Ασταθές θα είναι το παγκόσμιο οικονομικό κλίμα για το 2016, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις
Πετρέλαιο, αποπληθωρισμός, γεωπολιτικές εντάσεις, κινεζική οικονομία και χρηματιστηριακές ισορροπίες αποτελούν τους άξονες που θα κινηθεί το επόμενο 12μηνο

Δύο ημέρες μετά την αναστάτωση που προκάλεσε σε οικονομικούς κύκλους το άρθρο που δημοσίευσε ο «Guardian», σχετικά με τις εκτιμήσεις της Royal Bank of Scotland για το 2016 και στους ρυθμούς της πτώσης των πετρελαϊκών τιμών, τα πράγματα δείχνουν λιγότερο τρομακτικά. Η βρετανική εφημερίδα έγραψε ότι, αναλυτές και υψηλόβαθμα στελέχη της RBC απηύθυναν έκκληση στους επενδυτές να «πουλήσουν τα πάντα» εν όψει ενός επερχόμενου χρηματιστηριακού κραχ εντός του έτους.

Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, «οι επενδυτές κινδυνεύουν από μία “κατακλυσμική" χρονιά, οι αγορές θα μπορούσαν να πέσουν μέχρι και 20% και το πετρέλαιο να φτάσει στα 16 δολάρια το βαρέλι», καλώντας άπαντες να διατηρήσουν μόνο ομόλογα υψηλής ποιότητας. Την ίδια ώρα τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) με υποκείμενο τίτλο το πετρέλαιο έδειξαν να κερδίζουν έδαφος στις συνεδριάσεις των αμερικανικών χρηματιστηρίων χθες, απομακρύνοντας τον μαύρο χρυσό από το ψυχολογικό όριο των $30 το βαρέλι.

«Δεν θα πουλήσω τις μετοχές μου»
Όπως εξηγεί ο οικονομολόγος Στέλιος Πλατής, οι χρηματαγορές πάντοτε έχουν να κάνουν με τις προσδοκίες των επενδυτών όσον αφορά στο μέλλον και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα τι θα συμβεί. «Αγοράζουν μετοχές επειδή πιστεύουν ότι θα ανέβει η αξία τους και πωλούν επειδή πιστεύουν ότι θα πέσει. Δεδομένης της έκρυθμης πολιτικής κατάστασης παγκοσμίως (Βόρειος Κορέα, Μέση Ανατολή, Ρωσία, Τουρκία, διεθνής τρομοκρατία, σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας) υπάρχει μια ανασφάλεια, με αποτέλεσμα οι προσδοκίες των χρηματαγορών να είναι αρνητικές».

Σύμφωνα με τον κ. Πλατή, ο «Guardian» αποτύπωσε την άποψη της RBS, η οποία βέβαια δεν είναι η μοναδική που κυκλοφορεί, ενώ παράλληλα είναι μια άποψη από έναν μεγάλο δημοσιογραφικό οίκο, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, όπως όλες οι εκτιμήσεις. «Εγώ προσωπικά δεν πρόκειται να πουλήσω όλες τις μετοχές μου», είπε.

Ο κ. Πλατής εξέφρασε την άποψη ότι «δυστυχώς ή ευτυχώς η οικονομική επιστήμη δεν είναι μια ακριβής επιστήμη, αλλά βασίζεται στην ψυχολογία του κοινού. Επτά στις δέκα φορές οι χρηματαγορές μπορούν να προβλέψουν τους οικονομικούς κύκλους, ενώ τρεις στις δέκα αποτυγχάνουν. Άρα υπάρχουν μεγαλύτερα σκαμπανεβάσματα των χρηματαγορών απ’ ό,τι των οικονομικών κύκλων. Υπάρχουν περιπτώσεις, όπως σε καταστάσεις πανικού, που στις χρηματαγορές συμβαίνουν μαζικές πωλήσεις, χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος». Τέλος, διατύπωσε την εκτίμηση ότι το 2016 θα είναι μια δύσκολη χρονιά για τις χρηματαγορές, κυρίως λόγω του υψηλού πολιτικού ρίσκου διεθνώς, «αλλά δεν θεωρώ ότι θα έρθει το τέλος του κόσμου», είπε.

«Τέλεια οικονομική καταιγίδα»
Από την άλλη πλευρά, ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης θεωρεί ότι η εκτίμηση της RBS έχει κάποια βάση, αλλά όχι στο μέτρο που παρουσιάζεται, κι εντοπίζει το πρόβλημα των χρηματαγορών για τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου στα εξής σημεία: την απόσυρση των μέτρων ποσοτικής χαλάρωσης από την Κεντρική Αμερικανική Τράπεζα (Fed), την αστάθεια μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, τους φόβους για την κινεζική οικονομία και το πρόβλημα του αποπληθωρισμού με την τιμή του πετρελαίου να κατρακυλά, τα οποία, όπως έχουν πει κάποιοι αναλυτές του «Bloomberg», «σχηματίζουν την τέλεια οικονομική καταιγίδα».

Ο κ. Γιασεμίδης θεωρεί ότι το χαρακτηριστικό της φετινής χρονιάς θα είναι η μεταβλητότητα και η αστάθεια, οι οποίες άρχισαν να φαίνονται από νωρίς. Επιπλέον, επισημαίνει ότι η απόφαση της Fed για αύξηση των επιτοκίων προδιαθέτει για άλλες τέσσερεις αυξήσεις. «Όποτε αυξάνονται τα επιτόκια οι πρώτες που επηρεάζονται αρνητικά είναι οι αναδυόμενες αγορές, όπως η Κίνα», επισημαίνει, δίνοντας μια ερμηνεία στο ζήτημα της κινεζικής αστάθειας.

