Δυο οι ευνοϊκοί παράγοντες: Η θετική αξιολόγηση και το QE
H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αγόρασε μέχρι στιγμής κυπριακά ομόλογα ύψους 100 σχεδόν εκατομμυρίων, μέσω του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης

Με τη βοήθεια και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία αγόρασε από το καλοκαίρι μέχρι και σήμερα κυπριακά κρατικά ομόλογα ύψους σχεδόν 100 εκατομμυρίων ευρώ, η κυβέρνηση βγαίνει σύντομα και πάντως πριν το τέλος του χρόνου στη διεθνή αγορά για νέο δανεισμό. Το ύψος του αναμένεται κοντά στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Η αγορά εκ μέρους της ΕΚΤ κυπριακών ομολόγων διευκολύνει την έξοδο της Κύπρου στη διεθνή αγορά, αφού βελτιώνει την εικόνα της χώρας μας στον επενδυτικό κόσμο.

Η αγορά των κυπριακών ομολόγων από την ΕΚΤ έγινε μέσω του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης (QE) κι άρχισε αμέσως μετά την προτελευταία θετική αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος στήριξης από την Τρόικα. Να σημειωθεί ότι η ΕΚΤ μπορεί, αν η κυπριακή οικονομία εξακολουθήσει να αξιολογείται θετικά, να αγοράσει ομόλογα ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2016, όταν θα λήξει το πρόγραμμα QE. Οι αγορές ομολόγων γίνονται σε μηνιαία βάση.

Με την εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος, τον περασμένο Μάρτιο, οι αποδόσεις των ομολόγων σε όλη την περιοχή της Ευρωζώνης παραμένουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, τα οποία με τη σειρά τους ασκούν καθοδικές πιέσεις στα δανειστικά και καταθετικά επιτόκια. Η ΕΚΤ αναμένει ότι με τη συνέχιση του προγράμματος QE τα επιτόκια θα μειωθούν περαιτέρω, οδηγώντας σε ουσιαστική οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη.

Μας διευκολύνει
Η απόφαση για έξοδο της Κύπρου στη διεθνή αγορά διευκολύνεται τα μέγιστα μετά και την έβδομη θετική αξιολόγηση της πορείας εφαρμογής του μνημονίου από την Τρόικα και την επικύρωσή της από το Γιούρογκρουπ. Η επιτυχία της νέας εξόδου θεωρείται σχεδόν δεδομένη και λόγω της θετικής αξιολόγησης αλλά και λόγω των κινήσεων της ΕΚΤ να δείχνει την προτίμησή της και στα κυπριακά ομόλογα, μέσω του προγράμματος QE. Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα είχε ανακοινώσει στις αρχές του χρόνου ο Πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι. Στόχος του προγράμματος QE είναι η τόνωση της ανάπτυξης και η αντιμετώπιση της απειλής του αποπληθωρισμού στην ΕΕ.

Τι ακριβώς όμως σημαίνει ποσοτική χαλάρωση και πόσο βοηθά τις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης; Όπως εξήγησε πρόσφατα στην εφημερίδα μας ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης, η ΕΚΤ θα ξοδεύει 60 δις ευρώ περίπου κάθε μήνα, αγοράζοντας κρατικά ομόλογα χωρών-μελών της Ευρωζώνης για 19 συνεχόμενους μήνες. Συνολικά, η ΕΚΤ θα ξοδέψει 1.1 τρισεκατομμύρια ευρώ για να ενισχύσει τη ρευστότητα των τραπεζών της Ευρωζώνης.

Έμμεση η βοήθεια
Η βοήθεια προς τις χώρες του ευρωσυστήματος είναι έμμεση, εξήγησε ο Υπουργός. Με το QE οι ιδιώτες επενδυτές διεθνώς νιώθουν πιο εξασφαλισμένοι όταν αγοράζουν κρατικά ομόλογα οποιασδήποτε ευρωπαϊκής χώρας, αφού γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι υπάρχει ένας μεγάλος αγοραστής, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δηλαδή, έτοιμος να αγοράσει κάθε μήνα τέτοια προϊόντα, ξοδεύοντας 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν λοιπόν ένα αμερικανικό, βρετανικό ή οποιοδήποτε άλλο ταμείο αποφασίσει να αγοράσει, για παράδειγμα, κυπριακά κρατικά ομόλογα, γνωρίζει εκ των προτέρων ότι εύκολα θα μπορεί να τα πωλήσει στον μεγάλο αγοραστή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Πήραμε 1 δις πριν από την ενεργοποίησή του
Η Κύπρος ήδη εξέδωσε τον περασμένο Απρίλιο κρατικά ομόλογα αξίας ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, (μετά την ενεργοποίηση του προγράμματος QE). Τα κυπριακά ομόλογα πωλήθηκαν αμέσως και σε ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι ένιωθαν την εξασφάλιση που τους προσέφερε το γεγονός ότι πίσω από αυτά υπήρχε η ΕΚΤ. Αν ληφθεί υπόψη ότι τότε δεν είχε ακόμα ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι και μόνον η ύπαρξή του προεξοφλούσε επιτυχή δραστηριότητα. Έκτοτε δεν ξαναβγήκαμε στη διεθνή αγορά για δανεισμό και γιατί δεν υπήρχε ανάγκη -ευτυχώς- αλλά κυρίως γιατί δεν ήμασταν εντός των προδιαγραφών για συμμετοχή στο QE.

