Ο Υπουργός Οικονομικών επιβεβαιώνει

Είναι σφάλμα να μας απασχολεί μόνο το κόστος της λύσης, εκτός και αν έχουμε καταλήξει στο στρεβλό συμπέρασμα ότι η λύση και η επανένωση δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα

Η λύση δεν θα είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος

Συνεχίζοντας την προσπάθεια να ανιχνεύσουμε τι θα αλλάξει σε οικονομικό επίπεδο σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού, ζητήσαμε από πολλούς φορείς και θεσμούς να απαντήσουν σε ερωτήματα που θα βοηθήσουν τους απλούς πολίτες και όχι μόνο, να συλλάβουν την εικόνα της επόμενης μέρας. Πώς θα είναι δηλαδή η καθημερινή ζωή αμέσως μετά την υπογραφή λύσης του Κυπριακού. Ζητήσαμε συνεντεύξεις από πολλούς παράγοντες και φυσικά από τον Υπουργό Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη. Ο Υπουργός επιβεβαίωσε αυτό που κατά καιρούς ακούγεται ως πληροφορία: Ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Διεθνής Τράπεζα συνεργάζονται με τεχνοκράτες στην Κύπρο σε μια διαδικασία αποτύπωσης των οικονομικών της λύσης.

Αποτύπωση της κατάστασης

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτησή μας αν γίνεται οποιαδήποτε προεργασία για τη διαχείριση μικρών αλλά και μεγάλων, καθημερινών και όχι μόνο, θεμάτων, τα οποία θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι Κύπριοι πολίτες την αμέσως επόμενη μέρα της λύσης στον τομέα της οικονομίας, ο κ. Γεωργιάδης απάντησε:

«Υπάρχει χωρίς αμφιβολία πολύ μεγάλος όγκος θεμάτων, που πρέπει να ρυθμιστούν. Η επανένωση της πατρίδας μας συνεπάγεται ασφαλώς και την επανένωση της οικονομίας, την αποτελεσματική εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου στο σύνολο της επικράτειάς μας και τη δημιουργία ενός πλαισίου που θα διευκολύνει την οικονομική και επενδυτική δραστηριότητα. Για την ώρα πραγματοποιούνται επαφές σε τεχνοκρατικό επίπεδο και έχει ξεκινήσει μια διαδικασία αποτύπωσης της κατάστασης από ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς, όπως είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα».

Η Κεντρική Τράπεζα δεν απαντά

Απευθυνθήκαμε και στην Κεντρική Τράπεζα για απαντήσεις, αφού ένα μεγάλο ζητούμενο στο ερώτημα είναι τι θα γίνει με το νόμισμα στις κατεχόμενες περιοχές και πώς θα γίνονται οι συναλλαγές στις τ/κ τράπεζες, οι οποίες, σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν, δεν λειτουργούν με βάση τις διεθνείς και ειδικότερα τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Μάλιστα η εντύπωση που επικρατεί είναι πως στα κατεχόμενα γίνεται ξέπλυμα χρήματος. Δυστυχώς η Κεντρική δεν θέλησε να απαντήσει, γιατί όπως μας ελέχθη δεν είναι γνωστή η μορφή της λύσης. Εκείνο που γίνεται αντιληπτό, όμως, είναι πως στην Αγία Παρασκευή γίνονται μελέτες και ασκήσεις επί χάρτου σε συνεργασία τόσο με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και με τη Διεθνή Τράπεζα και την Ε.Ε. για διερεύνηση προβλημάτων που θα προκύψουν.

Απαντήσεις ζητήσαμε και από την ΟΕΒ και από το ΚΕΒΕ και από το Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο. Οι συνεντεύξεις που πήραμε, δημοσιεύονται στη συνέχεια.

«Μα, και σήμερα υπάρχουν δύο δομές»

Στη συνέντευξή του ο Υπουργός Οικονομικών απάντησε σε παρατήρησή μας ότι το κοινό προβληματίζεται ότι οι οικονομικές ανάγκες της Κύπρου σε περίπτωση λύσης θα πολλαπλασιαστούν μιας και θα υπάρχουν δύο δημόσιες υπηρεσίες, δύο Αστυνομίες, γενικά θα υπάρχουν πολλαπλάσιες ανάγκες. Ο κ. Γεωργιάδης ήταν κατηγορηματικός:

«Μα, και σήμερα», είπε, «υπάρχουν δύο δομές, δύο δημόσιες υπηρεσίες και δύο Αστυνομίες, με αυτές της Δημοκρατίας να είναι ασφαλώς οι νόμιμες και οι διεθνώς αναγνωρισμένες και αυτές του ψευδοκράτους να λειτουργούν εκτός νομιμότητας. Το να είναι όμως εκτός νόμου η δημόσια υπηρεσία και η αστυνομία του ψευδοκράτους δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ή ότι δεν έχει και σήμερα οικονομικό κόστος. Το σημαντικό είναι να υπάρξουν αυστηροί και ξεκάθαροι κανόνες οικονομικής διακυβέρνησης, που να συνάδουν με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, τόσο για τις πολιτείες όσο και για την Ομοσπονδία. Οι ελλειμματικοί προϋπολογισμοί και η συσσώρευση χρέους, μέσα από αλόγιστες δαπάνες που θα φορτώνουν βάρος στους πολίτες, πρέπει να αποκλειστούν».

