Ο διεθνής οίκος προειδοποιεί για το θέμα της μη εξυπηρέτησης των ΜΕΔ σε ελβετικό φράγκο
Σημαντικές καθυστερήσεις και πολιτικές αθέτησης των υποχρεώσεων, ανάμεσα στους κινδύνους που ελλοχεύουν

Καμπανάκι κινδύνου από τον οίκο αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, Moody’s, σχετικά με τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο που χορήγησαν οι κυπριακές τράπεζες. Στο δελτίο Credit Outlook γίνεται σαφής αναφορά στην πρόσφατη απόφαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών να δοθεί περιθώριο δύο εβδομάδων στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, προκειμένου εκείνη να εξετάσει και να παρουσιάσει ολοκληρωμένη πρόταση για τη λύση του προβλήματος με τα συγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια, συνοδευόμενο από την προειδοποίηση για ειδική νομοθετική ρύθμιση που θα μετατρέπει το δάνειο σε ευρώ, με ισοτιμία την ημερομηνία εκταμίευσής του.

Όπως αναφέρεται στο δελτίο, η μετατροπή αυτή θα επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις στη διαδικασία των αναδιαρθρώσεων των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), που θα αποδοθούν σε δανειολήπτες, οι οποίοι, όπως αναμένεται, θα προχωρήσουν σε πολιτικές αθέτησης των υποχρεώσεων, καθυστερώντας την εξυπηρέτησή τους, ελπίζοντας σε ελάφρυνση χρέους. Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί για το ντόμινο των συνεπειών που θα προκύψουν, καθώς «το μεγαλύτερο αρνητικό πιστωτικό δεδομένο είναι ο ηθικός κίνδυνος που η πρόταση δημιουργεί μεταξύ των δανειοληπτών των πολύ μεγαλύτερων σε αξία στεγαστικών δανείων σε ευρώ».

Καθυστέρηση της ανάκαμψης
Επιπροσθέτως, οίκος Moody’s θεωρεί ότι η «πρόταση καθιστά πιο δύσκολες τις αναδιαρθρώσεις των ΜΕΔ και θα καθυστερήσει την ανάκαμψη της κερδοφορίας των τραπεζών, καθώς πιθανόν θα συνεχίσουν να είναι ζημιογόνες για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά», ενώ εκτιμά ότι το συγκεκριμένο σχέδιο αναμένεται να ενθαρρύνει όλους ανεξαρτήτως τους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων, ακόμα και όσους έχουν λάβει δάνεια σε ευρώ, να καθυστερήσουν τις αναδιαρθρώσεις, ελπίζοντας σε μια χαλάρωση του χρέους. Υπενθυμίζει, δε, ότι τα ΜΕΔ που έχει στην κατοχή της η Τράπεζα Κύπρου (Caa3, σταθερός ορίζοντας, caa3) ανέρχονται στο 52,7%, η Ελληνική Τράπεζα (Caa2, σταθερός ορίζοντας, caa3) στο 54,9% του συνολικού δανειακού τους χαρτοφυλακίου, ενώ ένα ποσοστό από 10% μέχρι 20% οφείλεται σε πολιτική στρατηγικής χρεοκοπίας, την οποία ακολουθούν οι δανειολήπτες.

Εξάλλου, κατά τη συνεδρίαση που είχε πραγματοποιηθεί τις προηγούμενες ημέρες και στην οποία έλαβε περιθώριο δύο εβδομάδων προκειμένου να παρουσιάσει τις προτάσεις της, η Κεντρική Τράπεζα είχε προειδοποιήσει ότι μια τέτοια μετατροπή θα δημιουργούσε επιπρόσθετες κεφαλαιακές ανάγκες συνολικού ύψους 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων, σύμφωνα με τα στοιχεία, η Τράπεζα Κύπρου θα επιφορτιστεί με ανάγκες ύψους 147 εκατομμυρίων και η Ελληνική Τράπεζα 11 εκατομμυρίων ευρώ.

Παράλληλα, ο οίκος Moody’s θεωρεί πως, δεδομένου του σχετικά υψηλού καθαρού πλούτου των νοικοκυριών που φθάνει τις 266.900 ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας το 2010, και του υψηλού ποσοστού καταθέσεων, που ανερχόταν στο 19,7% κατά μέσον όρο πριν από την κρίση, «το 10% - 20% των ΜΕΔ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νοικοκυριών είναι στρατηγικές χρεοκοπίες, καθώς έχουν την ικανότητα να αποπληρώσουν τα δάνειά τους, αλλά δεν το πράττουν».

Ο Υπουργός για τα ΜΕΔ
Τη σοβαρότητα του ζητήματος των ΜΕΔ τόνισε και κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού για το 2016 στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, μαζί με την ανεργία, τα ΜΕΔ αποτελούν το σοβαρότερο πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας, και ότι η σημαντικότερη προϋπόθεση για τη σταδιακή αντιμετώπισή τους, είναι η διατήρηση και η εδραίωση του θετικού ρυθμού ανάπτυξης.

Να στηριχθούν οι τράπεζες
Άμεσες ήταν οι αντιδράσεις των κομμάτων. Ο πρόεδρος του Κινήματος των Οικολόγων, Γιώργος Περδίκης, δήλωσε ότι οι τράπεζες, χωρίς να συνυπολογιστούν αντασφάλειες που είχαν όσον αφορά τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, σύμφωνα με την έκθεση που κατέθεσε η Κεντρική Τράπεζα, θα υποστούν ζημιές που δεν θα ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια ευρώ, εάν υλοποιηθεί η πρόταση της Βουλής. Αυτά τα χρήματα, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε, μπορούν να καλυφθούν από την ίδια την Κεντρική Τράπεζα.

Αυτή εξάλλου η μέθοδος, όπως αναφέρεται, χρησιμοποιήθηκε και σε άλλες χώρες. Ο κ. Περδίκης πρόσθεσε ότι, εάν θέλουν να αποφύγουν τους χρηματοπιστωτικούς κινδύνους, μπορούν να κάνουν αυτό που έκαναν άλλες χώρες και να στηρίξουν τις τράπεζες. Η Κεντρική Τράπεζα, συνεχίζει, φέρει τεράστιες ευθύνες για την οικονομική καταστροφή. Ειδικά το πρόβλημα με τα ελβετικά φράγκα, αποτελεί μεγάλη ευθύνη της Κεντρικής Τράπεζας, γι' αυτό και πρέπει να αναλάβει και το κόστος, που δεν ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια.

Από τη μεριά του, ο διευθυντής οικονομικών θεμάτων της Συμμαχίας Πολιτών, Παναγιώτης Σαββίδης, κάλεσε τον οίκο Moody’s «να μην παρασύρεται από τα παπαγαλάκια των κυπριακών τραπεζών και την Κυπριακή Κεντρική Τράπεζα, αλλά να διαβάζει τα πραγματικά στατιστικά στοιχεία, και τόνισε ότι οι τράπεζες στην Κύπρο δεν έχουν καταφέρει να πείσουν αν είχαν, έχουν ή θα έχουν ζημιές από τα εν λόγω δάνεια, καλώντας τη Βουλή να προχωρήσει αμέσως στη νομοθετική ρύθμιση του θέματος».

Εθελοντική συμφωνία
Κληθείς να σχολιάσει το θέμα ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ και Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Νικόλας Παπαδόπουλος, ανέφερε ότι δεν αντιλαμβάνεται γιατί οι ηθικοί κίνδυνοι είναι πάντα από πλευράς των δανειοληπτών. Όπως είπε, υπήρχε ηθικός κίνδυνος και όταν οι τράπεζες έδιναν κίνητρα για να παρέχουν τέτοια δάνεια σε καταναλωτές, ενώ δεν γνώριζαν οι καταναλωτές τον κίνδυνο σύναψης τέτοιων δανείων.

Χαρακτηρίζοντας την πρόταση ισορροπημένη, ανέφερε ότι αυτό που ζητά η Βουλή από την Κεντρική Τράπεζα είναι να καταλήξουν σε μιαν εθελοντική συμφωνία με τις τράπεζες, έτσι ώστε συγκεκριμένα δάνεια ειδικής κατηγορίας να μετατραπούν σε ευρώ. «Σίγουρα δεν είναι στα ύψη άλλων δανείων που οι τράπεζες έδιναν πλουσιοπάροχα σε εταιρείες ανάπτυξης γης και αποτελούν το 90% του προβλήματος που αντιμετωπίζουμε σήμερα με τα ΜΕΔ», ανέφερε συμπληρώνοντας.

Επαναφορά στην αρχική φάση
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιάννος Λαμάρης εξέφρασε την άποψη ότι όσοι έχουν χάσει εισοδήματα «από την ευφάνταστη ιδέα του κουρέματος των καταθέσεων, των λογικών των τραπεζών σε ξένα νομίσματα και των πρακτικών πώλησης αξιογράφων σε πολίτες, όταν η κυπριακή οικονομία μπορεί να τους αποκαταστήσει, θα πρέπει να το πράξει».

«Εμείς λέμε πως η πιο σωστή λύση θα είναι η επαναφορά στην αρχική φάση του δανείου, έτσι ώστε ο διπλασιασμός και ο τριπλασιασμός του δανείου που έγινε και είναι άδικος, να μην επιβαρύνει τον δανειζόμενο, να επιβαρυνθούν οι τράπεζες, οι οποίες δεν έχασαν», ανέφερε. Πρόσθεσε, δε, ότι πήραν τα λεφτά με το κόστος εκείνης της στιγμής, μετά άλλαξαν τα δεδομένα και επιβαρύνεται ο δανειζόμενος. Άρα, συμπλήρωσε, οι λογικές πως δεν θα αντέξουν οι τράπεζες είναι εκ των ων ουκ άνευ.

Παραπλάνηση των πολιτών
Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, Νίκος Νικολαΐδης, ανέφερε ότι το πρόβλημα των δανείων σε ξένο νόμισμα και ιδιαίτερα σε ελβετικό φράγκο είναι ένα τεράστιο πρόβλημα, το οποίο αντιμετωπίζουν πολλές εκατοντάδες οικογενειών και εμπεριέχει το στοιχείο της παραπλάνησης των πολιτών, των δανειοληπτών από τις τράπεζες. Επίσης, τόνισε, εμπεριέχει το στοιχείο της ελλιπούς εποπτείας του τραπεζικού συστήματος, δηλαδή της έγκαιρης προειδοποίησης και των προσπαθειών επίλυσης του προβλήματος όταν μπορούσαν να λυθούν τα προβλήματα πιο ανώδυνα.

Όπως είπε, η λύση του προβλήματος αυτήν τη στιγμή δεν θα είναι απολύτως ανώδυνη, αλλά δεν θα πρέπει να πληρώσουν περισσότερο απ' ό,τι τους αναλογεί οι δανειολήπτες. Οι λύσεις, ανέφερε, θα πρέπει να υπάρξουν είτε μέσω ρυθμίσεων που θα γίνουν μεταξύ Κεντρικής Τράπεζας και δανειοληπτών είτε με νομοθετικές ρυθμίσεις που θα επιμερίζουν το βάρος με δίκαιο τρόπο.