Η σημερινή αξιολόγηση καθορίζει την πορεία της εξόδου
Το Υπουργείο Οικονομικών προετοιμάζεται για τη νέα έκδοση ομολόγου εντός των προσεχών λίγων εβδομάδων

H αναμενόμενη για σήμερα αξιολόγηση της κυπριακής οικονομίας από τον διεθνή οίκο Fitch θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας από το Υπουργείο Οικονομικών, αφού το αποτέλεσμά της θα κρίνει εν πολλοίς και την πορεία της νέας εξόδου της Κύπρου στη διεθνή αγορά για δανεισμό. Όπως ήδη δήλωσε στη «Σημερινή» σε συνέντευξή του πρόσφατα ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, η απόφαση για δανεισμό αλλά και το ύψος του θα εξαρτηθούν από τα δεδομένα που επικρατούν στη διεθνή αγορά αυτήν την περίοδο και τα οποία αξιολογούνται καθημερινά από το Γραφείο Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους.

Πάντως, χθες, πηγές προσκείμενες στο Υπουργείο Οικονομικών ανέφεραν ότι η έξοδος πρέπει να αναμένεται εντός των προσεχών ολίγων εβδομάδων, χωρίς να αποκλείεται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου. Το ύψος της έκδοσης δεν θα ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ, ούτε όμως και θα είναι λιγότερο από μισό δισεκατομμύριο. Αυτή είναι η τρίτη φορά που η Κύπρος, ευρισκόμενη εντός του προγράμματος στήριξης, θα απευθυνθεί σε ξένους επενδυτές για δανεισμό. Η αναμενόμενη όμως έκδοση χρέους είναι η πρώτη στην πρωτογενή αγορά μέσω πώλησης ευρωπαϊκού μεσοπρόθεσμου ομολόγου EMTN διάρκειας πέρα των επτά ετών. Οι ίδιες πηγές τοποθετούν τη διάρκεια του νέου ομολόγου μεταξύ 7,5 και δέκα χρόνων.

Εξωτερικός δανεισμός τα 800 εκατομμύρια
Θα πρέπει να σημειωθεί πως σε εννέα μέρες λήγει πενταετές ομόλογο ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, το οποίο είχε εκδοθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση επί υπουργίας Χαρίλαου Σταυράκη. Το μεγαλύτερο μέρος του, κοντά στα 800 εκατομμύρια, αποτελεί εξωτερικό δανεισμό. Οι επόμενες «βαρυφορτωμένες» χρονιές σε σχέση με αποπληρωμές χρέους είναι η διετία 2019-20. Τα δύο αυτά χρόνια λήγουν ομόλογα ύψους 4,48 δις ευρώ. Συγκεκριμένα, το 2019 λήγει χρέος ύψους 2,38 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ το 2020 το χρέος που πρέπει να αποπληρωθεί ανέρχεται στα 2,10 δις ευρώ. Όπως ανέφεραν οι πηγές από το Υπουργείο Οικονομικών, άρχισε ήδη να καθορίζεται η στρατηγική για εξόφληση του μεγάλου ποσού χρέους που λήγει προσεχώς, ώστε να μεταφερθεί η λήξη των ομολόγων της διετίας 2019-2020 στην τριετία 2023-25. Τις χρονιές αυτές δεν υπάρχει λήξη μεγάλου ποσού δανείων.

Και στην Τράπεζα Κύπρου
Με την προσεχή έκδοση το Υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να αποπληρώσει και το ποσό το οποίο οφείλει στην Τράπεζα Κύπρου, ύψους 340 εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσόν αυτό είναι το υπόλοιπο του κρατικού ομολόγου ύψους 1,8 δις με το οποίο στηρίχτηκε η Λαϊκή Τράπεζα τον Ιούνιο του 2012 και το οποίο μεταφέρθηκε στην Τράπεζα Κύπρου. Το επιτόκιο του ομολόγου ήταν αρχικά 5,15%, με την τελευταία όμως ανανέωσή του καθορίσθηκε σε συνθήκες της αγοράς, στο 2,75%.

Από το Υπουργείο Οικονομικών έγινε γνωστό ότι το επιτόκιο της νέας έκδοσης θα καθοριστεί τη στιγμή που θα αποφασισθεί και η έξοδος στη διεθνή αγορά. Η προεργασία για τον νέο δανεισμό έχει ήδη γίνει, όπως είναι γνωστό, με παρουσιάσεις της κυπριακής οικονομίας στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στο Λονδίνο, το Παρίσι, την Φρανκφούρτη και το Μόναχο. Οι παρουσιάσεις, οι οποίες έγιναν τις τελευταίες εβδομάδες, συγκέντρωσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από σημαντικούς επενδυτές, 22 στο Λονδίνο και 7 στη Φρανκφούρτη.

Σύμφωνα με το Υπουργείο, κατά τις παρουσιάσεις επεδείχθη μεγάλο ενδιαφέρον. Όπως είναι γνωστό, οι σύμβουλοι στους οποίους ανατέθηκαν οι παρουσιάσεις είναι οι Barclays, οι Goldman Sachs International, η HSBC και η Nomura.

