Επιβαρύνει τον δανειολήπτη ο υπολογισμός του ετήσιου τόκου με βάση τις 360 ημέρες
Με σημείωμά του προς δανειολήπτες και καταναλωτές, ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος εφιστά την προσοχή για παράνομους όρους στις δανειακές συμβάσεις

Παράνομη και σε βάρος του δανειολήπτη χαρακτηρίζει την πρακτική υπολογισμού του τόκου με βάση τις 360 εμπορικές και όχι τις 365 ή 366 ημερολογιακές ημέρες, ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, Παύλος Ιωάννου. Στο ενημερωτικό σημείωμα που εξέδωσε απευθυνόμενος σε δανειολήπτες και καταναλωτές, ο κ. Ιωάννου, μετά από παράπονα που έφτασαν στο γραφείο του, όπως αναφέρει, διαπίστωσε ότι σε έναν αριθμό δανειακών συμβάσεων και άλλων πιστωτικών διευκολύνσεων, που χορηγήθηκαν από Αδειοδοτημένα Πιστωτικά Ιδρύματα (ΑΠΙ), γίνεται αναφορά σε έτος 360 ημερών, για τον υπολογισμό του τόκου.

Ο υπολογισμός του τόκου
Το ετήσιο επιτόκιο που προβλέπεται στις συγκεκριμένες συμβάσεις (έστω R%), μετατρέπεται σε ημερήσιο επιτόκιο για το έτος 360 ημερών, δηλαδή το νέο επιτόκιο που προκύπτει ισούται με R%/360. Εν συνεχεία, ο υπολογισμός του ετήσιου τόκου που καλείται να πληρώσει ο δανειολήπτης υπολογίζεται για 365 ή 366 ημέρες, ανάλογα με τη σύμβαση, στη βάση του ημερήσιου επιτοκίου. Με τον τρόπο αυτό, η συνολική ετήσια χρέωση τόκου υπολογίζεται «ενίοτε παράνομα και συνήθως, δυστυχώς, σε βάρος του δανειολήπτη», αναφέρεται στο σημείωμα.

Παραδείγματα
Επικαλούμενος συγκεκριμένα παραδείγματα, ο κ. Ιωάννου τονίζει ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Δημοκρατίας στην απόφασή του, ημερομηνίας 18/2/2011, στην Πολιτική Έφεση υπ’ αριθμόν 281/2006, επιβεβαίωσε το παράνομο της πιο πάνω διαδικασίας, καθώς αποφάσισε ότι «η χρησιμοποίηση ως διαιρέτη των 360 αντί των 365 ημερών, ως προνοείται στον όρο 4(α) της επίδικης σύμβασης, αναμφίβολα οδήγησε σε επιβολή τόκου μεγαλύτερου του προβλεπόμενου, με αποτέλεσμα, παρά την υπογραφή της συμφωνίας από τον εφεσείοντα 1, ο πιο πάνω όρος να καθίσταται παράνομος». Στη συνέχεια, όσον αφορά την έννοια του «έτους», υπογραμμίζεται ότι στον περί Ερμηνείας Νόμο Κεφ.1 και προς ερμηνεία του όρου «έτος», αναφέρεται ότι «έτος» σημαίνει ημερολογιακό έτος (και όχι εμπορικό), πράγμα που ενισχύει την πιο πάνω θέση, έναντι του εμπορικού έτους που προβλέπει 360 ημέρες.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, λοιπόν, η διαδικασία του υπολογισμού των ετήσιων τόκων, όπως γίνεται στις συγκεκριμένες συμβάσεις, φαίνεται ότι επιβαρύνει τον δανειολήπτη, κυρίως στις συμβάσεις που εφαρμόζονται επί του νόμου περί Καταναλωτικής Πίστης του 2001 (Συμφωνίες Στεγαστικών Δανείων και Ενοικιαγορών), του νόμου 2010 περί Συμβάσεων Καταναλωτικής Πίστης και του νόμου του 1996 περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις. Ωστόσο, στο σημείωμα γίνεται αναφορά ότι για δάνεια και υποχρεώσεις πλήρως εξυπηρετούμενες, στα οποία δεν έχουν παρατηρηθεί συμπεριφορές αθέτησης των υποχρεώσεων, η επιβάρυνση, επί της ουσίας, είναι μάλλον μικρή, αν η διάρκεια του δανείου, το αρχικό κεφάλαιο και η διάρκεια αποπληρωμής είναι μικρή. Η ζημιά του δανειολήπτη όμως είναι πολύ μεγαλύτερη και πιο αισθητή, σε περιπτώσεις δανείων που υπόκεινται σοβαρές καθυστερήσεις στην εξυπηρέτησή τους, δάνεια τα οποία θα πρέπει να εξετάζονται ξεχωριστά και κατά περίπτωση.

Να διαγραφούν οι όροι
Ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι ανεξαρτήτως του πόσο μεγάλη είναι η επιβάρυνση και του πόσο αισθητή γίνεται στον δανειολήπτη, είναι απαραίτητο να διαγραφούν οι όροι που αφορούν στο εμπορικό έτος των 360 ημερών και στον υπολογισμό του ετήσιου τόκου βάσει αυτού, από όλες τις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί, και για τις οποίες ισχύουν οι σχετικοί νόμοι. Στο σημείωμα αυτό αιτιολογείται ότι, αφενός «τα Αδειοδοτημένα Πιστωτικά Ιδρύματα οφείλουν όχι μόνο να λειτουργούν σύννομα, αλλά και να φαίνεται ότι λειτουργούν με τέτοιο τρόπο», καθώς και ότι «δεν θα πρέπει να δημιουργείται αχρείαστη επιβάρυνση του ήδη βεβαρημένου και πολύ αρνητικού κλίματος που επικρατεί στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα για τα ΑΠΙ και τις πρακτικές που ακολουθούν, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται υπερβολικές ή/και ενίοτε αδικαιολόγητες εντυπώσεις στους δανειολήπτες για ισχυριζόμενες υπερχρεώσεις στους δανειακούς λογαριασμούς τους».

