Σύμφωνα με τη Χρυστάλλα Γιωρκάτζη, η οποία βλέπει με αισιοδοξία και την πορεία της οικονομίας
Στους πρώτους 11 μήνες του 2015, οι αναδιαρθρώσεις ανήλθαν στα €4,8 δισεκατομμύρια, λέει η Διοικητής, τονίζει όμως ότι χρειάζεται χρόνος για να φανούν τα αποτελέσματα

Μηνύματα αισιοδοξίας, τόσο για την πορεία της κυπριακής οικονομίας όσο και την πορεία του τραπεζικού συστήματος, έστειλε η Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλα Γιωρκάτζη, με συνέντευξή της στο ΚΥΠΕ, καθώς η Κύπρος ετοιμάζεται να εξέλθει του τριετούς προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η προσπάθεια εξυγίανσης πρέπει να συνεχιστεί.

Στη συνέντευξη, η κεντρική τραπεζίτης τόνισε ότι άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια μείωσης των μη εξυπηρετουμένων δανείων (ΜΕΔ), επισημαίνοντας ότι θα χρειαστεί χρόνος για να φανούν τα αποτελέσματα της προσπάθειας. Βασικό προαπαιτούμενο, σημείωσε, είναι η βελτίωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος που θα απαμβλύνει σταδιακά το πρόβλημα των ΜΕΔ.

Σύμφωνα με την κ. Γιωρκάτζη, έπειτα από την ανάκαμψη κατά 1,6% το 2015, υπάρχει προσδοκία πως η οικονομία θα τρέξει με ρυθμό πέραν του 2% το τρέχον έτος.
Είπε ακόμα πως οι αναδιαρθρώσεις θα ανέρχονται σε 4,7 δις μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, ενώ η ΚΤΚ έβαλε στόχο στις εμπορικές τράπεζες για το πρώτο τρίμηνο του έτους, την επίτευξη εγκεκριμένων αναδιαρθρώσεων ένα δισεκατομμύριο και άλλο ένα δισεκατομμύριο για προτεινόμενες αναδιαρθρώσεις.
Η Διοικητής διαμήνυσε επίσης προς όλους όσοι στρατηγικά δεν πληρώνουν τα δάνειά τους ότι υπάρχει πλέον ο κίνδυνος να βρεθούν αντιμέτωποι με νομικές επιπτώσεις.

Τα πρώτα σημάδια βελτίωσης στα ΜΕΔ
Ερωτηθείσα για την κατάσταση του τραπεζικού τομέα, η κ. Γιωρκάτζη είπε ότι τα σημαντικά κυπριακά τραπεζικά ιδρύματα, έπειτα από την επιτυχή διεξαγωγή του τεστ αντοχής από την ΕΚΤ το 2014, διαθέτουν σήμερα ισχυρή κεφαλαιακή βάση και εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό, ενώ έχουν αυξήσει τις προβλέψεις τους για κάλυψη των ΜΕΔ χωρίς να χρειαστούν οποιαδήποτε ενίσχυση, με τον Συνεργατισμό να ενισχύεται με περαιτέρω κρατική στήριξη ύψους €175 εκ.

Παράλληλα, όπως είπε, το ύψος των καταθέσεων στα πιστωτικά ιδρύματα έχει σταθεροποιηθεί και σε ορισμένες περιπτώσεις έχει σημειώσει αύξηση, ενώ η ρευστοτική κατάσταση των πιστωτικών ιδρυμάτων έχει βελτιωθεί σημαντικά, με τη χορήγηση έκτακτης ρευστότητας (ELA) να μειώνεται σημαντικά και πέραν από τις αρχικές προβλέψεις.
Υπογράμμισε όμως ότι «το ύψος των ΜΕΔ παραμένει ως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα πιστωτικά ιδρύματα».

«Πέραν της δημιουργίας εξειδικευμένων μονάδων διαχείρισης των ΜΕΔ στις τράπεζες, είπε, η βελτίωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, που αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο, αναμένεται να απαμβλύνει σταδιακά το πρόβλημα. Παρόλο που ο δείκτης ΜΕΔ παραμένει σε υψηλά επίπεδα, έχουν αρχίσει να φαίνονται σημάδια βελτίωσης της κατάστασης μέσω των αναδιαρθρώσεων, οι οποίες αποσκοπούν να βοηθήσουν τους δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα».

