ΤΡΕΧΕΙ ΝΑ ΠΡΟΛΑΒΕΙ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΓΙΑ ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΝΕΙΑ Η ΒΟΥΛΗ

Από την 1η Ιανουαρίου 2016 η εξυγίανση τραπεζών περνά στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Εξυγίανσης

Για το θέμα της πώλησης δανείων από τις τράπεζες είναι ισχυρή η θέση των κομμάτων ότι θα πρέπει να δίνεται στον οφειλέτη το δικαίωμα να αγοράζει το δάνειό του σε τιμή έκπτωσης, στην τιμή, δηλαδή, στην οποία η τράπεζα θα το πωλούσε σε επενδυτικά ταμεία ή οποιονδήποτε άλλον οργανισμό θα ενδιαφερόταν να το αγοράσει

Το 96% του συνόλου των δανείων είναι κάτω του ενός εκατομμυρίου. Όπως εξήγησε, μόνο 5.250 άτομα έχουν δάνεια πάνω από ένα εκατ. σε σύγκριση με 460.000 λογαριασμούς που αφορούν δάνεια κάτω του ενός εκατ., σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από 11 τράπεζες

Τρία σημαντικά ζητήματα έχει να προωθήσει για ψήφιση στην ολομέλεια της Βουλής πριν από το τέλος του χρόνου, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών. Και τα τρία αφορούν και επηρεάζουν εκατοντάδες χιλιάδες Κύπριους πολίτες: Τους πέραν των 460.000 οφειλέτες δανείων, τα οποία είναι μη εξυπηρετούμενα, τις πωλήσεις δανείων και τους καταθέτες της πρώην Λαϊκής Τράπεζας. Ο χρόνος είναι για άλλη μια φορά πιεστικός για τους βουλευτές, αφού η απόφασή τους πρέπει να ληφθεί, όπως προαναφέρουμε, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου. Κι αυτό διότι Α)

Από την 1η Ιανουαρίου 2016 θα τεθεί σε εφαρμογή ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Εξυγίανσης, ο οποίος θ' αναλάβει όλα τα θέματα που έχουν σχέση με προβλήματα τραπεζών και οφειλετών και θα αποφασίζει κάτω από συγκεκριμένες ευρωπαϊκές οδηγίες για όλα όσα έχουν σχέση με μη εξυπηρετούμενα δάνεια αλλά και τη διαχείριση τραπεζών, οι οποίες είναι υπό εξυγίανση και Β) Τελειώνουν τα χρονοδιαγράμματα της Τρόικας για τη διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Τα τρία ζητήματα

Η Βουλή δεν έχει ακόμα αποφασίσει για κανένα από τα τρία ζητήματα. Είναι γι’ αυτό που το βράδυ της Πέμπτης η ολομέλεια της Βουλής αποφάσισε και νομοθέτησε την αναστολή της εφαρμογής της νομοθεσίας για την πώληση δανείων: Για να προλάβει να συζητήσει το θέμα και να το οδηγήσει με αρκετές τροποποιήσεις, οι οποίες κατατέθηκαν από τα κόμματα, ώστε να ικανοποιηθεί ότι η νομοθεσία θα είναι προς όφελος πρώτιστα του εθνικού συμφέροντος χωρίς να παραγνωρίζεται ταυτόχρονα και το συμφέρον τόσο των οφειλετών αλλά και των ιδίων των τραπεζών της Κύπρου.

Οι πωλήσεις δανείων

Για το θέμα της πώλησης δανείων από τις τράπεζες είναι ισχυρή η θέση των κομμάτων ότι θα πρέπει να δίνεται στον οφειλέτη το δικαίωμα να αγοράζει το δάνειό του σε τιμή έκπτωσης, στην τιμή, δηλαδή, στην οποία η τράπεζα θα το πωλούσε σε επενδυτικά ταμεία ή οποιονδήποτε άλλον οργανισμό θα ενδιαφερόταν να το αγοράσει. Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος τόνισε με έμφαση στην προχθεσινή συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής ότι εμμένει στην πρότασή του, ότι δηλαδή ο δανειολήπτης και ο εγγυητής θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν τη δική τους πρόταση για εξαγορά του δανείου με έκπτωση.

