποιούμε το μέλλον του τόπου μας για πέντε ή δέκα ψήφους ή για πρόσκαιρα χειροκροτήματα».

Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΚΟ, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, δήλωσε ότι «είναι θετικό γεγονός ότι βγαίνουμε από το μνημόνιο και δεν θα γίνουμε Ελλάδα. Δεν θα μπούμε σε δεύτερο μνημόνιο». Από την άλλη, πρόσθεσε, δεν βγαίνουμε από την κρίση. Απαιτείται σοβαρότητα και υπευθυνότητα. «Η Κυβέρνηση Χριστόφια έφερε το μνημόνιο και η Κυβέρνηση Αναστασιάδη το εφαρμόζει. Το κούρεμα καταθέσεων και αξιογράφων ήταν ένα έγκλημα που διοργανώθηκε από την Κυβέρνηση του ΑΚΕΛ και υλοποιήθηκε από την Κυβέρνηση του ΔΗΣΥ», είπε. «Εκ του αποτελέσματος κρίνουμε πως δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά αναμεταξύ των δυο. Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι μια οικονομική πολιτική του κέντρου όπως αυτήν που εφαρμόστηκε επί των διακυβερνήσεων του ΔΗΚΟ, όπου είχαμε πραγματικά θετικά αποτελέσματα», κατέληξε η κ. Ερωτοκρίτου.