Οι αναδιαρθρώσεις του 2015
Σε ερώτηση για τις αναδιαρθρώσεις, η κ. Γιωρκάτζη είπε πως στους πρώτους 11 μήνες του 2015 ανήλθαν σε €4,8 δις.
«Η απόφαση της ΚΤΚ να μειώσει το ανώτατο καταθετικό επιτόκιο κατά μια ποσοστιαία μονάδα, τον Φεβρουάριο του 2015, οδήγησε σε μείωση των δανειστικών επιτοκίων, ανέφερε, βελτιώνοντας έτσι τη δυνατότητα αποπληρωμής τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων δανείων, ενώ η απόκτηση εμπειριών στα θέματα αναδιαρθρώσεων και του πλαισίου αφερεγγυότητας βοήθησε τα πιστωτικά ιδρύματα και τους δανειολήπτες να προχωρούν με πιο γρήγορο ρυθμό σε βιώσιμες αναδιαρθρώσεις. Αυτό αντανακλάται σε πρόσφατα στοιχεία της ΚΤΚ, τα οποία δείχνουν σημαντική αύξηση στον αριθμό των αναδιαρθρωμένων δανείων του ιδιωτικού τομέα. Ο πλέον σημαντικός παράγοντας για την αντιμετώπιση των ΜΕΔ είναι, αναμφισβήτητα, η επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ».

Πρόσθεσε ότι για το πρώτο τρίμηνο του 2016 οι στόχοι έχουν δημοσιοποιηθεί στην ιστοσελίδα της ΚΤΚ και είναι 11,1% για τον πρώτο δείκτη (προτεινόμενες βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης), ποσοστό που ερμηνεύεται σε περίπου €1 δις και 10,7% για τον δεύτερο δείκτη (εγκεκριμένες και αποδεκτές βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης), ποσοστό που, επίσης, αντιστοιχεί σε περίπου €1 δις.
Σε ερώτηση για την παραχώρηση νέων δανείων, η κ. Γιωρκάτζη είπε πως το 2015 δόθηκαν νέα δάνεια ύψους €1,7 δις, εκ των οποίων το €1,2 δις σε επιχειρήσεις και το υπόλοιπο €0,5 δις σε νοικοκυριά.

Υποχωρεί το ποσοστό των στρατηγικών χρεοκοπιών
Για τις στρατηγικές χρεοκοπίες η Διοικητής επανέλαβε ότι, σύμφωνα με προκαταρκτική μελέτη της ΚΤΚ, κυμαίνονται σε ποσοστό μεταξύ 10% και 20%. Η μελέτη βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη.
«Υπάρχουν ενδείξεις, ανέφερε, για ένα ποσοστό νοικοκυριών που δεν εξυπηρετούν τις δανειακές τους υποχρεώσεις, ενώ θα μπορούσαν. Το φαινόμενο αυτό ήταν ιδιαίτερα αισθητό το 2013 και το 2014, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί πτωτική πορεία».

Σε ερώτηση ποια θα είναι η αντιμετώπιση των δανειοληπτών που στρατηγικά δεν αποπληρώνουν τα δάνειά τους, η κ. Γιωρκάτζη υπογράμμισε πως «με την ψήφιση του νόμου των εκποιήσεων και την υιοθέτηση του πλαισίου αφερεγγυότητας από τη Βουλή υπάρχει πλέον ο κίνδυνος να βρεθούν αντιμέτωποι με νομικές επιπτώσεις».

Συνεχίζεται η ανάκαμψη
Για την πορεία της κυπριακής οικονομίας, η κ. Γιωρκάτζη είπε πως «αναμένεται κατά το 2016 να συνεχίσει την πορεία ανάκαμψης που ξεκίνησε το 2015, επουλώνοντας ολοένα και περισσότερες από τις πληγές που άφησε πίσω της η παρατεταμένη ύφεση και η κρίση των προηγούμενων ετών, που κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2013».