«Με αυτόν τον τρόπο θα υπάρχουν οφέλη», εξήγησε, «γιατί θα μειωθεί το ύψος του ιδιωτικού δανεισμού στην Κύπρο και ταυτόχρονα δεν θα υπάρξει φυγή κεφαλαίων από την Κύπρο με την πώληση των δανείων σε επενδυτικά ταμεία του εξωτερικού. Επίσης με αυτόν τον τρόπο οι τράπεζες θα πάρουν αρκετά μη εξυπηρετούμενα δάνεια, άρα ρευστότητα, και οι οφειλέτες θα ανακουφισθούν από βάρη, τα οποία δεν μπορούν να σηκώσουν».

Να σημειωθεί ότι το νομοσχέδιο για το δικαίωμα των οφειλετών να αγοράζουν τα δάνειά τους προνοεί ότι οι πωλήσεις δανείων κάτω του ενός εκατομμυρίου ευρώ θα υπόκεινται σε αυστηρότερο καθεστώς, ενώ για δάνεια πέραν του ενός εκατομμυρίου δεν τίθεται κανένας περιορισμός.

Τι λέει η Κεντρική

Στη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών, ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας Γιάγκος Δημητρίου είπε πως το 96% του συνόλου των δανείων είναι κάτω του ενός εκατομμυρίου. Όπως εξήγησε, μόνο 5.250 άτομα έχουν δάνεια πάνω από ένα εκατ. σε σύγκριση με 460.000 λογαριασμούς που αφορούν δάνεια κάτω του ενός εκατ., σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από 11 τράπεζες.

Στη συνεδρία διευκρινίστηκε ότι το όριο του ενός εκατομμυρίου αφορά συνολικό υπόλοιπο δανείων ενός δανειολήπτη σε μία τράπεζα την ώρα της πώλησης και όχι ανά δάνειο.

Αν και η Κεντρική Τράπεζα διατηρεί επιφυλάξεις για το εν λόγω νομοσχέδιο, το Υπουργείο Οικονομικών φαίνεται να μην το απορρίπτει κι επιφυλάχθηκε να μελετήσει τις προτάσεις των κομμάτων.

«Με χρήματα της Τρόικας ο φορέας»

Όσον αφορά το δεύτερο θέμα, αυτό της δημιουργίας φορέα διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ο Νικόλας Παπαδόπουλος υπενθύμισε στην Επιτροπή Οικονομικών ότι ο Υπουργός Οικονομικών είχε δηλώσει δημόσια πως συζητά το ενδεχόμενο αυτό.

Εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών, που ήταν παρών στη συνεδρία, δεσμεύθηκε να θέσει το θέμα και να κοινοποιήσει σύντομα τη θέση του Υπουργείου, ενώ εκπρόσωπος της Κεντρικής ανέφερε πως το 2013 ετοιμάστηκαν σενάρια, τα οποία απορρίφθηκαν. Δεσμεύθηκε, ωστόσο, ότι η πρόταση θα εξετασθεί.

Ενδιαφέρουσα ήταν και η πρόταση του Προέδρου των Οικολόγων, Γιώργου Περδίκη, ο οποίος εισηγήθηκε όπως ο φορέας διαχείρισης κόκκινων δανείων αναληφθεί από το κράτος, το οποίο μπορεί να πάρει ένα δισεκατομμύριο από τα χρήματα του μνημονίου που η Κυβέρνηση λέει ότι δεν θα χρησιμοποιήσει γιατί δεν τα χρειάζεται, για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες του φορέα. Πρότεινε, επίσης, όπως στον φορέα μεταφερθεί η διαχείριση δανείων κάτω των 300.000 ευρώ.

Η Λαϊκή

Για τους καταθέτες της πρώην Λαϊκής και την απαίτησή τους να αναλάβουν οι ίδιοι τη διαχείριση της τράπεζας, ο Σύνδεσμος Καταθετών της Λαϊκής ΣΥΚΑΛΑ παρουσίασε πρόταση, την οποία ανέλαβε να μελετήσει η Κεντρική Τράπεζα και ν' απαντήσει μέχρι αύριο Δευτέρα κατά πόσον μπορεί να υλοποιηθεί ή όχι. Πάντως εκπρόσωπος της Κεντρικής ανέφερε ότι η εποπτική Αρχή δεν ενίσταται στην ανάληψη της διαχείρισης από τους καταθέτες.