Όσον αφορά το πετρέλαιο, ο κ. Γιασεμίδης ανέφερε ότι, λόγω της πολιτικής αστάθειας που υπάρχει, οι χώρες του ΟΠΕΚ δεν μπορούν να συνεννοηθούν προκειμένου να ρίξουν την προσφορά για να ανακάμψουν οι τιμές, όπως συνέβαινε παλαιότερα. «Η ένταση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα», τονίζει.

Επικίνδυνα χαμηλά οι εκτιμήσεις για το 2016
Εν τω μεταξύ, η αγορά πετρελαίου συνεχίζει να κινείται σε επικίνδυνα νερά, παρά τη μικρή αισιοδοξία που εξέπεμπαν μέχρι αργά χθες βράδυ τα αμερικανικά χρηματιστήρια, καθώς οι εκτιμήσεις των μεγάλων οργανισμών κάθε άλλο παρά αισιόδοξες μπορούν να χαρακτηριστούν. Συγκεκριμένα, πρόσφατα, η μεγάλη αγγλική τράπεζα Barclays ακολούθησε το παράδειγμα των υπολοίπων κολοσσών του χρηματοοικονομικού κόσμου, μειώνοντας τις προβλέψεις της για το 2016, κι εκτιμώντας ότι η τιμή του αργού πετρελαίου δεν πρόκειται να ξεπεράσει τα $37 το βαρέλι.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της «MarketWatch», οι αναλυτές της τράπεζας αναφέρουν ότι η σημερινή πετρελαϊκή κρίση είναι η χειρότερη της τελευταίας τριακονταετίας, τοποθετώντας μια ενδεχόμενη ανάπτυξη για μετά από 12 μήνες. Επιπλέον, έδαφος κερδίζει η άποψη μιας μεγάλης μερίδας αναλυτών που εκτιμούν ότι το αργό πετρέλαιο θα φτάσει ακόμα και τα $20 το βαρέλι εντός του 2016. Σημειώνεται ότι οι προβλέψεις άλλων οργανισμών για το πετρέλαιο είναι οι εξής: Morgan Stanley $47,50, MerrillLynch $45, J.P. Morgan $48,88, City $47,75 και Moody’s $40.

Αποθηκεύει πετρέλαιο η Κίνα
Ανάσες παίρνει εν τω μεταξύ η Κίνα, η οποία μοιάζει να επωφελείται σε μεγάλο βαθμό από τη διολίσθηση των τιμών, καθώς της δίνεται η ευκαιρία να αποθηκεύσει ποσότητες πετρελαίου. Η μέση τιμή των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας σημείωσε βουτιά 45,3% το 2015 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τα λεγόμενα του εκπροσώπου Τύπου των κινέζικων Τελωνειακών Αρχών Huang Songping, με τον όγκο, ωστόσο, να αυξάνεται κατά 8,8%, σε 335,5 εκατομμύρια τόνους, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του τελωνείου, ποσότητα η οποία αποτελεί ρεκόρ, σύμφωνα με το «Bloomberg». Συνολικά, η χώρα ξόδεψε $134,50 δις στις εισαγωγές αργού πετρελαίου κατά τη διάρκεια του έτους.

Αντιστέκεται η Wall Street
Έπειτα από το χειρότερο εβδομαδιαίο ξεκίνημα στην ιστορία των συνεδριάσεων της Wall Street, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) των βασικών δεικτών κινήθηκαν ανοδικά, σε μεγάλο βαθμό, για τρίτη συνεχόμενη ημέρα. Όπως φαίνεται, οι επενδυτές σταδιακά τείνουν να αποβάλλουν την ανησυχία τους για την κινεζική οικονομία. Παράλληλα, ο «μαύρος χρυσός» έδειξε μικρά σημάδια ανάκαμψης μετά τη συνεδρίαση της Τρίτης, όταν οι τιμές του μπρεντ είχαν κατακρημνιστεί κάτω από το ψυχολογικό όριο των $30 ανά βαρέλι. Σημειώνεται ότι, μέχρι αργά χθες, οι τιμές του πετρελαίου παρουσίαζαν άνοδο κοντά στο 3%, παρά την ανακοίνωση των στοιχείων για τις κινεζικές εξαγωγές που υποχώρησαν στη διάρκεια του έτους, καταγράφοντας τις χειρότερες επιδόσεις από το 2009.

Κερδισμένοι και χαμένοι
Λίστα με όσους κερδίζουν από την πετρελαϊκή κρίση, αλλά και όσους χάνουν από αυτήν, προσπάθησε να καταρτίσει το ειδησεογραφικό δίκτυο CBC News. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, οι αεροπορικές εταιρείες και οι ταξιδιώτες, οι οδηγοί και η αγορά των αυτοκινήτων αλλά και οι χώρες που αποτελούν εισαγωγείς και καταναλωτές πετρελαίου, όπως η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Κύπρος, υπό κανονικές συνθήκες και δεδομένου ότι οι νόμοι της αγοράς λειτουργούν χωρίς παρεμβολές, είναι ανάμεσα σε εκείνους που επωφελούνται από τη διολίσθηση των τιμών.

Από την άλλη πλευρά, οι χώρες που θεωρούνται παραγωγοί πετρελαίου, όπως η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βλέπουν τα έσοδά τους να μειώνονται από τις χαμηλές τιμές, καθώς πλέον αναγκάζονται να πωλούν την παραγωγή τους αρκετά φτηνότερα. Στους χαμένους επίσης συγκαταλέγονται οι εταιρείες που εξάγουν και εμπορεύονται πετρέλαιο.