Επιτροπή Οικονομικών και Τράπεζες διαφωνούν για τη λύση του προβλήματος με τα δάνεια σε ξένο νόμισμα
Δέκα μέρες διορία έχει η Κεντρική Τράπεζα και ο Σύνδεσμος Τραπεζών να καταθέσουν φόρμουλα για την αντιμετώπιση του προβλήματος

Ζημιές ύψους 250 εκατομμυρίων ευρώ υπολογίζεται ότι θα υποστούν οι κυπριακές τράπεζες, εάν περάσει η νομοθετική ρύθμιση που θα μετατρέπει σε ευρώ όλα τα οικιστικά δάνεια που έχουν δοθεί σε ξένο νόμισμα, διαμηνύει η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου. Στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, η Κεντρική Τράπεζα κράτησε αρνητική στάση απέναντι στη ρύθμιση, επιχειρηματολογώντας ότι, πέραν του αρνητικού αντικτύπου στους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των εμπορικών τραπεζών, ελλοχεύει και «ηθικός κίνδυνος», ο οποίος προσδιορίζεται στον διαχωρισμό μεταξύ οικιστικών και επιχειρηματικών δανείων.

Μεγάλες ζημιές στις Τράπεζες
«Θεωρούμε ότι με τη ρύθμιση αυτού του θέματος, όχι μόνο θα έχουμε αντίκτυπο στα κεφάλαια των τραπεζών και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά θα δημιουργήσουμε και κάποιον ηθικό κίνδυνο και ίσως να προχωρήσουν και οι υπόλοιποι δανειολήπτες, που έχουν λάβει δάνεια σε ελβετικό φράγκο, σε αγωγές ενδεχομένως και κατά της Κυβέρνησης», ανέφερε η εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας Έλενα Γρηγοριάδου. Πιο συγκεκριμένα, είπε ότι η Τράπεζα Κύπρου θα υποστεί ζημιές 147 εκατομμυρίων, η Ελληνική Τράπεζα ζημιές 11 εκατομμυρίων και η Alpha Bank ζημιές 10 εκατομμυρίων. Ωστόσο, όπως τόνισε, οι ζημιές για την Alpha Bank θα είναι μεγαλύτερες, αν υπολογιστούν με τον ίδιο τρόπο που υπολογίστηκαν από την Τράπεζα Κύπρου και την Ελληνική. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την κ. Γρηγοριάδου, Alpha Bank και Τράπεζα Κύπρου κατέχουν την πλειοψηφία των δανείων που έχουν χορηγηθεί σε ξένο νόμισμα.

Να συνεχιστούν οι επαφές
Η κ. Γρηγοριάδου πρότεινε στην Επιτροπή, αντί της ρύθμισης, η Κεντρική Τράπεζα να συνεχίσει τις επαφές της με τις εμπορικές τράπεζες, έτσι ώστε να βελτιωθούν τα ήδη παρεχόμενα σχέδια από τις τράπεζες στους δανειολήπτες. «Ήδη υπήρξαν κάποια θετικά αποτελέσματα. Τους τελευταίους τουλάχιστον έξι μήνες σταματήσαμε να παίρνουμε παράπονα από δανειολήπτες», είπε, ξεκαθαρίζοντας, ωστόσο, ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να παρέμβει στις ιδιωτικές συμβάσεις ανάμεσα σε τράπεζες και δανειολήπτες, ενώ ανέφερε ότι, με βάση τους υπολογισμούς της Κεντρικής, κάποιος που είχε δανειστεί σε ελβετικό φράγκο την περίοδο 2008-2010, με τη σημερινή ισοτιμία έχει υποστεί ζημιά από 35% μέχρι 40%, συγκριτικά με μια διευκόλυνση που είχε χορηγηθεί σε ευρώ.

