Οι στόχοι και οι προκλήσεις της νέας χρονιάς και οι ιδιωτικοποιήσεις
Μη εξυπηρετούμενα δάνεια και ανεργία θα μας ταλαιπωρούν και το 2016

Ενώ μερικούς μήνες πριν από το τέλος του 2015 επικρατούσε αισιοδοξία για τη νέα χρονιά, μιας και φαινόταν πως όλα θα κυλούσαν ομαλά και πως η Κύπρος θα έπαιρνε και την τελευταία δόση από την Τρόικα και θα έβγαινε με καθαρή έξοδο από το μνημόνιο, ξαφνικά (;) τα πράγματα άλλαξαν. Η αντίδραση των συντεχνιών της ΑΗΚ και της ΑΤΗΚ στην ιδιωτικοποίηση των δυο οργανισμών και η στήριξη, που εξασφάλισαν απ' όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, θέτει εν αμφιβόλω την εκταμίευση της επόμενης και τελευταίας δόσης από τους διεθνείς δανειστές μας, με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε μέχρι στιγμής μετέωροι…

Το πρόβλημα αυτό δεν είναι όμως το μοναδικό που θα έχει να αντιμετωπίσει η οικονομία μας το 2016. Ο βραχνάς των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η ανεργία θα εξακολουθήσουν και φέτος να ταλαιπωρούν τον τραπεζικό τομέα και την κοινωνία ευρύτερα.

Το παραδέχθηκε εξάλλου και ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, σε πρόσφατες δηλώσεις του στην εφημερίδα μας, όταν του ζητήσαμε να μας μιλήσει για τις προκλήσεις της νέας χρονιάς. Μας ανέφερε ότι τα προβλήματα εξακολουθούν να σχετίζονται με το υψηλό επίπεδο των μη-εξυπηρετούμενων δανείων και την υψηλή ανεργία.

«Αναμένουμε», τόνισε, «εντός του 2016 την πλήρη ενεργοποίηση όλων των εργαλείων που είναι απαραίτητα για τη διαχείριση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την εντατικοποίηση των προσπαθειών των τραπεζών αλλά και των οφειλετών για αναδιαρθρώσεις. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης θα αποτελέσει την πιο αποτελεσματική θεραπεία και για τα δύο προβλήματα».

Το δημόσιο χρέος
Αν και το 2015 πληρώσαμε πέραν των δύο δισεκατομμυρίων για εξόφληση δανείων που συνήφθησαν κυρίως από την προηγούμενη Κυβέρνηση, και το 2016 θα έχουμε να πληρώσουμε αρκετά. Φυσικά όχι τόσα, όσα το 2015, αλλά αν πούμε πως όσα χρήματα πάρουμε από την Τρόικα, γύρω στα 400 εκατομμύρια, τόσα θα χρειαστούμε για την αποπληρωμή δανείων, είναι αρκετά. Όπως φαίνεται από τα στοιχεία του Γραφείου Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, το 2016, και χωρίς τη «βοήθεια» των δανειστών μας, αφού το μνημόνιο τελειώνει στις 30 Μαρτίου 2016, θα πρέπει να αποπληρώσουμε δάνεια ύψους 355,5 εκατομμυρίων.

Υπάρχουν και οι στόχοι
Επειδή πέραν των προκλήσεων υπάρχουν και οι στόχοι για το 2016, και η δική μας ευχή φυσικά είναι αυτοί να επιτευχθούν, τους παραθέτουμε πιο κάτω όπως μας τους απαρίθμησε ο Υπουργός Οικονομικών στις πρόσφατες δηλώσεις του στη «Σημερινή».
Οι βασικοί, λοιπόν, στόχοι της Κυβέρνησης για το 2016 έχουν στο επίκεντρό τους την εδραίωση της ανάπτυξης, την ασφαλή έξοδο από το μνημόνιο και την περαιτέρω προώθηση μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών.
Είπε, μεταξύ άλλων, ο Χάρης Γεωργιάδης:

