Οροφή και αυστηρά κριτήρια στην παραχώρηση, με πρόταση που ενέκρινε το Υπουργικό
Τίθενται σωρεία γενικών και οικονομικών όρων, ενώ θα διενεργείται και τριμηνιαίος έλεγχος σε έργα που τυγχάνουν κρατικής εγγύησης

Τάξη στο θέμα παραχώρησης κυβερνητικών εγγυήσεων θέτει το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο ενέκρινε στη χθεσινή συνεδρία του πρόταση του Υπουργείου Οικονομικών που θεσπίζει τα κριτήρια για την παραχώρηση εγγυήσεων από το κράτος είτε σε οργανισμούς του ευρύτερου δημοσιονομικού τομέα είτε σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είτε σε επιχειρήσεις.

Με βάση την πρόταση που κατατέθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, την οποία εξασφάλισε και δημοσίευσε χθες το ΚΥΠΕ, αρμόδιος για την εφαρμογή των κριτηρίων είναι ο Υπουργός Οικονομικών, ο οποίος για να παραχωρεί κατ' αρχήν έγκριση, προκειμένου το αίτημα για παραχώρηση κυβερνητικής εγγύησης να τυγχάνει περαιτέρω επεξεργασίας από το Γενικό Λογιστήριο, θα πρέπει να ικανοποιείται σωρεία βασικών κριτηρίων (γενικών και οικονομικών).

Αξιολόγηση πιστωτικού κινδύνου
Σημαντικό είναι ότι πλέον το ΥΠΟΙΚ θα καθορίζει οροφή στην παροχή κρατικών εγγυήσεων στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο και στον ετήσιο προϋπολογισμό, ενώ καμία κυβερνητική εγγύηση δεν θα παραχωρείται χωρίς να προηγηθεί αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, κάτι που ισχύει σε περιπτώσεις χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, για τα οποία θα ισχύουν και επιπλέον κριτήρια.

Ο καθορισμός της πολιτικής κριτηρίων εντάσσεται στο πλαίσιο ολοκλήρωσης του πλαισίου Διαχείρισης των Δημοσίων Οικονομικών, για το οποίο οι κυπριακές Αρχές έλαβαν τεχνική βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αλλά και της υλοποίησης προνοιών του μνημονίου με τους διεθνείς δανειστές. Να σημειωθεί ότι μέχρι στιγμής οι εκδομένες κυβερνητικές εγγυήσεις ανέρχονται σε €3.1 δις. Ωστόσο, πολλές απ' αυτές δεν συνεπάγονται υψηλό ρίσκο για το κράτος, καθώς, μεταξύ άλλων, αφορούν το ομόλογο προς την πρώην Λαϊκή Τράπεζα, δάνεια προς την Ελλάδα μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης, χρηματοδοτήσεις μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και επιχειρηματικά σχέδια.

Τα γενικά κριτήρια
Με βάση την πρόταση που ενέκρινε το Υπουργικό, στην περίπτωση οντοτήτων του δημόσιου τομέα (Ημικρατικοί Οργανισμοί, Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης) κυβερνητικές εγγυήσεις παραχωρούνται μόνο για αναπτυξιακά έργα.

Επίσης παραχωρούνται όταν:
- Η υλοποίηση του προτεινόμενου έργου κατόπιν γενικής προκαταρκτικής εξέτασης προβλέπεται να αποφέρει καθαρά οικονομικά οφέλη.
- Το προτεινόμενο έργο ευθυγραμμίζεται με τη γενικότερη αναπτυξιακή πολιτική της Κυβέρνησης όπως αυτή περιγράφεται στο εκάστοτε Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής μέσω της Δήλωσης Κυβερνητικής Στρατηγικής.
- Η κυβερνητική εγγύηση έχει δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατασκευή και ολοκλήρωση του προτεινόμενου έργου. Παράταση της εγγύησης δύναται να παραχωρείται μόνο με έγκριση του Υπουργού Οικονομικών.
- Η παροχή κυβερνητικής εγγύησης τίθεται ως προϋπόθεση από το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα για σύναψη δανείου για σκοπούς επιμερισμού του κινδύνου.
- Το προτεινόμενο έργο πληροί όλες τις άλλες προϋποθέσεις, αλλά δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί με χαμηλότερο κόστος χωρίς κυβερνητική εγγύηση.
- Η κυβερνητική εγγύηση παραχωρείται σύμφωνα με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο.
- Η κυβερνητική εγγύηση συνάδει με τις Οδηγίες / Κανονισμούς της Ε.Ε., π.χ. κρατικές ενισχύσεις.

Επίσης για την παραχώρηση κυβερνητικής εγγύησης σε εταιρικά ομόλογα ή άλλα χρηματοοικονομικά προϊόντα πρέπει απαραίτητα να ζητούνται οι απόψεις του Γραφείου Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους καθώς και η γνώμη της αρμόδιας εποπτικής Αρχής. Η προσκόμιση βεβαίωσης των Φορολογικών Αρχών για τη διευθέτηση όλων των φορολογικών υποχρεώσεων των ενδιαφερομένων αιτητών κρίνεται απαραίτητη.
Καμία κυβερνητική εγγύηση δεν θα παραχωρείται χωρίς να προηγηθεί αξιολόγηση του χρηματοοικονομικού (πιστωτικού) κινδύνου από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας.

Πέραν της κυβερνητικής εγγύησης, ο αιτητής θα πρέπει να υποθηκεύει στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ακίνητη ή άλλη περιουσία ισόποσης αξίας με την εγγύηση (αν υπάρχουν) για μείωση του πιστωτικού κινδύνου για την Κυβέρνηση, και μετάθεσης του βάρους αποπληρωμής στον δανειολήπτη.

Ο δικαιούχος θα καταβάλλει προς το κράτος ετήσιο τέλος εγγυήσεων που θα καθορίζει ο Υπουργός Οικονομικών.
Ανεξάρτητα από τις πρόνοιες αυτές, σύμφωνα με το έγγραφο, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση που κυβερνητικές εγγυήσεις πρόκειται να εκδοθούν για τη στήριξη τραπεζικών ιδρυμάτων, διευκρινίζεται ότι η παραχώρηση τέτοιων εγγυήσεων θα εξετάζεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις για την προστασία της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας όπως καθορίζεται από τις αρμόδιες εποπτικές Αρχές και την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.
Παράλληλα, εάν κριθεί αναγκαίο, το Υπουργείο Οικονομικών θα ζητά την άποψη του Εφόρου Κρατικών Ενισχύσεων.

Τα οικονομικά κριτήρια
Με βάση την πρόταση, η προκαταρκτική εξέταση του προτεινόμενου έργου παρουσιάζεται με θετική καθαρή παρούσα αξία. Το συνολικό ύψος των κυβερνητικών εγγυήσεων, που η Κυβέρνηση μπορεί να παραχωρήσει, συνάδει με τους μακροοικονομικούς και δημοσιονομικούς στόχους, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους.

Περαιτέρω, το συνολικό όριο των εγγυήσεων καθορίζεται στον ετήσιο Προϋπολογισμό και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ). Παράλληλα, στον ετήσιο Προϋπολογισμό και στο ΜΔΠ θα περιλαμβάνεται πρόνοια για πληρωμές εγγυήσεων σε περίπτωση που το κράτος κληθεί από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να τις καταβάλει. Το ύψος της πρόνοιας θα βασίζεται στην τακτική αξιολόγηση των κινδύνων που εμπεριέχει το χαρτοφυλάκιο των κρατικών εγγυήσεων.

Με βάση το έγγραφο, δεν θα παραχωρούνται κυβερνητικές εγγυήσεις σε φυσικά πρόσωπα, σε επιχειρήσεις, εκτός εάν τηρούνται τα κριτήρια που αναφέρονται και σε οντότητες του ευρύτερου δημόσιου τομέα για κάλυψη λειτουργικών εξόδων.

Παρακολούθηση σε τριμηνιαία βάση
Έχει επίσης καταρτιστεί Εγχειρίδιο Διαδικασιών Παραχώρησης και Διαχείρισης Κυβερνητικών Εγγυήσεων, το οποίο θεσπίζει ενοποιημένες διαδικασίες για όλα τα εμπλεκόμενα κυβερνητικά ή και άλλα τμήματα κατά τη διαδικασία έγκρισης νέων αιτημάτων και διατυπώνονται προκαθορισμένες διαδικασίες παρακολούθησης των εγγυήσεων.

Με βάση το έγγραφο, το νεοσύστατο Γραφείο Διαχείρισης Κυβερνητικών Εγγυήσεων (που υπάγεται στο Γενικό Λογιστήριο), θα εξετάζει σε τριμηνιαία βάση την πορεία των κυβερνητικών εγγυήσεων (υπόλοιπα δανείων, συμμόρφωση δανειοληπτών, καθυστερήσεις κλπ), ενώ θα καταρτίζει δύο φορές τον χρόνο έκθεση αξιολόγησης των πιστωτικών κινδύνων.

Τέλος, το Γραφείο Διαχείρισης θα ετοιμάζει και θα υποβάλλει έκθεση με τη μεθοδολογία και την πολιτική καθορισμού των τελών εγγυήσεων, που θα καταβάλλει ο δικαιούχος της δανειακής εγγύησης προς το κράτος.
(ΚΥΠΕ)