Σύμφωνα με έγγραφο που κατέθεσε στην Επιτροπή, μέχρι τον Αύγουστο του 2015 τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο ανέρχονταν στο ποσό του 1,5 δισεκατομμυρίου, τα 415 εκατομμύρια δόθηκαν για καταναλωτικούς και άλλους σκοπούς, ενώ τα στεγαστικά ανέρχονται σε 1,05 δισεκατομμύριο. Σημειώνεται ότι το δεύτεροι εξάμηνο του 2012, τα δάνεια σε ξένο νόμισμα ανέρχονταν σε 2,5 δισεκατομμύρια. Εκ μέρους της ΚΤΚ, η κ. Γρηγοριάδου ανέφερε χαρακτηριστικά ότι από τους συνολικά 3.000 λογαριασμούς, μόνο το 40% αφορά μόνιμους κάτοικους Κύπρου, ήτοι δάνεια ύψους 600 εκατομμυρίων.

Προστασία σε όλους;
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και η τοποθέτηση του Συνδέσμου Τραπεζών, στην οποία γίνεται επίσης λόγος για πλήγμα στην κεφαλαιακή επάρκεια, αν ψηφιστεί η σχετική ρύθμιση. «Δεν πιστεύω ότι πρέπει ο νομοθέτης να χειριστεί όλους τους δανειολήπτες με τον ίδιο τρόπο», δήλωσε η εκπρόσωπος του Συνδέσμου Δήμητρα Βαλιαντή Πλατή, διερωτώμενη αν το ζητούμενο είναι η προστασία των δανειοληπτών που έχουν αποδεδειγμένα πρόβλημα, ή η κάλυψη ακόμα και των μη προβληματικών. Τέλος, χαρακτήρισε «παραπλανητικά» όσα λέγονται, ότι οι τράπεζες είναι κερδισμένες, λέγοντας ότι δεν υπάρχουν κέρδη από μεριάς τραπεζών με τα δάνεια που παραχωρήθηκαν σε ελβετικό φράγκο. Εξάλλου, ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος Παύλος Ιωάννου ανέφερε ότι οι αποφάσεις των Δικαστηρίων, για τις υποθέσεις που εκκρεμούν, θα είναι καθοδηγητικής φύσης. «Οι λύσεις που μπορούν να δοθούν, μπορούν μόνο για κάθε περίπτωση ξεχωριστά», είπε.

Δεν είναι απαγορευτικό
Επιφυλακτική, ωστόσο, εμφανίστηκε η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, με τον προεδρεύοντα και βουλευτή του ΔΗΚΟ Άγγελο Βότση να δίνει διορία δέκα ημερών στην Κεντρική Τράπεζα και στον Σύνδεσμο Τραπεζών, προκειμένου να παρουσιάσουν μια φόρμουλα επίλυσης των προβλημάτων των δανειοληπτών, θεωρώντας ότι το κόστος πρέπει να πέσει στις πλάτες των τραπεζών, χωρίς ωστόσο να αποκλείει και τη νομοθετική ρύθμιση. Όπως τόνισε μετά το τέλος της συνεδρίασης, η νομοθετική ρύθμιση δεν βγαίνει από το τραπέζι των συζητήσεων και θα χρησιμοποιηθεί, αν δεν βρεθούν οι λύσεις που ζητήθηκαν.

Όπως τόνισε, δεν θεωρεί «απαγορευτικό» το μέγεθος των ζημιών, αν είναι να βρεθούν λύσεις. «Πιστεύω ότι η χρυσή τομή μπορεί να βρεθεί, δεν είναι απαγορευτικά τα ποσά, φτάνει με καλή διάθεση να καθίσουν όλοι στο τραπέζι». Ο κ. Βότσης εξέφρασε, επίσης, την άποψη ότι οι ζημιές των τραπεζών που χορήγησαν δάνεια σε ελβετικό φράγκο είναι ασφαλισμένες, άρα δεν τίθεται κανένα θέμα για το πόσα χρήματα θα χάσουν ή έχασαν οι τράπεζες με τη μεταφορά των δανείων σε ευρώ. «Η Επιτροπή ζητά απτούς τρόπους και πίεση στις τράπεζες για να βρεθεί λύση. Θέλουμε κάτι συγκεκριμένο. Η Κεντρική Τράπεζα πρέπει να βρει τις λύσεις», συμπλήρωσε.

Ευρωπαϊκά παραδείγματα
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, συζητήθηκαν επίσης τα παραδείγματα χωρών όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Κροατία και η Αυστρία που αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα, με υψηλά ποσοστά δανείων σε ελβετικό φράγκο τα οποία χορηγήθηκαν από τράπεζες, ενώ αναφέρθηκε ότι στην περίπτωση της Ελλάδας δεν υπήρξε κάποια νομοθετική ρύθμιση, με τα εμπλεκόμενα μέρη να στρέφονται μεμονωμένα σε δικαστικές αποφάσεις. Παρόμοια λύση, με τη νομοθετική ρύθμιση που συζητείται στην Κύπρο, εφαρμόστηκε στην Κροατία και στην Ουγγαρία. Όσον αφορά στην περίπτωση της Κροατίας, έγινε η εκτίμηση ότι θα επηρεαστούν τα μακροοικονομικά μεγέθη της χώρας, θα επέλθει αβεβαιότητα από μεριάς ξένων επενδυτών, ενώ χρηματοοικονομικό κόστος θα επωμιστούν οι τράπεζες, με το λειτουργικό κόστος τους να αυξάνεται.

Οι αντιδράσεις των κομμάτων
Υπέρ της νομοθετικής ρύθμισης τάσσεται το ΑΚΕΛ, με τον βουλευτή Γιάννο Λαμάρη να θεωρεί ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν παρουσίασε λύσεις για το πρόβλημα. «Δυστυχώς, η ενημέρωση από την Κεντρική Τράπεζα και οι προθέσεις δεν φαίνεται να λύνουν το πρόβλημα», είπε, τονίζοντας ότι για το ΑΚΕΛ, η μοναδική λύση είναι η επιστροφή στην αρχική αξία του δανείου, με τις ζημιές που θα προκύψουν από τις μετατροπές των δανείων να βαραίνουν τους ώμους των τραπεζών. Από την πλευρά του, ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Νίκος Νικολαΐδης ανέφερε ότι η ευθύνη είναι τεράστια και βαραίνει κυρίως τις εμπορικές τράπεζες, οι οποίες συνήψαν τα δάνεια χωρίς να ενημερώσουν επαρκώς τους πολίτες για το ρίσκο που αναλάμβαναν με τους όρους των συγκεκριμένων δανείων. «Αν δεν υπάρξει εκδήλωση διάθεσης και πρακτικές εισηγήσεις, η Βουλή δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να προχωρήσει με νομοθετική ρύθμιση και να μεταφέρει το κόστος σε αυτούς που έχουν την ευθύνη, που είναι οι εμπορικές τράπεζες», υπογράμμισε.

Τέλος, ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Γιώργος Περδίκης κάλεσε την Κεντρική Τράπεζα να καταθέσει άμεσα μια λύση, καταρτίζοντας ένα πρόγραμμα γι' αναδιάρθρωση των συγκεκριμένων δανείων, να ικανοποιεί τις λογικές απαιτήσεις των δανειοληπτών και να μην παραπέμπει τις υποθέσεις αυτές στα δικαστήρια. «Διαφορετικά η θέση η δική μας, και ελπίζω των άλλων κομμάτων, θα είναι πραγματικά να κάνουμε αυτό που δεν θέλουμε να κάνουμε, δηλαδή νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα δημιουργήσει, σύμφωνα με τα λεγόμενα της Κεντρικής Τράπεζας, χρηματοπιστωτική αναστάτωση», είπε.

Οδηγία από το ΥΠΟΙΚ
ΑΠΟ ΤΗΝ πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών ανακοίνωσε ότι υπάρχει οδηγία, που θα εισαχθεί στη νομοθεσία μέχρι τον Μάρτιο του 2016. Η οδηγία αυτή θα αφορά στην ενυπόθηκη πίστη και θα παρέχει το δικαίωμα στον δανειολήπτη να μετατρέπει το δάνειό του σε εναλλακτικό νόμισμα υπό κάποιες προϋποθέσεις, ενώ, όπως υπογράμμισε, δεν θα έχει αναδρομική ισχύ. Ο Σύνδεσμος Προστασίας Δανειοληπτών υποστήριξε πως με τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο οι τράπεζες έβγαλαν πολλά κέρδη, ενώ η συζήτηση περί ζημιών δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.