Στο 11ο Συνέδριο του Economist στην Κύπρο συζητήθηκαν τα σημαντικότερα προβλήματα της οικονομίας
Παρά τα εύσημα που δόθηκαν στην Κυβέρνηση για τους χειρισμούς της όσον αφορά την κρίση, τα σοβαρά προβλήματα παραμένουν εμποδίζοντας την ανάπτυξη

Σε νέα εποχή εισέρχεται η Κύπρος, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, ο οποίος μίλησε χαιρετίζοντας την έναρξη του 11ου Συνεδρίου του διεθνούς οικονομικού περιοδικού Economist στην Κύπρο. Στη νέα αυτή εποχή, η οποία χαρακτηρίστηκε «εποχή ανάπτυξης κι ευημερίας», ήταν επικεντρωμένο το σύνολο της ομιλίας του, κατά την οποία ο ΠτΔ έκανε απολογισμό των πεπραγμένων, προτάσσοντας το ζήτημα της λύσης του Κυπριακού ως την πιο σημαντική αναπτυξιακή μεταρρύθμιση που μπορεί να πετύχει η Κυβέρνηση.

Υψηλό το επιτόκιο
Στην ομιλία του, ο ΠτΔ αναφέρθηκε στην έξοδο της Κύπρου στις αγορές με την έκδοση του δεκαετούς ομολόγου, εξέλιξη που χαρακτήρισε «πολύ θετική», αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι το επιτόκιο είναι υψηλό σε σχέση με των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών. Επιπλέον, δεσμεύτηκε για την υλοποίηση ενός «φιλόδοξου προγράμματος», αναφέροντας ότι η αποκλιμάκωση των δανειστικών επιτοκίων ήταν προϊόν -μεταξύ άλλων- του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης. Η έξοδος της Κύπρου στις αγορές, πρόσθεσε, αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης της διεθνούς οικονομικής κοινότητας, κάνοντας τη σύγκριση με την κατάσταση που επικρατούσε στην Κύπρο το 2013, όταν ανέλαβε την Κυβέρνηση.

Ο ΠτΔ αναφέρθηκε, επίσης, στο πρόβλημα της ανεργίας, το οποίο χαρακτήρισε ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της Κύπρου, λέγοντας ότι η αντιμετώπισή του χρειάζεται χρόνο και συστηματική προσπάθεια. Παρά το γεγονός ότι τα τελευταία στοιχεία δείχνουν βελτίωση, με τη σταθεροποίηση να έχει δώσει τη θέση της στην οριακή πτώση, η ανεργία βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Επιπροσθέτως, υπογράμμισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για την οικονομία είναι η αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, κάτι που αναμένεται να βελτιώσει και τη δυνατότητα των τραπεζών να παρέχουν νέα δάνεια στην πραγματική οικονομία.

Ανταγωνιστικός προορισμός
Για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας και να μειωθεί η γραφειοκρατία, η Κυβέρνηση πρέπει να προβεί στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, συνεχίζοντας το έργο που έχει γίνει ώς τώρα, είπε ο ΠτΔ. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στους τομείς της αγοράς εργασίας, του συνταξιοδοτικού, στη στοχευμένη παροχή και στον περιορισμό των δημόσιων ωφελημάτων, στη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας και στις φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Μέσω αυτών, η Κυβέρνηση προσδοκά στην προσέλκυση επενδύσεων, η οποία αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα, όπως ανέφερε. Εξάλλου, όπως τόνισε, η Κύπρος έχει βελτιώσει ήδη τη θέση της ως ανταγωνιστικού προορισμού, έχοντας σημειώσει μεγάλη πρόοδο στην προσέλκυση επενδύσεων. «Η Κύπρος έχει επισήμως εξέλθει από την ύφεση, καταγράφοντας ανάπτυξη, ενώ το κράτος μπορεί να απευθύνεται στις αγορές για δανεισμό», είπε ο Πρόεδρος.