Ανταγωνισμός στον τουρισμό

Το υπόλοιπο μέρος της συνέντευξης του Υπουργού Οικονομικών ακολουθεί:

- Υπάρχει έντονος ο φόβος ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θα βγει ζημιωμένη σε αρκετούς τομείς, με κύριο αυτόν του τουρισμού, που είναι στυλοβάτης της οικονομίας μας. Ποια η άποψή σας; Πώς σκοπεύετε, για παράδειγμα, να χειριστείτε το μέγα θέμα των καζίνων, τα οποία λειτουργούν κατά δεκάδες στα κατεχόμενα, ενώ στις ελεύθερες περιοχές δεν υπάρχει ακόμα ούτε η υποδομή;

- Σωστά υποδεικνύετε ότι ήδη λειτουργούν καζίνα στα κατεχόμενα, όπως βεβαίως λειτουργούν ξενοδοχεία, αεροδρόμιο και πανεπιστήμια με χιλιάδες ξένους φοιτητές. Αυτά όμως λειτουργούν χωρίς έλεγχο και με τρόπο που συνιστά αθέμιτο ανταγωνισμό για τη δική μας οικονομία. Με την επανένωση της Κύπρου και με τη συμμόρφωση σε κοινούς κανόνες που απορρέουν από την ύπαρξη κράτους δικαίου σε όλη την επικράτεια και από τη συμμετοχή μας στην Ε.Ε. και την Κοινή Αγορά, ο αθέμιτος ανταγωνισμός θα περιοριστεί. Αυτό που θα φέρει η λύση είναι οικονομικές ευκαιρίες. Βεβαίως τη λύση την επιδιώκουμε πρώτα και κύρια για λόγους εθνικούς, εθνικής ασφάλειας και επιβίωσης στην πατρίδα μας. Αλλά θεωρώ πως θα υπάρξουν ευκαιρίες για όλους και σίγουρα δεν θα είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.

Καμία έκπτωση

- Επειδή ακριβώς η τ/κ πλευρά είναι πολύ πίσω σε θέματα εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο σε όλα τα επίπεδα (τραπεζικό, δημοσιονομικό κ.λπ), πιστεύετε ότι θα δοθεί από πλευράς Ε.Ε. χρόνος, και πόσος, για την εναρμόνιση;

- Θέση μας είναι ότι για να επιβεβαιωθούν οι εξαιρετικά θετικές προοπτικές στο πεδίο της οικονομίας θα πρέπει οπωσδήποτε το ευρωπαϊκό κεκτημένο να εφαρμόζεται σε όλη την επικράτεια της Δημοκρατίας. Ειδικά στα θέματα των δημοσίων οικονομικών αλλά και του τραπεζικού συστήματος είναι εξαιρετικά σημαντικό να μην υπάρχει καμία έκπτωση και καμία εξαίρεση.

- Έχετε διαβουλευθεί με την Ε.Ε. και ειδικότερα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τα ζητήματα αυτά και ποιες είναι οι απόψεις τους;

- Θεωρώ πολύ σημαντική την εμπλοκή των ευρωπαϊκών θεσμών επειδή σχετίζεται άμεσα με αυτό που ήδη έχω τονίσει, την ανάγκη, δηλαδή, της αποτελεσματικής προσαρμογής και εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανόνων οικονομικής διακυβέρνησης. Θα το πω απλά: η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος μέλος της Ε.Ε., κράτος μέλος της Ευρωζώνης και της Τραπεζικής Ένωσης και ασφαλώς θα συνεχίσει να είναι και μετά την επανένωσή της. Η παρουσία και συμμετοχή των θεσμών αυτό ακριβώς διασφαλίζει. Αλλά, επαναλαμβάνω, είμαστε σε αρχικό στάδιο.

Σκληρή λιτότητα κι άλλο μνημόνιο;

- Επικρατεί η άποψη ότι η λύση θα φέρει άλλη μια περίοδο σκληρής λιτότητας και άλλο ένα μνημόνιο, αφού το κόστος της θα είναι δυσβάστακτο. Επικρατεί, επίσης, ο φόβος ότι τις οικονομικές ανάγκες για τη λειτουργία του τ/κ κρατιδίου θα τις επωμισθεί το ε/κ κρατίδιο. Πώς απαντάτε;

- Δεν είμαι βέβαιος ότι επικρατεί αυτή η άποψη. Η δική μου αντίληψη είναι ότι υπάρχει η εκτίμηση και η προσδοκία ότι η επανένωση θα φέρει νέες ευκαιρίες, νέες επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας. Και αυτή είναι η άποψη που κι εγώ συμμερίζομαι.