«Οι πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις ήταν καλύτερες απ’ ό,τι αρχικά ανέμεναν οι διεθνείς δανειστές μας, ιδιαίτερα σε σχέση με τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ, που κυμάνθηκε στο 1,6% τον χρόνο που πέρασε, και με τις προσδοκίες για το 2016 να υποδηλώνουν σημαντική επιτάχυνση, πέραν του 2%», είπε, προσθέτοντας πως σημαντική πρόοδος σημειώθηκε τόσο στη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, με το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2015 να φθάνει το 0,5% του ΑΕΠ, όσο και στην εξυγίανση του τραπεζικού της συστήματος.

Η κ. Γιωρκάτζη εξήρε την εργατικότητα και αποφασιστικότητα του λαού αλλά και την υπευθυνότητα με την οποία η Πολιτεία προχώρησε στις απαραίτητες χρηματοοικονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τόνισε πως «τα στοιχεία δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη στην κυπριακή οικονομία επιστρέφει, όπως καταγράφεται από το θετικότερο επενδυτικό κλίμα, αλλά και από τη μικρή έστω αύξηση στις καταθέσεις».
«Η αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης θα έχει, ασφαλώς, θετική επίδραση τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στην αντιμετώπιση των ΜΕΔ», είπε, προσθέτοντας πως η μείωση των ΜΕΔ, με τη σειρά της, θα έχει αμφίδρομα αποτελέσματα στην οικονομική δραστηριότητα, καθότι από τη μια ανακουφίζεται ο δανειολήπτης και στηρίζεται η κατανάλωση, ενώ, από την άλλη, βελτιώνονται οι ισολογισμοί των πιστωτικών ιδρυμάτων, γεγονός που τους δίνει κίνητρο και ευχέρεια για περαιτέρω δανεισμό και αύξηση των επενδύσεων στην οικονομία.

«Για να συνεχιστούν οι θετικές επιδόσεις θα πρέπει, βέβαια, να συνεχιστούν οι συλλογικές προσπάθειες εξυγίανσης της οικονομίας και του τραπεζικού μας συστήματος. Με υπεύθυνους χειρισμούς από όλους, είμαι αισιόδοξη ότι μπορούμε να επιτύχουμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα», τόνισε.

Αλλαγές στη δομή της Κεντρικής μέχρι το τέλος του 2016
Η κ. Γιωρκάτζη είπε ότι η ΚΤΚ προχωρεί στην υλοποίηση της μελέτης που ετοίμασε ο οίκος Roland Berger, η οποία βασίζεται σε τρεις άξονες: την οργανική δομή της Κεντρικής Τράπεζας, τις εσωτερικές της διαδικασίες και τυποποιημένες πρακτικές, τα θέματα ανθρώπινου δυναμικού και τα ζητήματα διακυβέρνησης. Το Διοικητικό Συμβούλιο, πρόσθεσε, υιοθέτησε τη μελέτη ως βάση για την αναδιοργάνωση της Τράπεζας και προχωρεί με την υλοποίησή της. Ήδη, τον Νοέμβριο του 2015, το ΔΣ ενέκρινε τη νέα οργανωτική δομή της Τράπεζας και προσδιόρισε ως χρονικό ορόσημο για ολοκλήρωση του όλου έργου το τέλος του 2016.
Επεσήμανε ακόμη ότι μια από τις βασικές διαπιστώσεις του συμβουλευτικού οίκου είναι το «υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό». «Οι άνθρωποι της Κεντρικής Τράπεζας είναι ο πιο σημαντικός πόρος της και οφείλουμε να κάνουμε όσες αλλαγές χρειάζεται, ώστε να είμαστε σε θέση να τον αξιοποιούμε στο έπακρο», συμπλήρωσε.

Λέγοντας ότι το θέμα της διακυβέρνησης της ΚΤΚ είναι «υψίστης σημασίας», που «αποτέλεσε αντικείμενο εκτενών συζητήσεων και σε ορισμένες περιπτώσεις διαφορετικών προσεγγίσεων», η κ. Γιωρκάτζη ενημέρωσε πως, πέραν της έκθεσης του συμβουλευτικού οίκου, το ΔΣ της Τράπεζας ζήτησε και έλαβε τεχνική βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο διαθέτει ευρεία πείρα στο ζήτημα αυτό και γνωρίζει τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και κυρίως τα ευρωπαϊκά δεδομένα και υπέβαλε εισηγήσεις, που μελετώνται από το ΔΣ.
(ΚΥΠΕ)