Έτοιμη να αναλάβει
Έτοιμη να αναλάβει την κατάσταση είναι η Κύπρος απ' εδώ και πέρα, όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης. Ο κ. Γεωργιάδης επισήμανε την ανάγκη να συνεχιστεί η προσπάθεια και μετά την αποχώρηση της Τρόικας, ενώ θα πρέπει να υπάρξει αντίσταση στα πισωγυρίσματα. Επιπλέον, υποστήριξε ότι η Κύπρος είναι έτοιμη να βγει από το μνημόνιο στις αρχές του επόμενου έτους και πως δεν θα χρειαστεί παράταση του προγράμματος ή πιστωτική γραμμή υπό όρους.

Μπορούμε και καλύτερα
Μιλώντας για την έξοδο στις αγορές και στην ανάπτυξη, επισήμανε ότι η Κύπρος μπορεί και έχει τη δυνατότητα να πετύχει ακόμα περισσότερα. Σχετικά με την έκδοση του 10ετούς ομολόγου, ο κ. Γεωργιάδης, σε μια κίνηση ειλικρίνειας, παραδέχτηκε ότι η απόδοση μπορεί και πρέπει να γίνει ακόμα καλύτερη, πρόσθεσε, ωστόσο, ότι είναι απαραίτητη η «συνέχιση των φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων και της βελτίωσης του τραπεζικού τομέα». Παρά τους υπολογισμούς που θέλουν την ανάπτυξη στο 1,5% για φέτος, η Κύπρος, σύμφωνα με τον Υπουργό, μπορεί να πετύχει ακόμα περισσότερα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Μισογεμάτο το ποτήρι
Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της οικονομίας είναι ένας λειτουργικός τραπεζικός τομέας, ανέφερε ο Υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι ο ίδιος, σε αντίθεση με άλλους, «βλέπει το ποτήρι μισογεμάτο». Επιπλέον, αναφέρθηκε στην καυτή πατάτα των ΜΕΔ εκτιμώντας ότι μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρό πρόβλημα, τονίζοντας ότι αυτό που είναι απαραίτητο είναι η ολοκλήρωση της εργαλειοθήκης που θα επιτρέψει σε δανειστές και δανειζομένους να βρουν βιώσιμες λύσεις, με τις αναδιαρθρώσεις και τις διευθετήσεις των δανείων να χαρακτηρίζονται «πολύτιμες».

Αναφερόμενος στο εργαλείο των εκποιήσεων, υπογράμμισε ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε τακτική βάση, αλλά «όταν χρειάζεται», ενώ τόνισε ότι θα πρέπει να αποφευχθούν οι λαϊκίστικες πιέσεις που θεωρούν ότι τα δάνεια μπορούν με κάποιο τρόπο να εξαφανιστούν χωρίς κανένας να πληρώσει γι' αυτά.

Εκσυγχρονισμός των εκποιήσεων
Στο πρόβλημα των ΜΕΔ αναφέρθηκε και ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ, λέγοντας ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν θα είναι εύκολη υπόθεση ούτε για την Κύπρο ούτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως είπε, κάτι τέτοιο απαιτεί τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου αφερεγγυότητας και εκποιήσεων, το άνοιγμα των αγορών για παροχές επαγγελματικών υπηρεσιών, ώστε να διατηρηθούν οι τιμές των ακινήτων και να μεγιστοποιηθούν οι ανακτήσεις, τα εμπόδια στις πωλήσεις δανείων θα πρέπει να μετακινηθούν και πρέπει να υπάρχει τιτλοποίηση.

Ο κ. Ρέγκλινγκ εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η Κύπρος θα συνεχίσει να σταθεροποιεί τα επιτεύγματα τής οικονομικής της αλλαγής, ότι μπορεί να σταθεί στα δικά της πόδια και ότι οι μελλοντικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να περιλαμβάνουν τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την αντιμετώπιση των ΜΕΔ, τονίζοντας τη σημασία της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στο όλο εγχείρημα. Κάλεσε, δε, «να μην περιμένουμε την επόμενη κρίση για να προχωρήσουμε σε βαθύτερη οικονομική και νομισματική ένωση».

Αναφερόμενος στα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει πλέον η Ευρώπη, όπως ο πληθωρισμός, η μείωση των επενδύσεων και της παραγωγικότητας, τα ΜΕΔ σε ευρωπαϊκές τράπεζες, η προσφυγική κρίση και η γήρανση του πληθυσμού, αλλά και το θέμα της υλοποίησης του ελληνικού προγράμματος, τόνισε τη αναγκαιότητα για μεταρρυθμίσεις σε ευρωπαϊκή κλίμακα, επισημαίνοντας την ανάγκη για μια ενιαία εποπτική Αρχή.