Δεύτερο, θεωρώ πως είναι σφάλμα να μας απασχολεί μόνο το ενδεχόμενο κόστος της λύσης και να παραγνωρίζουμε το κόστος της μη λύσης. Εκτός και αν έχουμε καταλήξει σε ένα πολύ περίεργο και στρεβλό συμπέρασμα ότι η λύση και η επανένωση της πατρίδας μας δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα.

Κατ’ ακρίβειαν θεωρώ πως μια Κύπρος επανενωμένη, απαλλαγμένη από την τουρκική κατοχή και με εφαρμογή του κεκτημένου σε όλη της την επικράτεια, θα είναι σε θέση να επιχειρήσει ένα αναπτυξιακό άλμα. Εκτός από τις ευκαιρίες σε τοπικό επίπεδο, θα σημείωνα και τις ευκαιρίες σε περιφερειακό επίπεδο. Και αυτό αφορά και τους Ε/κ και τους Τ/κ. Μεταξύ άλλων, οι Τ/κ θα επωφεληθούν από τα όσα η συμμετοχή στην Ε.Ε. προσφέρει. Για τους Ε/κ το άνοιγμα της τεράστιας τουρκικής αγοράς θα δημιουργήσει νέες προοπτικές για τους τομείς του τουρισμού, της ναυτιλίας και των επιχειρηματικών υπηρεσιών. Και όλοι, βεβαίως, θα επωφεληθούν από τις συνθήκες σταθεροποίησης και ασφάλειας.

Προϋπόθεση, βεβαίως, είναι να υπάρχουν από την αρχή αξιόπιστες ρυθμίσεις για τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, αποτελεσματική εποπτεία του τραπεζικού συστήματος και ένα οικονομικό και διοικητικό πλαίσιο, που να είναι φιλικό και ενθαρρυντικό προς την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις. Προς αυτήν την κατεύθυνση επικεντρώνονται οι προσπάθειές μας, για να καθησυχάσουμε τις όποιες ανησυχίες των συμπολιτών μας. Αλλά, τελικά, ας έχουμε υπόψη ότι την οικονομική κατάρρευση και τα μνημόνια είναι οι ανεύθυνες συμπεριφορές που τα επιφέρουν. Αυτές τις ανεύθυνες συμπεριφορές πρέπει σε κάθε περίπτωση, είτε με λύση είτε χωρίς λύση, οριστικά να τις απορρίψουμε.

ΟΕΒ και ΚΕΒΕ συμφωνούν: Πρωταρχικής σημασίας η εναρμόνιση

Πρόκληση η αύξηση του ανταγωνισμού

ΚΕΒΕ και ΟΕΒ απάντησαν, επίσης, στο ερωτηματολόγιό μας για την οικονομική πτυχή της λύσης. Το Επιμελητήριο άγγιξε και τα θέματα της εναρμόνισης σε σχέση με τον επιχειρηματικό τομέα, τονίζοντας ότι την θεωρεί δεδομένη για να υπάρχει ένα κοινό πλαίσιο που θα διέπει τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Αυτό είπε στη συνέντευξή του ο Γενικός Γραμματέας του ΚΕΒΕ, Μάριος Τσιακκής. Συμπλήρωσε, μάλιστα, ότι οι Ε/κ επιχειρηματίες μπορούν να βοηθήσουν προσφέροντας τεχνογνωσία στους Τ/κ συναδέλφους τους.
Το κείμενο της συνέντευξης του Μάριου Τσιακκή ακολουθεί.

- Ποιες πιστεύετε ότι θα είναι οι προκλήσεις που θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι επιχειρηματίες Ε/κ και Τ/κ την αμέσως επόμενη μέρα της λύσης;

- Οι Κύπριοι επιχειρηματίες, τόσο Ε/κ όσο και Τ/κ, θα πρέπει από την πρώτη μέρα της λύσης να εργαστούν από κοινού και να συμβάλουν στην επιτυχία της εφαρμογής της. Σίγουρα θα αντιμετωπιστούν προκλήσεις, κυρίως με την αύξηση του ανταγωνισμού. Νοουμένου ότι η λύση θα είναι βιώσιμη και λειτουργική, θα διασφαλιστούν οι βασικές ελευθερίες, θα υπάρχει πλήρης εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σε ολόκληρη την Κύπρο στο πλαίσιο μιας ενιαίας οικονομίας με σαφείς πρόνοιες του κοινοτικού κεκτημένου για αντιμετώπιση ενδεχομένων περιπτώσεων καταχρήσεων ή/και αθέμιτων πρακτικών, οι προκλήσεις αυτές θα είναι διαχειρίσιμες.