Ο Ευρωπαϊκός Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης

Οι βασικοί στόχοι του νέου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού είναι να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στον τραπεζικό τομέα, να αποφευχθούν οι μαζικές αποσύρσεις καταθέσεων και οι αλυσιδωτές επιπτώσεις, να περιοριστεί η αρνητική σχέση τραπεζών και κρατικού χρέους και να εκλείψει ο κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Σκοπός του ενιαίου μηχανισμού εξυγίανσης (ΕΜΕ) είναι να εξασφαλίσει την εύτακτη εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών, ελαχιστοποιώντας το κόστος για τους φορολογουμένους και την πραγματική οικονομία.
Για να το επιτύχει αυτό έχει ιδρύσει ένα ταμείο σε υπερεθνικό επίπεδο, το οποίο θα χρησιμοποιείται για την εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών, αφού εξαντληθούν άλλες επιλογές, όπως το εργαλείο διάσωσης με ίδια μέσα (bail in ή «κούρεμα καταθέσεων»). Το ταμείο θα χρηματοδοτείται από συνεισφορές του τραπεζικού τομέα και θα πρέπει να φτάσει τουλάχιστον το 1% του ποσού των καλυπτόμενων καταθέσεων όλων των πιστωτικών ιδρυμάτων που έχουν άδεια λειτουργίας σε όλα τα κράτη μέλη της τραπεζικής ένωσης. Το ποσό εκτιμάται ότι θα ανέρχεται σε περίπου 55 δις ευρώ.

Πώς θα λειτουργεί

Ο Μηχανισμός θα λειτουργεί με την ακόλουθη διαδικασία:

- Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα γνωστοποιεί στο ενιαίο συμβούλιο εξυγίανσης ότι μια τράπεζα πτωχεύει ή κινδυνεύει να πτωχεύσει.

Τέτοια απόφαση μπορεί επίσης να λάβει η εκτελεστική σύνοδος του ενιαίου συμβουλίου εξυγίανσης με δική της πρωτοβουλία, εάν η ΕΚΤ δεν αντιδράσει εντός τριών ημερών, αφού πρώτα έχει ενημερωθεί.

- Η εκτελεστική σύνοδος αποφασίζει κατά πόσον είναι δυνατή μια ιδιωτική λύση και κατά πόσον η εξυγίανση είναι αναγκαία για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος.

- Εάν δεν συγκεντρώνονται οι προϋποθέσεις για εξυγίανση, τότε η τράπεζα τίθεται υπό εκκαθάριση σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

- Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις εξυγίανσης, το ενιαίο συμβούλιο εξυγίανσης υιοθετεί καθεστώς εξυγίανσης, το οποίο καθορίζει τα εργαλεία της εξυγίανσης και τη χρησιμοποίηση του ενιαίου ταμείου εξυγίανσης. Αμέσως αφού το εγκρίνει, το συμβούλιο διαβιβάζει το καθεστώς εξυγίανσης στην Επιτροπή.

- Το καθεστώς αρχίζει να ισχύει μέσα σε 24 ώρες από την έγκρισή του από το συμβούλιο εξυγίανσης. Σε αυτό το διάστημα, η Επιτροπή μπορεί είτε να εγκρίνει το καθεστώς είτε:

* Να αντιταχθεί στις πτυχές του καθεστώτος εξυγίανσης που υπόκεινται σε διακριτική ευχέρεια και έχει εγκρίνει το ενιαίο συμβούλιο εξυγίανσης.

* Να προτείνει στο Συμβούλιο να αντιταχθεί στο καθεστώς με την αιτιολογία ότι δεν κρίνεται αναγκαίο για το δημόσιο συμφέρον. Στην περίπτωση αυτή, το Συμβούλιο αποφασίζει με απλή πλειοψηφία.

* Να προτείνει στο Συμβούλιο να εγκρίνει ή να αντιταχθεί σε ουσιώδη μεταβολή του ύψους του κεφαλαίου του ταμείου που προβλέπεται για το καθεστώς εξυγίανσης.

- Εάν η Επιτροπή αποφασίσει να προτείνει στο Συμβούλιο να αντιταχθεί, οφείλει να το πράξει εντός 12 ωρών, ώστε το Συμβούλιο να μπορέσει να λάβει απόφαση εντός των επομένων 12 ωρών.

- Εάν το Συμβούλιο αντιταχθεί στο να τεθεί ένα ίδρυμα υπό εξυγίανση, το εν λόγω ίδρυμα τίθεται υπό εκκαθάριση σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο.