ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΣΤΗ «Σ»

Ο Παύλος Ιωάννου ανοίγει τα χαρτιά του και αναδεικνύει πτυχές του θεσμού, ενώ παρουσιάζει και συγκεκριμένα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία η επιτυχία των διαμεσολαβήσεων αγγίζει το 80%

Με δεδομένη την Οδηγία της ΚΤ για τις αναδιαρθρώσεις Μ.Ε.Δ., η αναδιάρθρωση τέτοιων δανείων μέσα από τη διαμεσολαβητική διαδικασία που προσφέρει ο θεσμός συντελείται στον φυσικό τους χώρο, που δεν είναι άλλος από την ίδια την τράπεζα, με την πλέον φιλική και ανέξοδη διαδικασία εξώδικης διευθέτησης διαφορών

Από τις 62 αιτήσεις για τις οποίες έχει εγκριθεί ο διορισμός διαμεσολαβητή, έχουν ολοκληρωθεί οι 47 διαμεσολαβητικές διαδικασίες. Από αυτές, οι 37 ολοκληρώθηκαν επιτυχώς, ενώ οι υπόλοιπες 10 κατέληξαν άκαρπες. Δηλαδή, το ποσοστό επιτυχίας αγγίζει το πολύ ικανοποιητικό 80%

Ενθαρρύνουμε συμπολίτες μας να καταθέτουν αιτήσεις διορισμού διαμεσολαβητή για σκοπούς αναδιάρθρωσης ΜΕΔ, μόνο αν πληρούν το κριτήριο εφαρμοσιμότητας και υπάρχει προοπτική να ικανοποιήσουν το κριτήριο εγκαιρότητας ή ικανοποιούν το εν λόγω κριτήριο

Ως πολύ ικανοποιητική κρίνει την έως τώρα αποδοτικότητα του Θεσμού του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος Παύλος Ιωάννου. Σε συνέντευξή του στη «Σ» ο κ. Ιωάννου αναλύει τη διαδικασία διορισμού διαμεσολαβητή και αναφέρεται στη μέχρι σήμερα δουλειά που έχει γίνει. Όπως αναφέρει, από τις εκατοντάδες διευκρινιστικές επαφές που έχουν γίνει από τις αρχές του 2015 (εκτιμώνται στις περίπου 680), μόνο οι 105 έχουν καταλήξει σε φάκελο αίτησης διορισμού που θα μπορούσε να εξεταστεί από τον Επίτροπο. Από αυτές, έχουν ήδη διοριστεί 62 διαμεσολαβήσεις, απορρίφθηκαν 9 και αποσύρθηκε μια, ενώ υπολείπονται 28 φάκελοι, για τους οποίους θα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να καταθέσουν ορισμένα έγγραφα, ώστε η αίτησή τους να θεωρείται πλήρως υποβληθείσα και επομένως εξετάσιμη από τον Επίτροπο.

Σύμφωνα, πάντως, με τον κ. Ιωάννου, από τις 62 αιτήσεις για τις οποίες έχει εγκριθεί ο διορισμός διαμεσολαβητή, έχουν ολοκληρωθεί οι 47 διαμεσολαβητικές διαδικασίες. Από αυτές οι 37 ολοκληρώθηκαν επιτυχώς, ενώ οι υπόλοιπες 10 κατέληξαν άκαρπες. Δηλαδή, το ποσοστό επιτυχίας αγγίζει το πολύ ικανοποιητικό 80%.

Επειδή βρισκόμαστε στο στάδιο προώθησης των εκποιήσεων από τις τράπεζες και με γνώμονα την ανάγκη γι' αναδιαρθρώσεις δανείων, θα θέλαμε κατ' αρχάς να εξηγήσουμε ξανά τη σημασία διορισμού διαμεσολαβητή στις περιπτώσεις αναδιαρθρώσεων δανείων.

Πρόκειται για αιτήσεις που υποβάλλονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα (μικρές επιχειρήσεις) με τη συμπλήρωση ειδικού εντύπου (Τύπος 1 για φυσικά πρόσωπα και Τύπος 2 για νομικά πρόσωπα. Αμφότεροι οι Τύποι είναι διαθέσιμοι στο Γραφείο ή στην Ιστοσελίδα μας www.financialombudsman.gov.cy.

Για να γίνει δεκτή η υποβολή της αίτησης, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να συνάπτει αποδεικτικά, από τα οποία να τεκμαίρεται ότι δικαιούται να χρησιμοποιήσει τον θεσμό (κριτήρια εφαρμοσιμότητας), δηλαδή το δάνειό του είναι μικρότερο από €350.000, έχει ενυπόθηκη εξασφάλιση κύρια κατοικία (δική του ή κάποιου άλλου προσώπου), δεν είναι πτωχεύσας και δεν τρέχει δικαστική διαδικασία σχετικά με τη συγκεκριμένη δανειακή σύμβαση.

Επιπρόσθετα, θα πρέπει να πληρείται το κριτήριο της εγκαιρότητας. Δηλαδή, η αίτηση να υποβάλλεται εντός 14 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής στην Τράπεζα-Δανειστή των Καταστάσεων Προσωπικών Οικονομικών Στοιχείων (ΚΠΟΣ), όπως προβλέπονται από την Οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, σχετικά με τη διαχείριση καθυστερήσεων ή εντός 14 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής στον δανειολήπτη της πιο πρόσφατης πρότασης από την Τράπεζα-Δανειστή, γι' αναδιάρθρωση του δανείου του και η οποία δεν τον ικανοποιεί.

Όλες οι αιτήσεις για τις οποίες θα ανοιχτεί υπηρεσιακός φάκελος και πρόκειται να εξεταστούν από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο για διορισμό διαμεσολαβητή, για σκοπούς αναδιάρθρωσης Μη Εξυπηρετούμενου Δανείου (ΜΕΔ), πρέπει να συνοδεύονται από απόδειξη πληρωμής του τέλους των €20 (είκοσι ευρώ), που προβλέπεται από τον περί της Σύστασης και Λειτουργίας Ενιαίου Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσης Νόμο 84(Ι)/2010. Το τέλος αυτό δεν εισπράττεται από το Γραφείο μου. Καταβάλλεται σε ειδικό λογαριασμό. Στο Γραφείο μου δεν πραγματοποιείται οποιαδήποτε καταβολή χρημάτων. Οι σχετικοί λογαριασμοί σε Εμπορικές Τράπεζες και Συνεργατικά Ιδρύματα βρίσκονται στην ιστοσελίδα μας.

Δηλαδή εσείς παροτρύνετε το κοινό να υποβάλλει αιτήσεις στο γραφείο σας;

Ενθαρρύνουμε συμπολίτες μας να καταθέτουν αιτήσεις διορισμού διαμεσολαβητή για σκοπούς αναδιάρθρωσης ΜΕΔ, μόνο αν πληρούν το κριτήριο εφαρμοσιμότητας και υπάρχει προοπτική να ικανοποιήσουν το κριτήριο εγκαιρότητας ή ικανοποιούν το εν λόγω κριτήριο. Στις περιπτώσεις που δεν έχουν υποβάλει τα ΚΠΟΣ, η ολοκλήρωση της συμπλήρωσης του φακέλου, ώστε νομίμως να μπορεί να εξεταστεί από τον Επίτροπο, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρονοβόρα!

Σε ορισμένες περιπτώσεις και πέραν των 4 μηνών από την ημερομηνία υποβολής του Τύπου 1 ή Τύπου 2. Ευτυχώς, οι Τράπεζες επιδεικνύουν ανοχή και συνεργάζονται πολύ ικανοποιητικά για να βοηθήσουν τους δανειολήπτες να υποβάλουν τα απαιτούμενα ΚΠΟΣ. Πρέπει να πω δε, ότι είμαι αρκετά ευχαριστημένος για τη συνεργασία μου με τις Τράπεζες στο θέμα αυτό, τόσο τις Εμπορικές όσο και τα Συνεργατικά. Επίσης, θέλω να πω πως έχω πολύ στενή και εποικοδομητική συνεργασία με στελέχη των Τραπεζών και του Συνεργατισμού στον τομέα αυτόν, σε καθημερινό σχεδόν επίπεδο.

Το ίδιο συμβαίνει με τους Συνδέσμους Δανειοληπτών όσο και με τον Σύνδεσμο Καταναλωτών. Ξεκάθαρα, η συμβολή του Συνδέσμου Τραπεζών στην κατεύθυνση της συναινετικής προσέγγισης που επιδεικνύεται, υπήρξε καθοριστικής σημασίας. Όμως, πρέπει να είναι σαφές ότι, πριν καταλήξουμε στη δημιουργία φακέλων αιτήσεων διορισμού διαμεσολαβητών για σκοπούς αναδιάρθρωσης ΜΕΔ, προηγούνται εκατοντάδες διευκρινιστικές επαφές από πολίτες, για το κατά πόσο μπορούν να υποβάλλουν τη σχετική αίτηση.

Την ίδια ώρα, αποθαρρύνουμε την υποβολή αίτησης από πρόσωπα που δεν πληρούν το κριτήριο εφαρμοσιμότητας του σχετικού νόμου, ή είναι βέβαιο ότι δεν θα μπορούσαν να πληρούν το κριτήριο της εγκαιρότητας. Δεν θέλουμε να ταλαιπωρούμε αδικαιολόγητα τους συμπολίτες μας, ούτε να τους επιβαρύνουμε με το τέλος των €20, αν είναι σίγουρο ότι η αίτηση δεν θα μπορούσε να εγκριθεί.

Πόσο χρονοβόρα είναι αυτή η διαδικασία και πόσες αιτήσεις έχουν γίνει μέχρι στιγμής αποδεκτές;

Πρόκειται, οφείλουμε να το ομολογήσουμε, για μια πολύ χρονοβόρα διαδικασία. Από τις εκατοντάδες διευκρινιστικές επαφές που έχουν γίνει από τις αρχές του 2015 (εκτιμώνται στις περίπου 680), μόνο οι 105 έχουν καταλήξει σε φάκελο αίτησης διορισμού, που θα μπορούσε να εξεταστεί από τον Επίτροπο. Από αυτές έχουμε ήδη διορίσει 62 διαμεσολαβήσεις, απορρίψαμε 9 και αποσύρθηκε μια, διότι αμέσως μετά τον διορισμό του διαμεσολαβητή, τα μέρη κατέληξαν σε συμφωνία. Υπολείπονται 28 φάκελοι, για τους οποίους θα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να καταθέσουν ορισμένα έγγραφα, ώστε η αίτησή τους να θεωρείται πλήρως υποβληθείσα και επομένως εξετάσιμη από τον Επίτροπο.

Πόσες από αυτές έχουν ολοκληρωθεί και με ποιο αποτέλεσμα;

Από τις 62 αιτήσεις για τις οποίες έχω εγκρίνει τον διορισμό διαμεσολαβητή, έχουν ολοκληρωθεί οι 47 διαμεσολαβητικές διαδικασίες. Από αυτές, οι 37 ολοκληρώθηκαν επιτυχώς, ενώ οι υπόλοιπες 10 κατέληξαν άκαρπες. Έχουμε δηλαδή ένα ποσοστό επιτυχίας της τάξης του 80%, κάτι που θεωρώ πολύ ικανοποιητικό. Σίγουρα ένα ποσοστό επιτυχίας που ξεπερνά τις αρχικές προσδοκίες μας για την αποδοτικότητα του θεσμού.

Δηλαδή θεωρείται ότι η αποδοτικότητα του θεσμού είναι πολύ ικανοποιητική;

Θεωρώ ότι είναι πολύ ικανοποιητικό το ποσοστό επιτυχίας μέχρι στιγμής. Είναι ένα ποσοστό επιτυχίας που δικαιολογεί να δώσουμε μεγαλύτερη σημασία στον θεσμό και σίγουρα δικαιολογεί πλήρως την απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, να εξαγγείλει την προώθηση του συγκεκριμένου θεσμού και του ενδιαφέροντος της Κυβέρνησης και της Βουλής, για όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική υλοποίησή του. Ωστόσο, η αποδοτικότητα του θεσμού δεν εξαρτάται μόνο από το ποσοστό επιτυχίας επί των ολοκληρωμένων διαμεσολαβήσεων.

Εξαρτάται και από τον απόλυτο αριθμό των αιτήσεων διορισμού διαμεσολαβητών που εγκρίνονται, δηλαδή τον αριθμό των διαμεσολαβητικών διαδικασιών που τίθενται σε λειτουργία. Ο αριθμός αυτός είναι στους πρώτους μήνες λειτουργίας του θεσμού κάτω του αναμενομένου. Είμαστε μόλις στον όγδοο μήνα λειτουργίας του θεσμού, αλλά υπάρχουν και άλλοι αντικειμενικοί λόγοι για τη κατάσταση αυτή. Συγκεκριμένα απαιτούνται, μεταξύ άλλων, η προώθηση των εξής:

*Περισσότερη ενημέρωση των πολιτών για το θέμα του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και για το πώς ο κάθε πολίτης μπορεί να τον αξιοποιήσει, προκειμένου να μεγιστοποιήσει την προστασία που μπορεί να του προσφέρει.

*Ορισμένες τροποποιήσεις στον Νόμο που να καθιστούν πιο ευέλικτη την εφαρμογή του Κριτηρίου Εγκαιρότητας, ώστε μεγαλύτερος αριθμός πολιτών να μπορεί να επωφεληθεί από τη διαμεσολαβητική διαδικασία.

Επειδή πρόσφατα ξεκίνησε και η υποβολή αιτήσεων για τα Προσωπικά Σχέδια Αφερεγγυότητας από την Υπηρεσία Αφερεγγυότητας, θα θέλαμε να μας εξηγήσετε ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτήν τη διαδικασία με αυτήν του διορισμού διαμεσολαβητή.

Θεωρητικά τουλάχιστον, ένα πλαίσιο αφερεγγυότητας είναι ένα σύστημα προστασίας των αφερέγγυων δανειοληπτών, φυσικών και νομικών προσώπων. Στην Κύπρο, εκτός από την ιδιότητά του αυτή, η οποία είναι εξαιρετικά χρήσιμη και παραγωγική, τόσο από κοινωνικής όσο και από οικονομικής πλευράς, έχει εξελιχθεί, για κάποιες περιπτώσεις, σε εργαλείο δικαστηριακής αναδιάρθρωσης Μ.Ε.Δ. από την άλλη, ο θεσμός του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, από τη φύση του και ως θεσμός - ευρωπαϊκό κεκτημένο, που σχετίζεται άμεσα με την ευρωπαϊκή αντίληψη ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη συνεπαγόμενη προστασία του πολίτη-καταναλωτή, προωθεί διαδικασίες εξώδικης διευθέτησης διαφορών μεταξύ πολίτη και καταναλωτή, χωρίς οικονομική επιβάρυνση του καταναλωτή.

Με δεδομένη την Οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου για τις αναδιαρθρώσεις Μ.Ε.Δ., η αναδιάρθρωση τέτοιων δανείων μέσα από τη διαμεσολαβητική διαδικασία που προσφέρει ο θεσμός του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου συντελείται στον φυσικό τους χώρο, που δεν είναι άλλος από την ίδια την Τράπεζα και μάλιστα με την πλέον φιλική και ανέξοδη διαδικασία εξώδικης διευθέτησης διαφορών - τη διαμεσολάβηση.