Το παν είναι οι επενδύσεις
«Προτεραιότητα των προτεραιοτήτων» χαρακτήρισε τις επενδύσεις ο εκπρόσωπος Τύπου του Προέδρου της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς. Στην ομιλία του ανέφερε ότι η σημαντική υστέρηση των επενδύσεων κρατάει την Ευρώπη πίσω, εμποδίζει την ανάκαμψη και συμβάλλει στη διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα. Επιπλέον, υπογράμμισε την ανάγκη για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική πειθαρχία και προώθηση των επενδύσεων, ως προϋπόθεση για ανάπτυξη.

Η γνώμη της Τρόικας
Σε φάση πιο σταθερής ανάκαμψης εισέρχεται η Κύπρος, σύμφωνα με τον επικεφαλής της αποστολής των δανειστών, Jakob Wegener Friis, αναφέροντας ότι οι συνθήκες είναι καλύτερες. «Το σχέδιο οικονομικής προσαρμογής έχει εφαρμοστεί με αποφασιστικότητα, βελτίωσε την εμπιστοσύνη και επέτρεψε στη χώρα να έχει πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίων», είπε ο κ. Friis, επισημαίνοντας ότι ανάμεσα στις μελλοντικές προκλήσεις περιλαμβάνεται ο κίνδυνος χαμηλότερης του 2% μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.

Όσον αφορά τον χρηματοπιστωτικό τομέα πριν από την κρίση, αυτός ήταν «υδροκέφαλος», με κακές πολιτικές πιστώσεων, ενώ υπήρχε αδυναμία στη ρύθμιση και την εποπτεία του, είπε ο κ. Friis, επισημαίνοντας ότι τα προβλήματα αυτά αντιμετωπίστηκαν από το πρόγραμμα και πλέον η Κύπρος είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τα υπόλοιπα προβλήματα, κάνοντας αναφορά στα ΜΕΔ. Όπως είπε, αν το θέμα συνεχίσει να απασχολεί τις τράπεζες, δεν θα υπάρχει χώρος για νέο δανεισμό.

Εύσημα με… ΜΕΔ
Από τη μεριά της ΕΚΤ, ο Francesco Drudi μίλησε για τη μεγάλη πρόοδο που έχει σημειώσει η Κύπρος, σε σχέση με τις συνθήκες που επικρατούσαν κατά την έναρξη της κρίσης, αποδίδοντάς της εύσημα. Η χώρα, είπε, δείχνει έναν εξαιρετικό βαθμό ανθεκτικότητας αναφορικά με τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει βελτιωθεί η δημοσιονομική ισορροπία.

Παράλληλα, είπε ότι υλοποιούνται δημοσιονομικά μέτρα που βοηθούν την Κύπρο να επωφεληθεί από την πρόσβαση στον χρηματοδοτικό μηχανισμό σταθερότητας και το ΔΝΤ με ευνοϊκά επιτόκια. Μεγάλη παραμένει, ωστόσο, η πρόκληση των ΜΕΔ, το επίπεδο των οποίων είναι προβληματικό για τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος και εμποδίζει την παροχή κονδυλίων προς την οικονομία, πρόσθεσε, ενώ υποστήριξε ότι μπορούμε να αναμένουμε μείωση στα επιτόκια για νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στα ΜΕΔ αναφέρθηκε και ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ, Vincenzo Guzzo, λέγοντας ότι μόνο αν αντιμετωπιστούν, θα μπορέσει η Κύπρος να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για ανάπτυξη. Κάτι τέτοιο, συμπλήρωσε, θα βοηθήσει τις τράπεζες να δώσουν νέες πιστώσεις με ευνοϊκούς όρους και θα συμβάλει στην ανάπτυξη νέων θέσεων εργασίας, υπογραμμίζοντας ότι παρά το ότι το πρόγραμμα προσαρμογής ήταν επιτυχημένο, οι προκλήσεις παραμένουν.