Έλαβε διαβεβαιώσεις
Ωστόσο, όπως αναγράφεται στο σημείωμα, οι εκπρόσωποι ορισμένων ΑΠΙ διαβεβαίωσαν τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο ότι, παρά το γεγονός ότι σε ορισμένους τύπους συμβάσεων εξακολουθεί να υπάρχει όρος για έτος 360 ημερών, η διαδικασία υπολογισμού του τόκου γίνεται στη βάση του νομικού πλαισίου που ισχύει στην Κύπρο. «Προφανώς, σε τέτοιες περιπτώσεις δεν υπάρχει κανένας λόγος να ενσωματώνεται όρος για έτος 360 ημερών, αφού δεν χρησιμοποιείται για σκοπούς υπολογισμού του τόκου, ο οποίος υπολογίζεται ορθώς, όπως μας έχει υποδειχθεί», σημειώνουν. Από τη μεριά του όμως στο σημείωμά του ο κ. Ιωάννου αναφέρει ότι σε περιπτώσεις άλλων ΑΠΙ, υπάρχει ρητή αναφορά σε έτος 360 ημερών και πραγματοποιείται υπολογισμός του τόκου κατά παράβαση των προνοιών στο ισχύον κυπριακό νομικό πλαίσιο και στη σχετική νομολογία, γεγονός που επιβαρύνει παράνομα και καταχρηστικά τον δανειολήπτη και επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα δυσπιστίας των καταναλωτών προς το τραπεζικό σύστημα, το οποίο ούτως ή άλλως τα τελευταία χρόνια είναι επιβαρυμένο.

Εφιστά την προσοχή
Η εισήγηση του Επιτρόπου απέναντι σε δανειολήπτες και καταναλωτές, προς αποφυγήν τέτοιων φαινομένων, είναι να είναι πολύ προσεχτικοί με τις δανειακές συμβάσεις που υπογράφουν με τα ΑΠΙ. Επίσης, οι δανειολήπτες προτρέπονται, εφόσον προκύπτουν απορίες ή αμφιβολίες και τα ΑΠΙ δεν τους καλύπτουν πλήρως σε διευκρινίσεις, να προσφεύγουν στη λήψη συμβουλής από ειδικούς. Είναι απαραίτητο, επίσης, να εξετάζεται από τη μεριά των δανειοληπτών, κατά πόσον οι δανειακές συμβάσεις, τις οποίες διατηρούν με κάποιο ΑΠΙ, εμπεριέχουν πρόνοιες για 360 ημέρες αντί του υπό του Νόμου οριζόμενου αριθμού ημερών ετησίως. Ακόμα, για τις ήδη υπάρχουσες συμβάσεις, οι οποίες παρουσιάζουν το υπό συζήτηση πρόβλημα, να εξετάζουν το ενδεχόμενο υποβολής γραπτού παραπόνου στο γραφείο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, με σκοπό τη διεκδίκηση αποζημιώσεων.

Περί αποζημιώσεων
Σχετικά με το θέμα ενδεχόμενων αποζημιώσεων, ο Επίτροπος σημείωσε ότι η εφαρμογή των νόμων δεν συνεπάγεται την αυτόματη καταβολή των αποζημιώσεων, αλλά κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά. «Κατά τη γνώμη μου αποζημιώσεις όπως πιο πάνω ενδεχομένως να προκύπτουν από σχετικές αποφάσεις του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου κάτω από ορισμένες συνθήκες και όπου εφαρμόζεται ο περί Καταναλωτικής Πίστης (Συμφωνίες Στεγαστικών Δανείων και Ενοικιαγορών) Νόμος του 2001, ο περί των Συμβάσεων Καταναλωτικής Πίστης Νόμος του 2010 και ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος του 1996», αναφέρει χαρακτηριστικά. Επίσης, τα ΑΠΙ καλούνται να επανεξετάσουν τη δομή των δανειακών τους συμβάσεων, όσον αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα, στο πλαίσιο της γενικότερης προσπάθειας που γίνεται τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να αποκατασταθεί το κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ του τραπεζικού συστήματος και των καταναλωτών.

Ενημερώθηκε η Επ. Αρχή
Τέλος, ο Επίτροπος αναφέρει στο σημείωμα ότι η αρμόδια Εποπτική Αρχή έχει ενημερωθεί ήδη για το ζήτημα με σχετική εισήγηση, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, έτσι ώστε εκείνη να εξετάσει το θέμα και να μπορέσει να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, για άρση των ενδεχόμενων παρανομιών των ΑΠΙ σχετικά με τη χρήση έτους 360 ημερών στον καθορισμό του ημερησίου επιτοκίου προς υπολογισμό του ετήσιου τόκου και τη λήψη διορθωτικών μέτρων, όπου απαιτείται. Πέρα από το γεγονός ότι όλα τα παραπάνω επιβάλλονται από τον νόμο, ο Επίτροπος κάνει επίσης λόγο ότι αποτελούν ενέργειες οι οποίες θα συμβάλουν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, η οποία συνιστά θεμελιώδη προϋπόθεση για τη σταθερότητα και την παραπέρα ανάπτυξη και εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, αναφέρει χαρακτηριστικά .