«Οι βασικοί μας στόχοι για το 2016 είναι:
- Η εδραίωση της ανάπτυξης, ούτως ώστε αυτή να καταστεί σταθερή και βιώσιμη. Βασική προϋπόθεση είναι η διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας και συνθηκών που να εμπνέουν εμπιστοσύνη. Αυτό είναι το βασικό ζητούμενο εκ μέρους των επιχειρήσεων και των επενδυτών. Σταθερότητα και Εμπιστοσύνη = Επενδύσεις, Ανάπτυξη και Θέσεις Εργασίας. Γι’ αυτό, μεταξύ άλλων, θα παραμείνουμε συνεπείς στην δημοσιονομική πολιτική που δεν δημιουργεί ελλείμματα και δεν τα φορτώνει στον ιδιωτικό τομέα και γι’ αυτό ακριβώς ο προϋπολογισμός για το 2016 είναι ισοσκελισμένος, χωρίς νέα μέτρα και νέους φόρους αλλά και με μια λελογισμένη αύξηση των αναπτυξιακών δαπανών.

- Η ασφαλής έξοδος της Κύπρου από το Πρόγραμμα Στήριξης. Η Κύπρος πρέπει και μπορεί να σταθεί ξανά στα πόδια της και να λειτουργήσει χωρίς τα δεκανίκια των δανειστών της. Αυτή θα είναι μια εξέλιξη που θα ερμηνευτεί θετικά από ντόπιους και ξένους επενδυτές, μιας και θα σηματοδοτήσει τη σταθεροποίηση της κυπριακής οικονομίας.

- Η περαιτέρω προώθηση μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Η σταθεροποίηση της οικονομίας και η ολοκλήρωση του Προγράμματος Στήριξης δεν πρόκειται να σημάνει τον τερματισμό των προσπαθειών για προώθηση μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Αντιθέτως, η προσπάθεια θα συνεχιστεί με την ίδια ένταση, με στόχο τη δημιουργία μιας ακόμη πιο ανταγωνιστικής και παραγωγικής οικονομίας. Βασικός πυλώνας είναι αυτός που αφορά τη δημόσια υπηρεσία, η οποία πρέπει να είναι μικρότερη αλλά πιο λειτουργική και αποδοτική.

Η διοικητική και οικονομική αυτονόμηση των δημοσίων νοσοκομείων εκτός από απαραίτητη μεταρρύθμιση είναι και προϋπόθεση για την εφαρμογή ενός ΓΕΣΥ. Σημαντικές διαρθρωτικού χαρακτήρα κινήσεις για το 2016 θα είναι επίσης η ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης της εμπορικής λειτουργίας του Λιμανιού Λεμεσού σε επενδυτή, η κατακύρωση της προσφοράς για τη δημιουργία καζίνου και η προώθηση της διαδικασίας για επιλογή στρατηγικού συνεργάτη στη CYTA».

Λελογισμένη αύξηση αναπτυξιακών δαπανών
Να υπενθυμίσουμε ότι σε δηλώσεις που έκαμε κατά την τελετή παράδοσης του προϋπολογισμού για το 2016 στον Πρόεδρο της Βουλής, ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι σε αυτόν περιέχεται λελογισμένη και στοχευμένη αύξηση των αναπτυξιακών δαπανών, που με τη δημοσιονομική εξυγίανση από τη μια και την αποτροπή πρόσθετων μέτρων και επιβαρύνσεων από την άλλη, υπηρετείται ο στόχος της ενθάρρυνσης της πορείας ανάκαμψης της κυπριακής οικονομίας, ώστε να διασφαλιστεί οριστική αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης και η δημιουργία προϋποθέσεων για ένα υγιές, βιώσιμο αναπτυξιακό πρότυπο.

Η έξοδος από το μνημόνιο
Όπως προαναφέραμε, το «ευτυχές» γεγονός της χρονιάς αναμένεται να είναι η έξοδός μας από το μνημόνιο. Τοποθετήσαμε σε εισαγωγικά τη λέξη ευτυχές, για να σημειώσουμε την αμφιβολία αρκετών τον τελευταίο καιρό αν η έξοδος μάς βρίσκει έτοιμους να διαχειριστούμε την οικονομία αλλά και κυρίως να παραμείνουμε πιστοί στη νέα νοοτροπία, την οποία επιβάλλεται να αποκτήσουμε στην αντιμετώπιση των εκατοντάδων προβλημάτων που αυτή δημιούργησε όταν την καλλιεργούσαμε με τον τρόπο που την κληρονομήσαμε εδώ και δεκαετίες. Κι εννοούμε φυσικά τη νοοτροπία της βολής, του ρουσφετιού, της αναξιοκρατίας και του ωχαδελφισμού.

Πώς, όμως, θα επισυμβεί τεχνικά η έξοδός μας από το μνημόνιο; Τι θα γίνει την 30ή Μαρτίου, την τελευταία ημέρα παραμονής μας στο μνημόνιο;
Ψάχνοντας προ μερικών εβδομάδων το θέμα ρωτήσαμε τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος μας είπε πως δεν πρόκειται να γίνει οτιδήποτε θεαματικό την ώρα της λήξης του μνημονίου. Μια μέρα σαν όλες τις άλλες θα είναι αυτή της λήξης. Εκείνο που θα… στερηθούμε είναι την παρουσία των κλιμακίων της Τρόικας, κάθε δίμηνο στην Κύπρο.

«Θα συνεχίσουμε την πορεία μας ως χώρα και ως οικονομία, όπως όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη», είπε στην εφημερίδα μας ο Χάρης Γεωργιάδης, απαντώντας στην ερώτηση για την επόμενη μέρα αλλά και όσα θα ακολουθήσουν την έξοδό μας από το μνημόνιο.

Δεν θα πάμε από το σκοτάδι στο φως
«Δεν θα υπάρξει μετάβαση από το σκοτάδι στο φως, ούτε από το φως στο σκοτάδι, αναλόγως της οπτικής γωνίας από την οποία βλέπει ο καθένας την κατάσταση», πρόσθεσε. «Δεν θα αλλάξει κάτι από τη μια μέρα στην άλλη, είτε για την Κύπρο είτε για τους πολίτες της. Εκείνο που θα πρέπει να αυξηθεί, πιστεύω, είναι το βάρος της ευθύνης όλων μας να συνεχίσουμε την πορεία μας χωρίς να έχουμε τη χρηματοδοτική στήριξη, την οποία είχαμε από τους εταίρους μας».

Η συνήθης, πολύ αυστηρή εποπτεία
Σε ερώτησή μας αν θα υπάρξει οποιαδήποτε μεταβατική περίοδος μετά τη λήξη του μνημονίου, ο κ. Γεωργιάδης απάντησε καταφατικά, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι ουσιαστικά δεν θα διαφέρει από την εποπτεία στην οποία υπόκεινται όλα τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης.
«Η εποπτεία, φυσικά, θα στηρίζεται πλέον στους νέους κανόνες της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης, που δεν είναι καθόλου μα καθόλου χαλαρή», τόνισε με έμφαση ο Υπουργός.

Στην έκτη θέση του Παγκόσμιου Άτλαντα η Κύπρος
Και μια κι αναφερθήκαμε στα του δημοσίου χρέους, να αναφέρουμε ότι μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο η Κύπρος βρισκόταν στην έκτη πιο επικίνδυνη θέση διεθνώς του Παγκόσμιου Άτλαντα, τον οποίο δημοσιοποίησε η Τράπεζα της Αμερικής (Bank of America). Ο Άτλας περιλαμβάνει τις χώρες που διατρέχουν τα υψηλότερα ρίσκα από οικονομικής πλευράς.

Με βάση τον Άτλαντα (επαναλαμβάνουμε, όπως δημοσιεύτηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο), πρώτη πιο επικίνδυνη χώρα από άποψη εθνικού χρέους είναι η Βενεζουέλα, με τον κίνδυνο χρεοκοπίας στις 5.000 μονάδες βάσης. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ελλάδα με περίπου 2.300 μονάδες βάσης και ακολουθούν η Ουκρανία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και Κύπρος.

Η πιο ασφαλής χώρα από άποψη χρέους ήταν, τον Σεπτέμβριο, η Γερμανία με σχεδόν μηδενικό ποσοστό, η Ελβετία, η Σουηδία, οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία, ενώ η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, η Κίνα, βρισκόταν λίγο κάτω από τη μέση της κατάταξης, κλίνοντας προς τις πιο ασφαλείς.