Παράλληλα όμως θα υπάρξουν και πολλές δυνατότητες για συνεργασία τόσο σε τοπικό επίπεδο αλλά κυρίως στη διείσδυση σε νέες αγορές, στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και επενδύσεων και στην περαιτέρω ενίσχυση και εδραίωση του ρόλου της Κύπρου ως επιχειρηματικού κέντρου και κέντρου παροχής υπηρεσιών στην περιοχή. Η συνεργασία που θα προκύψει μεταξύ Ε/κ και Τ/κ επιχειρηματιών θα χτίσει την εμπιστοσύνη και μπορεί να αποφέρει οφέλη όχι μόνο για τον επιχειρηματικό κόσμο αλλά και για ολόκληρη την κοινωνία συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου ολόκληρου του κυπριακού λαού και την επιτυχή εφαρμογή και βιωσιμότητα της λύσης.

- Η υπάρχουσα, υποτυπώδης έστω, συνεργασία του επιχειρηματικού κόσμου θα έχει να αντιμετωπίσει πρόσθετα προβλήματα μετά τη λύση ή νομίζετε πως γίνεται προεργασία για να υπερπηδηθούν;

- Με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου και η λύση θα εμπεριέχει ενοποιητικά στοιχεία στον επιχειρηματικό και οικονομικό τομέα, τότε η συνεργασία του επιχειρηματικού κόσμου θα ενισχυθεί πολύ περισσότερο στην κοινή προσπάθεια που θα καταβληθεί για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των ευκαιριών που θα δημιουργηθούν. Πάγια θέση του ΚΕΒΕ είναι πως η λύση δεν θα πρέπει σε καμιά περίπτωση να λειτουργήσει ανταγωνιστικά μεταξύ των δύο κοινοτήτων, γιατί αυτό θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα όχι μόνο στην επιχειρηματική κοινότητα αλλά και στη βιωσιμότητα και λειτουργικότητα της ίδιας της λύσης. Αντιλαμβανόμαστε πως το θέμα αυτό, που αποτελεί και αντικείμενο συζήτησης στις αρμόδιες Τεχνικές Επιτροπές, τυγχάνει της δέουσας προσοχής και πως γίνονται οι ανάλογοι χειρισμοί από τους αρμοδίους. Επαναλαμβάνουμε πως η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σ’ ολόκληρη την Κύπρο θα συμβάλει στην ελαχιστοποίηση των όποιων προβλημάτων.

- Θα ενδυναμωθεί ή θα αποδυναμωθεί η επιχειρηματική συνεργασία λόγω ακριβώς των προβλημάτων που θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι Τ/κ συνάδελφοί σας εξαιτίας και των υποχρεώσεων τις οποίες θα πρέπει ν' αναλάβουν για σύγκλιση με το κοινοτικό κεκτημένο;

- Η σύγκλιση του τ/κ επιχειρηματικού τομέα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα είναι περισσότερο από επιτακτική. Το ΚΕΒΕ θεωρεί δεδομένη την ανάγκη για εναρμόνιση του επιχειρηματικού τομέα της τ/κ κοινότητας με το κοινοτικό κεκτημένο, για να υπάρχει ένα κοινό πλαίσιο που θα διέπει τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την επιχειρηματική δραστηριότητα. Μόνο έτσι θα υπάρξει στην πράξη μια ενοποιημένη οικονομία.

Σίγουρα θα επέλθουν αλλαγές στην τ/κ κοινότητα ως εκ της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου, αλλά πιστεύουμε πως η συνεργασία που θα υπάρξει μεταξύ των επιχειρήσεων των δύο κοινοτήτων μετά τη λύση θα βοηθήσει τις τ/κ επιχειρήσεις να αφομοιώσουν γρηγορότερα το κεκτημένο και να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις. Θα μπορούσαν, επίσης, να υπάρξουν και ευκαιρίες συνεργασίας μεταξύ των επιχειρηματιών των δύο κοινοτήτων, αφού οι δικές μας επιχειρήσεις θα μπορούν να λειτουργήσουν ως σύμβουλοι εναρμόνισης στις τ/κ επιχειρήσεις.

- Υπάρχουν, και ποια είναι, τα οφέλη για το επιχειρείν από τη λύση του Κυπριακού;

- Θέση του ΚΕΒΕ είναι πως θα υπάρξουν σημαντικά οφέλη από μια βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού, η οποία θα διασφαλίζει τις βασικές ελευθερίες και μια διεθνή προσωπικότητα για το νησί. Μια τέτοια λύση θα δημιουργήσει συνθήκες ασφάλειας και σταθερότητας και θα καθιερώσει περαιτέρω την Κύπρο ως το πιο σταθερό μέρος στη νευραλγική περιοχή στην οποία βρίσκεται. Ως εκ τούτου, θα αυξηθεί σημαντικά η εμπιστοσύνη στην Κύπρο, καθιστώντας την πολύ ελκυστικό προορισμό για διεθνείς επενδύσεις.

Παράλληλα θα υπάρξει πρόσβαση σε νέες και αναδυόμενες αγορές, περιλαμβανομένης φυσικά και της μεγάλης τουρκικής αγοράς, ενώ οι προοπτικές στα ενεργειακά σχέδια της χώρας και την καθιέρωση της Κύπρου ως ενεργειακού κόμβου θα είναι ευνοϊκότερες. Επίσης τα έργα υποδομής και ανοικοδόμησης, που θα απαιτηθούν, πέραν του ότι θα δημιουργήσουν πολλές νέες θέσεις εργασίας και αυξημένη ζήτηση διαφόρων προϊόντων και υπηρεσιών, θα προσελκύσουν και ξένες επενδύσεις ενισχύοντας την οικονομία της χώρας, προσθέτοντας τεχνογνωσία.

Τα πιο πάνω, που βασίζονται σε αριθμό μελετών, είναι μόνο μερικά από τα οφέλη που θα προκύψουν από την επανένωση της πατρίδας μας. Επιβάλλεται, πάντως, να γίνει ξεκάθαρο το εξής: Σε καμιά περίπτωση το ΚΕΒΕ δεν εισηγείται πως θα πρέπει να επιλυθεί το Κυπριακό με οποιονδήποτε τρόπο επειδή θα υπάρξουν οικονομικά οφέλη. Εκείνο που το ΚΕΒΕ υποστηρίζει, είναι πως μια βιώσιμη και λειτουργική λύση, που με ωριμότητα και σύνεση θα εφαρμοστεί, θα επιφέρει πολλαπλά οικονομικά οφέλη για ολόκληρο το κοινωνικό συνόλο. Είναι αναμενόμενο ότι στα αρχικά στάδια θα υπάρξουν προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε και δυσκολίες να ξεπεράσουμε. Με συλλογική προσπάθεια και αμοιβαία κατανόηση θα ξεπεραστούν.

ΟΕΒ: Προϋπόθεση για διασφάλιση της αρχής της ίσης μεταχείρισης

Όχι σε μόνιμες παρεκκλίσεις

Για την οικονομία θα βρεθούν λύσεις

Για την Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων είναι επίσης σημαντική η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σε περίπτωση λύσης, σε όλη την επικράτεια της χώρας μας.

«Για την ΟΕΒ είναι ξεκάθαρο πως η εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου χωρίς μόνιμες παρεκκλίσεις ή χαλαρώσεις σε όλη την επικράτεια της χώρας είναι προϋπόθεση για διασφάλιση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, καθώς και του υγιούς ανταγωνισμού. Αν υπάρξουν μόνιμες αποκλίσεις θα δημιουργηθούν στρεβλώσεις στην αγορά, συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και άνισης μεταχείρισης ανάμεσα στις επιχειρήσεις του ίδιου κράτους που δυνατόν να μην εξυπηρετούν τα συμφέροντα και την προστασία των καταναλωτών», είπε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα μας ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Χρίστος Μιχαηλίδης.

Για τις προκλήσεις που θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι επιχειρηματίες, εργοδότες, βιομήχανοι, Ε/κ και Τ/κ, την αμέσως επόμενη μέρα της λύσης του Κυπριακού, ο κ. Μιχαηλίδης απάντησε:

- Πιστεύουμε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση που θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι επιχειρηματίες είναι η ανάπτυξη εμπιστοσύνης και η προώθηση συνεργασιών μεταξύ Ε/κ και Τ/κ επιχειρηματιών. Πέραν τούτου, οι Τ/κ θα έχουν την υποχρέωση να εκσυγχρονίσουν τον τρόπο λειτουργίας τους και να ικανοποιήσουν υποχρεώσεις που επιβάλλονται από το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Εκτιμώ πως αυτό θα είναι μια σημαντική πρόκληση για τις τ/κ επιχειρήσεις, οι οποίες λειτουργούν για δεκαετίες σε ένα προστατευόμενο περιβάλλον.

Επίσης είναι σημαντικό, και το θεωρούμε μεγάλη πρόκληση για τις επιχειρήσεις, η Τουρκία, που είναι η 16η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, να αντιμετωπίσει με τον ίδιο τρόπο τα κυπριακά προϊόντα (όπως εξάλλου προβλέπεται στο πρωτόκολλο της Άγκυρας) είτε αυτά προέρχονται από το ε/κ ή από το τ/κ κρατίδιο.

Δεν έχουμε πληροφόρηση

- Η υπάρχουσα έστω υποτυπώδης συνεργασία του επιχειρηματικού κόσμου θα έχει να αντιμετωπίσει επιπρόσθετα προβλήματα μετά τη λύση ή νομίζετε πως γίνεται προεργασία για να υπερπηδηθούν;

- Για τα φορολογικά θέματα επιχειρήσεων δεν έχουμε καμία πληροφόρηση παρά μόνο ότι ο ΦΠΑ και οι δασμοί θα είναι αυτοί που θα ορίζονται από το ομόσπονδο κράτος. Προβλήματα ανταγωνισμού αναμένεται να προκύψουν εάν τεθούν μεταξύ των δύο πολιτειών διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές, που το συνολικό κόστος λειτουργίας ομοειδών επιχειρήσεων θα είναι σημαντικά διαφοροποιημένο.

Σίγουρα τα κόστη λειτουργίας των επιχειρήσεων (εργατικά, φόροι, ρεύμα κ.λπ) δεν είναι σήμερα τα ίδια και ίσως απαιτηθεί χρόνος και προσεκτική προσέγγιση, ώστε σταδιακά να υπάρξει μια ισορροπία για να μην έχουμε επιχειρήσεις δύο ταχυτήτων.

Θεωρούμε ότι όλες οι επιχειρήσεις θα πρέπει να υπόκεινται στις ίδιες υποχρεώσεις έναντι του κράτους, των πολιτών και του περιβάλλοντος και να υπάρχει ενιαία νομοθεσία που να διέπει τις βασικές τουλάχιστον υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.

Οι εποπτικές Αρχές πρέπει να είναι κάτω από την ομόσπονδη κυβέρνηση, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική λειτουργία και επιτήρηση της αγοράς και να μπορεί η Κύπρος να διατηρήσει και στη συνέχεια να αναπτύξει περαιτέρω, τη δράση της ως ένα σταθερό, ασφαλές διεθνές επιχειρηματικό κέντρο.

Τα διεθνώς εφαρμοζόμενα πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές ανά τομέα δραστηριότητας (π.χ. λογιστών, ελεγκτών, ιατρών, νοσοκομείων, ξενοδοχείων, κατασκευών κ.λπ) θα πρέπει να υιοθετηθούν και να τυγχάνουν εποπτείας από το κεντρικό κράτος και να εφαρμόζονται σε όλη την επικράτεια.

Οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς και το κρατίδιο εγκατάστασής τους, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από το ομόσπονδο κράτος με ισότιμο τρόπο, με το ίδιο κατά το δυνατό κόστος λειτουργίας, με τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις (π.χ. φόροι, ΦΠΑ, νομικές υποχρεώσεις, χορηγίες, χρηματοδότηση κίνητρα, κ.λπ).

Θα βρεθούν λύσεις

- Πιστεύετε πως η επιχειρηματική συνεργασία θα ενδυναμωθεί ή θα αποδυναμωθεί, λόγω ακριβώς των προβλημάτων που θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι Τ/κ συνάδελφοί σας εξαιτίας των αλλαγών που θα επέλθουν και των υποχρεώσεων τις οποίες θα πρέπει να αναλάβουν για σύγκλιση με το κοινοτικό κεκτημένο;

- Ουσιαστικότερο είναι το σωστό πολιτικό και συνταγματικό πλαίσιο. Για την οικονομία είμαι βέβαιος πως θα βρεθούν λύσεις.

Είμαι πεπεισμένος πως η συνεργασία θα ενδυναμωθεί, επειδή θα προκύψει έντονη επιθυμία για γρήγορη προσαρμογή, ώστε να αξιοποιηθούν μέσα από συνεργασίες οι νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Η υποχρέωση υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου από τις τ/κ επιχειρήσεις, όπως ακριβώς συνέβη και με τις επιχειρήσεις στο ελεύθερο τμήμα της Κύπρου, θα είναι μια επίπονη, και σε ορισμένες περιπτώσεις, με σημαντικό κόστος, διαδικασία.

Σε αυτή τους την πορεία θα μπορούν οι τ/κ επιχειρήσεις να συνεργαστούν με τις έμπειρες πλέον ε/κ επιχειρήσεις. Βέβαια θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως η Ε.Ε. δεν είναι μόνο υποχρεώσεις αλλά και ευκαιρίες για χρηματοδοτήσεις. Η δυνατότητα συμμετοχής σε χρηματοδοτικά προγράμματα διανοίγει ακόμα μια μεγαλύτερη προοπτική συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων των δύο συνιστωσών πολιτειών με αμοιβαία οφέλη.

Καταληκτικά θεωρώ πως η επίλυση του πολιτικού προβλήματος θα φέρει τους επιχειρηματίες του νησιού πιο κοντά και θα αναπτυχθούν συνεργασίες κάθε μορφής.

Οφέλη αλλά και προβλήματα

- Υπάρχουν, και ποια είναι, τα οφέλη που θα προκύψουν στο επιχειρείν από τη λύση;

- Κατ’ αρχήν πιστεύουμε ότι τα οφέλη που θα προκύψουν από τη λύση του Κυπριακού θα είναι μεγάλα, διότι θα δημιουργηθεί κλίμα σταθερότητας στο νησί, κάτι που επιζητούν οι ξένοι επενδυτές. Επιπλέον, θα είναι πιο εφικτός ο στόχος αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου της Κύπρου με τους υδρογονάνθρακες, αφού φαίνεται ότι η εμπλοκή της Τουρκίας επηρεάζει τις εξελίξεις στον τομέα αυτό.

Επίσης μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού θα προσελκύσει περισσότερα ξένα κεφάλαια και ήδη έχουν τοποθετηθεί θετικά ξένοι φορείς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Ε.Ε. ότι θα στηρίξουν την προσπάθεια αυτή, αφού όπως φαίνεται είναι προς όφελος και της διεθνούς κοινότητας.

Βέβαια, δεν πρέπει να υποβαθμίσουμε και τα προβλήματα που θα υπάρξουν. Προϋποθέσεις όπως η πλήρως ελεύθερη επιχειρηματική δραστηριότητα και η δημιουργία συνθηκών υγιούς συνεργασίας, κοινοπραξιών κτλ, για ανοικοδόμηση της χώρας. Αν η ανοικοδόμηση πάει σε τρίτους, δεν θα υπάρχει αντιστάθμισμα των μειονεκτημάτων.

Γενικά, πιστεύουμε ότι η λύση του Κυπριακού θα δημιουργήσει προοπτικές ανάπτυξης για την οικονομία. Ταυτόχρονα, όμως, θα πρέπει να ρυθμιστούν διάφορα ευαίσθητα θέματα για να μην προκληθούν στρεβλώσεις, ιδιαίτερα μόνιμες, εις βάρος των ε/κ επιχειρήσεων.

Ο Θωμάς Καζάκος του ΚΝΕ δηλώνει με σιγουριά

Καταλυτική η επίδραση στη ναυτιλία

Με ένα τηλεφώνημα του Ερντογάν αίρεται το εμπάργκο

Από την έρευνά μας δεν μπορούσε φυσικά να απουσιάζει ο τομέας της ναυτιλίας, ένας τομέας ο οποίος προσφέρει πολλά στην κυπριακή οικονομία. Ζητήσαμε από τον Γενικό Διευθυντή του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου Θωμά Καζάκο να μας πει τις απόψεις του, οι οποίες έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα ακριβώς επειδή το πρόβλημα που δημιουργεί στη ναυτιλία το τουρκικό εμπάργκο εμποδίζει την περαιτέρω ανάπτυξή της εδώ και χρόνια.

«Η επίλυση του Κυπριακού θα έχει έκδηλα θετική και άμεσα καταλυτική επίδραση στην άρση του τουρκικού εμπάργκο στα κυπριακά πλοία με όλα τα παρεμφερή πλεονεκτήματα που αυτό συνεπάγεται, σε σχέση με την ανάπτυξη του κυπριακού νηολογίου και των κυπριακών λιμανιών, τόσο από ποσοτικής αλλά και ποιοτικής οικονομικής άποψης», είπε ο κ. Καζάκος και συνέχισε:

«Αναμένεται, επίσης, αύξηση της συνεισφοράς της ναυτιλίας στην κυπριακή οικονομία, η οποία θα ξεπεράσει το υφιστάμενο 7% του ΑΕΠ, καθώς επίσης και η ενδυνάμωση της αγοράς εργασίας, όπου ο υφιστάμενος αριθμός των 4.500 εν ξηρά προσωπικού και των 55.000 ναυτικών που εργοδοτούνται από τις ναυτιλιακές εταιρείες, θα αυξηθεί σημαντικά με τις ευκαιρίες εργοδότησης που θα δημιουργηθούν, συνεισφέροντας έτσι στη μείωση της ανεργίας. Επιπρόσθετα, θα υπάρξουν θετικές επιπτώσεις στον Υπεράκτιο και Ενεργειακό Τομέα, τον Τομέα Κρουαζιέρας, καθώς επίσης και σε θέματα Ναυτικής Εκπαίδευσης, Έρευνας και Ανάπτυξης, Τεχνολογίας και Καινοτομίας».

Ένα τηλεφώνημα του Ερντογάν

Το υπόλοιπο μέρος της συνέντευξης ακολουθεί:

- Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η άρση του εμπάργκο κατά κυπριακών πλοίων εκ μέρους της Τουρκίας είναι θέμα δευτερολέπτων κι ενός τηλεφωνήματος του Ταγίπ Ερντογάν για να πραγματοποιηθεί και ότι με την άρση του εμπάργκο, περισσότερα από 2500 πλοία, τα οποία τυγχάνουν διαχείρισης από την Κύπρο, μπορούν δυνητικά να εγγράφουν «εν μιά νυκτί» στο κυπριακό νηολόγιο. Πιστεύετε πραγματικά πως θα είναι εύκολο και απλό κάτι τέτοιο;

- Εάν το τουρκικό εμπάργκο και άλλα διαρθρωτικά προβλήματα επιλυθούν, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι οι άμεσες προοπτικές ποσοτικής ανάπτυξης του κυπριακού νηολογίου με την άρση του παράνομου τουρκικού εμπάργκο, είναι πολύ ρεαλιστικές.

