Πρόταση της Κίνησης Ενάντια στις Εκποιήσεις γι' αποτροπή πλειστηριασμών
Θα μπορούσε να προκύψει με την ενοποίηση των Οργανισμών Αναπτύξεως Γης και Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης, με στόχο την επίτευξη συνεργιών στη λειτουργία και διαχείριση του Φορέα
Την ώρα που το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) παραμένει σε απαγορευτικά επίπεδα, με τους εκπροσώπους της Τρόικας να τονίζουν ότι παραμένει μια σημαντική πρόκληση για την κυπριακή οικονομία, κόμματα και φορείς ρίχνουν στο τραπέζι τις εισηγήσεις τους τόσο για την αντιμετώπισή τους όσο και γι' αποτροπή των εκποιήσεων. Χθες, μάλιστα, το Κίνημα Ενάντια στις Εκποιήσεις κατέθεσε τη δική του πρόταση για Δημιουργία Φορέα Ανάκτησης ΜΕΔ. Παράλληλα, η Κίνηση εισηγείται και την Ίδρυση Τράπεζας Δεδομένων υπό την εποπτεία της Κεντρικής Τράπεζας, με συμμετοχή του χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και με έλεγχο από τη Βουλή. Σκοπός της τράπεζας δεδομένων είναι, μεταξύ άλλων, η συλλογή και αξιολόγηση στοιχείων σχετικά με το ποια και πόσα νοικοκυριά βρίσκονται μπροστά στον άμεσο κίνδυνο να χάσουν το σπιτικό τους, ένεκα της αδυναμίας τους να αποπληρώσουν το δάνειό τους.
Η πρόταση
Σε σχέση με τον Φορέα Ανάκτησης ΜΕΔ, η Κίνηση αναφέρει πως η ίδρυσή του θα μπορούσε να προκύψει με την ενοποίηση των Οργανισμών Αναπτύξεως Γης και Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης, με στόχο την επίτευξη συνεργιών στη λειτουργία και διαχείριση του Φορέα. Όπως σημειώνει, ο Φορέας θα έχει δημόσιο ιδιοκτησιακό καθεστώς, με στόχο τη διάσωση της πρώτης κατοικίας των χαμηλά εισοδηματικών στρωμάτων της κοινωνίας μας, που έχουν πληγεί περισσότερο από την τραπεζική κρίση. Ο Φορέας, σύμφωνα με την πρόταση-εισήγηση, θα μπορεί να αγοράζει δάνεια από τις εμπορικές τράπεζες με έκπτωση, με προτεραιότητα δάνεια μέχρι ενός ποσού που αφορούν πρώτη κατοικία και που παρουσιάζουν αδυναμία εξυπηρέτησης που απορρέει από τις παρούσες οικονομικές συνθήκες.
Ακολούθως, θα προχωρεί στη σύναψη νέων δανείων με νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια, με όρους που σε κάθε περίπτωση θα είναι οι ευνοϊκότεροι της αγοράς. Για παράδειγμα, το ύψος του επιτοκίου θα προσεγγίζει αυτό του μέσου ευρωζωνικού όρου για ίδιας κατηγορίας δάνεια, 2-2,20% και όχι 3,75% που αντιπροσωπεύει τον μέσο όρο του σημερινού επιτοκίου στη Κύπρο, και που θεωρείται από τα υψηλότερα στην ευρωζώνη. Επίσης, θα τηρηθούν οι οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας 2013 για αναδιαρθρώσεις που περιλαμβάνουν ακόμη και διαγραφή μέρους του δανείου, ανάλογα με την οικονομική θέση του δανειολήπτη. Οι δανειολήπτες θα έχουν, επίσης, άμεση προτεραιότητα στην εξεύρεση εργασίας, με τη θεσμική συνεργασία και συντονισμό του Φορέα με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Τα κριτήρια
Όσον αφορά στα κριτήρια ένταξης δανειολήπτη στα σχέδια δανειοδότησης του Φορέα, η Κίνηση αναφέρει πως πέραν από το βασικό κριτήριο της αδυναμίας αποπληρωμής του δανείου λόγω σημαντικής μείωσης του εισοδήματος, δυνατό να υπάρξουν και άλλα μετρήσιμα κριτήρια, όπως η αξία της κατοικίας, η σχέση του μεγέθους του σπιτιού με τον αριθμό μελών του νοικοκυριού, αν υπάρχει άλλη ακίνητη περιουσία κ.λ.π. Οι όροι της δανειοδότησης θα επανεξετάζονται κατά διαστήματα και θα αναθεωρούνται σύμφωνα με τα νέα οικονομικά δεδομένα.
Η χρηματοδότηση
Σε ό,τι αφορά δε τη χρηματοδότηση Φορέα, η Κίνηση Ενάντια στις Εκποιήσεις σημειώνει ότι σύμφωνα με τη μελέτη, το ύψος της χρηματοδότησης του Φορέα δεν θα υπερβαίνει το 1,2 - 1,5 δις. Η χρηματοδότηση θα μπορούσε να προέλθει από την έκδοση κρατικών ομολόγων, ενώ η αποπληρωμή του κεφαλαίου θα μπορούσε να αποπληρώνεται σταδιακά, σε βάθος χρόνου που δυνατό να συνδέεται και με ρήτρα ανάπτυξης της οικονομίας. Επίσης, μέρος των τόκων (απόδοση ομολόγων) θα αποπληρώνονται από τον Φορέα και ένα άλλο από την εισαγωγή τέλους Αλληλεγγύης πάνω στα εισοδήματα με κλιμακωτή εισφορά, καθώς και πάνω στα εταιρικά και κεφαλαιουχικά κέρδη. Επιπρόσθετα, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και ένας μέρος του ποσού των 2,3 δις από τη δανειακή σύμβαση που έχουμε συνάψει με την Τρόικα και που, σύμφωνα με την Κυβέρνηση, δεν θα χρειαστούμε, ενώ η χρηματοδότηση θα μπορούσε να γίνει και μέσα από κονδύλια από διάφορα ταμεία κοινωνικής συνοχής από την Ε.Ε.