Για να συμμετέχει μια ευρωπαϊκή χώρα στο εν λόγω πρόγραμμα, θα πρέπει να μη βρίσκεται εντός μνημονίου. Αν βρίσκεται, θα πρέπει να έχει θετική αξιολόγηση από την Τρόικα, αλλά και να εφαρμόζει πλήρως το Πρόγραμμα Στήριξης.
Η Κύπρος λοιπόν, η οποία έχει ήδη και τη θετική έβδομη αξιολόγηση, έχει ορθάνοικτες τις πόρτες που οδηγούν στη διεθνή αγορά.

Η διαδικασία, όπως την εξηγεί ο Υπ. Οικονομικών
Στις πρόσφατες δηλώσεις του στην εφημερίδα μας ο Υπουργός Οικονομικών στάθηκε κυρίως στα της διαδικασίας, εξηγώντας πώς ακριβώς λειτουργεί το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και πώς η Κύπρος επωφελείται από τη συμμετοχή της σ’ αυτό.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα την έκδοση των επταετών κρατικών ομολόγων του Απριλίου. Το μέσο αποδεκτό επιτόκιο ήταν 4%. Σήμερα η απόδοσή του είναι 3,61%, ακριβώς επειδή το ρίσκο είναι χαμηλό. Με την έκδοση του Απριλίου, η Κύπρος άντλησε 1 δισεκατομμύριο ευρώ και από ιδιώτες επενδυτές. Γιατί όμως να ενδιαφερθούν οι ιδιώτες να αγοράσουν κυπριακά ομόλογα; Η απάντηση είναι απλή. Γνωρίζουν ότι και την επομένη της αγοράς, αν θελήσουν να τα πουλήσουν, υπάρχει εν δυνάμει αγοραστής έτοιμος να πάρει τα ομόλογά τους. Δεν θα χρειαστεί, δηλαδή, να ψάξουν όταν το θελήσουν, για να πουλήσουν. Οι αγορές από την ΕΚΤ γίνονται στη δευτερογενή αγορά, άρα τα ομόλογα είναι διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή.

Το όφελος για τις χώρες που δικαιούνται συμμετοχή στο QE έγκειται ακριβώς στο ότι οι εκδόσεις τους διευκολύνονται, αφού οι επενδυτές νιώθουν ότι είναι εξασφαλισμένοι, όταν θελήσουν να πουλήσουν. Η ΕΚΤ αγοράζει συνεχώς, αφού έχει στη διάθεσή της 60 δισεκατομμύρια τον μήνα.

Οι μειωμένες αποδόσεις
Η Κύπρος, όπως και οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωζώνης, θα επωφεληθεί (και επωφελείται) από τις μειώσεις που θα επέλθουν στις αποδόσεις των ομολόγων που εκδίδει, λόγω των αγορών που θα διενεργεί η ΕΚΤ. Μείωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων μεταφράζεται σε μείωση του κόστους δανεισμού γενικότερα στην τραπεζική αγορά. Αυτό θα διευκολύνει αφάνταστα και την Κύπρο, στην προσπάθειά της να αντλήσει χρήματα από τις αγορές, εφόσον βεβαίως ακολουθούμε το μνημόνιο.

Πριν από το τέλος του χρόνου
Σε ερώτησή μας για την επόμενη έξοδο στη διεθνή αγορά, ο Χάρης Γεωργιάδης είπε πως τοποθετείται σίγουρα πριν από το τέλος του χρόνου, δεν ήταν όμως σε θέση να ανακοινώσει από τώρα πότε.
«Δεν έχουμε ακόμα αποφασίσει ούτε τον χρόνο, ούτε το ύψος του δανεισμού. Αυτά αποφασίζονται την ώρα που θα κριθεί ότι είναι η κατάλληλη για μια τέτοια έξοδο. Το Γραφείο Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους παρακολουθεί συνεχώς τις συνθήκες στη διεθνή αγορά και θα μας συμβουλεύσει τόσο για τον χρόνο όσο και για το ύψος της έκδοσης», κατέληξε.