Θα δημιουργηθεί με συνεισφορές των τραπεζών στη βάση ευρωπαϊκής οδηγίας
Πολύπλοκο το νομικό πλαίσιο για εξυγίανση τραπεζών και προστασία πιστωτών, το οποίο θα έπρεπε να ήταν έτοιμο εδώ και ένα χρόνο

Μπορεί μεν η Βουλή να προσπαθεί να νομοθετήσει ώστε να δημιουργηθεί νέο πλαίσιο ανάκαμψης και εξυγίανσης τραπεζών και επενδυτικών επιχειρήσεων, για σκοπούς εναρμόνισης, η όλη προσπάθεια όμως δεν φαίνεται να είναι ούτε εύκολη ούτε και αποδοτική σε περίπτωση κατάρρευσης μιας τράπεζας. Κι αυτό διότι το ταμείο το οποίο πρέπει να δημιουργηθεί για να καλύψει τους καταθέτες κάτω των 100.000 ευρώ δεν μπορεί να διαθέτει πάνω από 200 εκατομμύρια. Το ποσόν αυτό θα προκύπτει από συνεισφορές των τραπεζών στο υπό ίδρυση ταμείο μέχρι και 1% επί των καλυπτόμενων καταθέσεων που έχει η κάθε μια. Τα κεφάλαια αυτά όμως δεν φτάνουν για να καλύψουν όλους τους καταθέτες σε περίπτωση που χρειαστεί να αποζημιωθούν.

Το θέμα του ταμείου εγγύησης καταθέσεων συζητήθηκε χθες στην Επιτροπή Οικονομικών, η οποία ασχολήθηκε με τα εναρμονιστικά νομοσχέδια για δημιουργία νέου πλαισίου ανάκαμψης και εξυγίανσης πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων. Βασικά η μεταφορά της ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων στο εθνικό δίκαιο θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2014, ενώ η μεταφορά της οδηγίας περί των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι τις 3 Ιουλίου του 2015. Με καθυστέρηση, λοιπόν, η Επιτροπή προσπαθεί να ξεπεράσει τις δυσκολίες και να στείλει στην ολομέλεια τα νομοσχέδια, ώστε να αποτραπεί η τραγωδία του 2013, της διάσωσης δηλαδή με ίδια μέσα τραπεζών που καταρρέουν.

Έγκαιρη παρέμβαση
Όπως ελέχθη στην Επιτροπή, σκοπός του νομοσχεδίου για εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων είναι η δημιουργία νομοθετικού πλαισίου εξυγίανσης, που να παρέχει τη δυνατότητα στις Αρχές να παρεμβαίνουν έγκαιρα και γρήγορα σε ένα μη υγιές ή προβληματικό ίδρυμα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια των κρίσιμων χρηματοοικονομικών λειτουργιών του και παράλληλα να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις της διαδικασίας εξυγίανσής του τόσο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα όσο και στην οικονομία. Το πλαίσιο διασφαλίζει ότι οι ζημιές βαρύνουν πρώτα τους μετόχους και μετά τους πιστωτές, διατηρείται όμως η αρχή ότι κανένας πιστωτής δεν βαρύνεται με ζημιές μεγαλύτερες από όσες θα αναλάμβανε εάν ένα ίδρυμα είχε εκκαθαριστεί υπό κανονικές διαδικασίες αφερεγγυότητας.

Μαθήματα από την τραγωδία του 2013
Μιλώντας μετά τη συνεδρία της Επιτροπής, ο Πρόεδρός της Νικόλας Παπαδόπουλος, αφού χαρακτήρισε θετικό το γεγονός ότι η τραγωδία που βίωσε η Κύπρος το 2013 οδήγησε σε διδάγματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είπε ότι η νέα ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει τις διαδικασίες με τις οποίες θα εξασφαλίζονται οι καταθέσεις.
«Θα δημιουργηθούν ταμεία, ανέφερε, τόσο σε εθνικά όσο και σε ευρωπαϊκά επίπεδα για την προστασία των καταθέσεων, ενώ προβλέπονται και συγκεκριμένες διαδικασίες για τη διάσωση με ίδια μέσα (bail in), όπως έγινε στην περίπτωση της Κύπρου το 2013», πρόσθεσε.