Προτάσεις ΑΚΕΛ-Συμμαχίας
Χθες, πέραν της Κίνησης Ενάντια στις Εκποιήσεις προτάσεις κατέθεσαν το ΑΚΕΛ και η Συμμαχία Πολιτών. Σύμφωνα με τον Εκπρόσωπο Τύπου του ΑΚΕΛ Γιώργο Λουκαΐδη, το κόμμα έχει καταθέσει πρόταση νόμου για εξαίρεση από τη δυνατότητα πώλησης δανείων, όσων δανείων είναι κάτω από 350.000 ευρώ και έχουν ως ενυπόθηκη αξία την κύρια κατοικία ή τη μικρή επαγγελματική στέγη των δανειοληπτών. Από πλευράς Συμμαχίας Πολιτών, την πρόταση τεσσάρων σημείων παρουσίασε ο Αναπληρωτής Εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος Ανδρέας Αποστόλου.
Όπως ανέφερε ο κ. Αποστόλου, η Συμμαχία Πολιτών εισηγείται:
1. Κούρεμα δανείων.
2. Μείωση με νομοθετική ρύθμιση των δανειστικών επιτοκίων.
3. Απλοποίηση της Οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας για τις αναδιαρθρώσεις δανείων.
4. Τερματισμό με νομοθετική ρύθμιση της καταχρηστικής πρακτικής των τραπεζών να χρεώνουν επιτόκια υπερημερίας.
Επιβάλλονται αναδιαρθρώσεις
Την ίδια ώρα, την ανάγκη προώθησης βιώσιμων αναδιαρθρώσεων των ΜΕΔ τόνισαν χθες ΕΥΡΩΚΟ και Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου. Ειδικότερα ο Πρόεδρος της Βουλής, αφού διεμήνυσε ότι πρέπει να γίνουν ουσιαστικές αναδιαρθρώσεις, τόνισε πως κράτος και θεσμοί οφείλουν να παρέμβουν προς την πλευρά των τραπεζών, για να δώσουν λύση σύντομα στο θέμα των ΜΕΔ. Ο Πρόεδρος της Νεολαίας του ΕΥΡΩΚΟ Ανδρέας Τελεβάντος, σε δικό του σχόλιο, τόνισε μεταξύ άλλων πως «πρέπει επιτέλους οι τράπεζες να προχωρήσουν σε βιώσιμες αναδιαρθρώσεις και να μειώσουν τα επιτόκια».
Χρειάζεται χρόνος, λέει η ΚΤ
ΘΑ χρειαστεί αρκετός χρόνος για την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των μη-εξυπηρετούμενων δανείων, διαμηνύει η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, σημειώνοντας, ωστόσο, πως από πλευράς της έχουν γίνει ήδη οι βασικές ενέργειες και τώρα προχωρεί με περαιτέρω βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση. Όπως αναφέρει σε δήλωσή της η Εκπρόσωπος Τύπου της ΚΤΚ Αλίκη Στυλιανού, η πορεία των ΜΕΔ μετά από μια οικονομική κρίση, σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία, κορυφώνεται, κατά μέσον όρο, για μια περίοδο ενός έως δύο χρόνων μετά την κρίση, και στη συνέχεια χρειάζεται αρκετός χρόνος μέχρι που να ξεκινήσει ουσιαστικός περιορισμός του ποσοστού τους. Σύμφωνα με την κ. Στυλιανού, η ΚΤ προωθεί όλα τα μέτρα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της και υποστηρίζει πλήρως τη στρατηγική γι' αντιμετώπιση των ΜΕΔ, ενισχύοντας τις βιώσιμες αναδιαρθρώσεις, διασφαλίζοντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Για τον σκοπό αυτόν, προσθέτει, η ΚΤ εργάζεται στενά τόσο με εμπειρογνώμονες από το ΔΝΤ όσο και με το Υπουργείο Οικονομικών, για τις απαραίτητες προσαρμογές στο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο.
Συγκεκριμένα, έγιναν τα ακόλουθα:
*Επικαιροποίηση του πλαισίου αφερεγγυότητας,
*Επικαιροποίηση της οδηγίας για τη διαχείριση καθυστερήσεων,
*Τέθηκαν στόχοι για αναδιαρθρώσεις από τα πιστωτικά ιδρύματα για την προληπτική αντιμετώπιση πιθανών καθυστερήσεων,
*Εκδόθηκε Οδηγία για απομείωση δανείων που να συνάδουν με τη διεθνή πρακτική,
*Στο επίπεδο των πιστωτικών ιδρυμάτων, μετά από ενέργειες της ΚΤΚ, έχουν συσταθεί αρμόδια τμήματα για τον χειρισμό πιστωτών που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις οφειλές τους.