Μετακυλίονται υποχρεώσεις σε λιγότερο φορτωμένες χρονιές
Πάντως στόχος του Υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με τη μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης δημόσιου χρέους 2015-2019 που έχει καθοριστεί με το αρμόδιο τμήμα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο δεν έχει σχέση με την Τρόικα, είναι να βγει στις αγορές και το 2015 αλλά και το 2016, παρά το γεγονός ότι είναι καλυμμένες οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Δημοκρατίας για τη διετία αυτή.

Όπως λένε στο Υπουργείο Οικονομικών, αντικειμενικός σκοπός της διαχείρισης του δημόσιου χρέους είναι η διασφάλιση της έγκαιρης κάλυψης των χρηματοδοτικών αναγκών της Κύπρου και το χαμηλότερο δυνατό κόστος δανεισμού μεσοπρόθεσμα στα πλαίσια ενός αποδεκτού επιπέδου κινδύνου. Τονίζουν, μάλιστα, προφανώς αναφερόμενοι σε πρακτικές του παρελθόντος, ότι η ευκαιριακή ανάληψη δανεισμού με μοναδικό κριτήριο το χαμηλό επιτόκιο αποτελεί επικίνδυνη πρακτική, η οποία υποσκάπτει τον αντικειμενικό σκοπό της διαχείρισης του δημόσιου χρέους.

«Βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής διαχείρισης του δημόσιου χρέους 2015-2019», σημειώνουν άτομα κοντά στον Υπουργό Οικονομικών, «είναι, μεταξύ άλλων, η τακτική παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στις αγορές, η εξομάλυνση διαχρονικής διάρθρωσης λήξεων χρέους έτσι ώστε η λήξη χρέους είναι μην είναι συγκεντρωμένη σε συγκεκριμένες χρονιές, η επίτευξη μιας πλήρους καμπύλης αποδόσεων, δηλαδή μέχρι δέκα χρόνια, η μείωση του επιτοκιακού κινδύνου και η συσσώρευση ελάχιστου ικανοποιητικού αποθεματικού ρευστών διαθεσίμων, που είναι αναγκαία για αντιμετώπιση περιόδων αβεβαιότητας, παγκοσμίως».

Δυο δις τα αποθεματικά
Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η Κυβέρνηση διαθέτει, όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές, αποθεματικό με σημαντικά ρευστά διαθέσιμα που ανέρχονται στο 11% του ΑΕΠ ή σχεδόν στα δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Το ένα δισεκατομμύριο όμως θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή του ομολόγου EMTN, ύψους ενός δις ευρώ, το οποίο, όπως προαναφέραμε, λήγει την 1η Νοεμβρίου. Η αποπληρωμή αυτή θα μειώσει και τα ρευστά διαθέσιμα στο 5% του ΑΕΠ, που είναι και ο στόχος της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής διαχείρισης δημόσιου χρέους 2015-2019.

Η Κύπρος αναμένεται ότι θα εξέλθει του μνημονίου τον Μάρτιο του 2016. Μέχρι τότε θα αντλήσει 600 εκατομμύρια ευρώ, με τον συνολικό δανεισμό της από την Τρόικα να ανέρχεται στα 7,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Στόχος του Υπουργείου Οικονομικών είναι να μη χρησιμοποιήσει τα υπόλοιπα 2,3 δισεκατομμύρια, τα οποία μπορεί να πάρει από το πρόγραμμα στήριξης.

Το επιτόκιο
Σε σχέση με τους παράγοντες που θα καθορίσουν το επιτόκιο δανεισμού με το οποίο η Κύπρος θα βγει προσεχώς στη διεθνή αγορά, οι πηγές του Υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι, σε αντίθεση με τις αποδόσεις των ομολόγων στη δευτερογενή αγορά που αφορούν την εναπομείνασα διάρκεια και όχι την αρχική διάρκεια του κάθε ομολόγου, η πρωτογενής έκδοση δεν είναι δοκιμασμένη από την αγορά και έχει μεγαλύτερο βαθμό αβεβαιότητας. Οι δευτερογενείς συναλλαγές γίνονται καθημερινά και είναι δοκιμασμένες από την αγορά.

Επίσης, μια επιτυχής πρωτογενής έκδοση απαιτεί την πληρωμή επιπρόσθετης απόδοσης. Το ύψος της επιπρόσθετης απόδοσης δεν είναι το ίδιο για όλους τους εκδότες. Μεταξύ άλλων λαμβάνεται υπόψη το μερίδιο της αγοράς του εκδότη, το μέγεθος της έκδοσης, η συχνότητα πράξεων στη δευτερογενή αγορά για τον συγκεκριμένο εκδότη (ρευστότητα), οι αξιολογήσεις και η διάρκεια.

Μας έχουν στο Β-
Η σημερινή αξιολόγηση του οίκου Fitch, ο οποίος είχε κατατάξει στις 24 Απριλίου του 2015 την κυπριακή οικονομία στη βαθμίδα B-, ακολουθεί την αξιολόγηση του οίκου Standard and Poor's, στις 25 Σεπτεμβρίου του 2015. Οι S&P είχαν αναβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΒΒ-.