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι, γύρω στα 2500 πλοία με ξένη σημαία τυγχάνουν σήμερα διαχείρισης και λειτουργικού ελέγχου από ναυτιλιακές εταιρείες στην Κύπρο (πέραν ήδη των υπαρχόντων κυπριακών τους πλοίων), τα οποία εύκολα μπορούν να «μετεγγραφούν» στο κυπριακό νηολόγιο με την άρση του τουρκικού εμπάργκο, και σε συνδυασμό με το υφιστάμενο ανταγωνιστικό ναυτιλιακό φορολογικό σύστημα της Κύπρου και μίας περαιτέρω εκσυγχρονισμένης ναυτιλιακής διοίκησης, δημιουργείται η βασική προσδοκία ότι η κυπριακή ναυτιλία θα μπορεί να προσφέρει ένα πολύ ελκυστικό και ανταγωνιστικό «ναυτιλιακό πακέτο», ειδικά τώρα που η Κύπρος αναμένεται να καταστεί σημαντικό ενεργειακό κέντρο στη Μεσόγειο.

Θεωρητικά ομιλούντες, η απάντηση στην ερώτηση εάν τα πλοία ξένης σημαίας τα οποία τυγχάνουν διαχείρισης από την Κύπρο μπορούν δυνητικά να εγγράφουν «εν μιά νυκτί» / πολύ σύντομα, στο κυπριακό νηολόγιο, είναι ναι, αφού μιλάμε για πελατολόγιο το οποίο βρίσκεται ήδη στην Κύπρο. Πόσω μάλλον, εάν αυτή η πιθανότητα συνδυαστεί με παράλληλη μετεγγραφή πλοίων και από άλλες σημαίες αλλά και της περαιτέρω προώθησης του κυπριακού ναυτιλιακού πακέτου σε άλλες γεωγραφικές επικράτειες ανά το παγκόσμιο.

Μια διεθνής αντιπροσώπευση

- Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν για να διατηρηθεί και να αυξηθεί η παρούσα ανταγωνιστικότητα της κυπριακής ναυτιλίας και η υφιστάμενη ναυτιλιακή υποδομή μετά τη λύση;

- Εάν ευοδωθούν οι συνεχιζόμενες προσπάθειες για την επίλυση του Κυπριακού, είναι σημαντικό να εξασφαλίσουμε ότι όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη ναυτιλία, θα διέπονται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Η κυπριακή ναυτιλία θα πρέπει να έχει μία διεθνή αντιπροσώπευση στο εξωτερικό με ενιαίο εμπορικό στόλο, κάτω από μία Σημαία (του ομοσπονδιακού κράτους), ένα κοινό νηολόγιο, και μια ομόσπονδη ναυτιλιακή διοίκηση, η οποία θα λειτουργεί ως ομοσπονδιακή διοικητική Αρχή. Σκοπός της ομόσπονδης ναυτιλιακής διοίκησης θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της Κύπρου στον τομέα της εμπορικής ναυτιλίας και η καθιέρωσή της ως βάσης διεθνών ναυτιλιακών δραστηριοτήτων και η περαιτέρω προώθηση τής κυπριακής σημαίας ως μιας ισχυρής, ποιοτικής ναυτιλιακής σημαίας στον διεθνή χώρο. Επιπρόσθετα, για την ομαλή συνέχιση του εύρυθμου και ανταγωνιστικά ελκυστικού ναυτιλιακού φορολογικού συστήματος των ναυτιλιακών εταιρειών, θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι το υφιστάμενο φορολογικό σύστημα θα διατηρηθεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Για να γίνει αυτό κατορθωτό, θα χρειαστεί μία ξεκάθαρη πρόνοια στο νέο σχέδιο λύσης, αλλά και στο νέο σύνταγμα, ότι «θέματα διεθνούς ναυσιπλοΐας και ναυτιλιακών εταιρειών στην Ομόσπονδη Κυπριακή Δημοκρατία, θα διέπονται από τη νομοθεσία του ομοσπονδιακού κράτους».

Επιπρόσθετα, θα πρέπει να υλοποιηθεί το πάγιο αίτημα του Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, που είναι η χάραξη μίας μεσο-μακροπρόθεσμης Κρατικής Ναυτιλιακής Πολιτικής, αλλά και ο εκσυγχρονισμός της Κυπριακής Ναυτιλιακής Διοίκησης, δηλαδή του Υπουργείου Μεταφορών και του Τμήματος Εμπορικής Ναυτιλίας, μέτρα τα οποία είναι αλληλένδετα με την περαιτέρω ανάπτυξη της ναυτιλίας.

Είμαστε πεπεισμένοι ότι, με τη χάραξη μίας στοχευμένης κρατικής ναυτιλιακής πολιτικής, η κυπριακή Ναυτιλία θα είναι «έτοιμη» να λειτουργήσει την επομένη μέρα της λύσης κάτω από μια σύγχρονη, καθ' όλα λειτουργική και πολιτικά αναβαθμισμένη δομή, η οποία να αρμόζει σε μία αμιγώς διεθνοποιημένη βιομηχανία όπως η ναυτιλία και η οποία, όχι μόνο συνεισφέρει ουσιωδώς στην οικονομία και την κοινωνία, αλλά επίσης ενισχύει έμπρακτα την πολιτική οντότητα της χώρας μας.