Κάτω των 100.000 ευρώ
Αφού διευκρίνισε ότι δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει πλήρως αν θα υπάρχει ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός εγγύησης καταθέσεων, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι «στο παρόν στάδιο οι Ευρωπαίοι εταίροι μάς ζητούν να δημιουργήσουμε ένα δικό μας ταμείο, στο οποίο θα κατατίθενται συνεισφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων για να δημιουργηθεί ένα ταμείο προστασίας των καταθετών που έχουν καταθέσεις κάτω από 100.000 ευρώ, σε περίπτωση που μια τράπεζα θα προχωρήσει σε εκκαθάριση και όχι σε εξυγίανση, όπου λειτουργούν διαφορετικές συνθήκες και πρόνοιες».

«Στο ταμείο αυτό, είπε ο κ. Παπαδόπουλος, υπολογίζεται ότι με τη συνεισφορά του 0,8% επί των καλυμμένων καταθέσεων θα μαζευτεί ένα ποσό των 200 εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσόν αυτό δεν μπορεί φυσικά να καλύψει τα δισεκατομμύρια των καταθέσεων που υπάρχουν στις κυπριακές τράπεζες, αποτελεί όμως ένα θετικό βήμα που στέλνει μήνυμα σταθερότητας και ασφάλειας, μήνυμα το οποίο χρειάζεται να σταλεί σήμερα για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα».

Ο κ. Παπαδόπουλος εξήγησε ότι στον νόμο θα είναι ξεκάθαρο ότι σε περίπτωση εξυγίανσης τραπεζών πρώτα πληρώνουν τις ζημιές οι μέτοχοι, μετά οι κάτοχοι ομολόγων και αξιογράφων και στο τέλος οι καταθέτες των τραπεζών.

Τα κενά για τα ταμεία
Μιλώντας για τα κενά στο σύστημα ανέφερε ότι εγείρονται ερωτηματικά κατά πόσον «θα προστατεύονται καταθέσεις σε ταμεία συντάξεων και προνοίας και δεν θα υπάρχουν τα φαινόμενα του Μαρτίου του 2013, όταν κουρεύτηκαν τα ταμεία μεγάλων ημικρατικών οργανισμών, όπως τα ταμεία συντάξεων της ΑΤΗΚ και ΑΗΚ». Ασάφειες επίσης υπάρχουν και για τη διαδικασία συμψηφισμού καταθέσεων και δανείων.

«Προσπαθούμε, τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, να προχωρήσουμε με το πλαίσιο, όχι μόνο επειδή η Κύπρος αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή διαδικασία αιτιολογικής γνώμης από την Κομισιόν, επειδή δεν έχουμε ακόμα εναρμονισθεί, αλλά και επειδή θεωρούμε πως το πλαίσιο πρέπει να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατό, έτσι ώστε να υπάρχει μια πιο ολοκληρωμένη ασφάλεια για τις καταθέσεις στις κυπριακές τράπεζες».

Πρόστιμα στους τραπεζίτες
Σε δικές του δηλώσεις ο Πρόεδρος του ΠΑΣΕΧΑ Μιχάλης Ολύμπιος είπε ότι θέση του Συνδέσμου είναι πως «οι καταρρεύσεις τραπεζών οφείλονται αποκλειστικά σε λανθασμένες και κερδοσκοπικές αποφάσεις και ενέργειες των τραπεζιτών» και ότι «η συμμετοχή των καταθετών και των φορολογουμένων στη διάσωση πιστωτικών ιδρυμάτων αποτελεί την πιο ακραία και βάναυση μορφή της ελεύθερης αγοράς και του καπιταλισμού».

«Δεν νοείται τα κέρδη να ιδιωτικοποιούνται αλλά οι ζημιές να κοινωνικοποιούνται και οι τραπεζίτες να αποχωρούν με μεγάλα μπόνους και μισθούς που έδιδαν στον εαυτό τους από τα χρήματα των μετόχων και των καταθετών», πρόσθεσε.

Τέλος, τόνισε ότι οι πρώτοι που θα πρέπει να συμμετάσχουν στη διάσωση των τραπεζών είναι οι ίδιοι οι τραπεζίτες και τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών, στους οποίους πρέπει να επιβάλλονται πρόστιμα εκατομμυρίων υπολογισμένα με βάση τις απολαβές τους.
«Είναι αδιανόητο αυτοί που οδηγούν τραπεζικά ιδρύματα σε κατάρρευση να μην έχουν καμία απολύτως οικονομική συνέπεια για τις δικές τους αποφάσεις» κατέληξε ο κ. Ολύμπιος.