Τέλος μνημονίου και βουλευτικές εκλογές
Η ευκαιρία για συμμάζεμα ίσως χαθεί, θυσία στον βωμό μιας έδρας στη Βουλή

Η περίοδος στήριξης της Κύπρου μέσω του προγράμματος της Τρόικας λήγει κανονικά, αν όλα πάνε καλά, τον Μάρτιο του 2016. Φαίνεται πως όλα θα κυλήσουν ομαλά, τουλάχιστον αυτό δείχνουν οι αριθμοί, αλλά και ο ρυθμός με τον οποίο η χώρα μας τηρεί τις μνημονιακές της υποχρεώσεις. Η ημερομηνία λήξης του μνημονίου είναι πολύ σημαντική, μια και απέχει μόλις δύο μήνες από τις βουλευτικές εκλογές. Στην κορύφωση της προεκλογικής εκστρατείας δηλαδή. Όταν όλοι θα τάζουν για να κερδίσουν κουκκιά. Οι υποψήφιοι μάλιστα σε βουλευτικές εκλογές δεν είναι και λίγοι. Στις περασμένες εκλογές ήταν 412. Στις επερχόμενες ο αριθμός είναι άγνωστος ακόμα.

Αν, λοιπόν, στον βωμό των εκλογών αρχίσουν να θυσιάζονται, έστω και κατ’ ελάχιστον, όσα καταφέραμε να συμμαζέψουμε, έστω και με το μαστίγιο των Τροϊκανών, και να δίνονται υποσχέσεις για χαλαρώσεις, είναι εύκολα αντιληπτό πόσο μπορεί να στοιχίσει στην οικονομία αλλά και στην κοινωνία γενικά κάτι τέτοιο. Διότι ναι μεν η Κύπρος θα συνεχίσει να βρίσκεται υπό την επιτήρηση της Τρόικας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι δανειστές μας θα μπορούν να μας επιβάλλουν τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουμε. Τις διορθώσεις θα πρέπει να τις αναλάβουμε οι ίδιοι και μάλιστα να φροντίσουμε να μην υπάρξουν παρεκτροπές από την πορεία, η οποία οδηγεί σε συγύρισμα των δημόσιων οικονομικών και του χρηματοοικονομικού συστήματος.

Σύνεση και αυτοσυγκράτηση
Χρειάζεται, λοιπόν, μεγάλη σύνεση και αυτοσυγκράτηση από πλευράς κυρίως των υποψήφιων βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος, ώστε να μην εκτροχιασθεί η πορεία την οποία με τεράστιες θυσίες ο λαός πλήρωσε κι ακόμα πληρώνει με ανεργία, στερήσεις και χίλια δύο προβλήματα επιβίωσης.

Είναι οξύμωρο φαινόμενο, φυσικά, αν αντιπαρατεθεί το τότε (2013) με το τώρα (2015-2016), να αντιμετωπίζουμε με δέος τη λήξη του μνημονίου, όταν ακριβώς με το ίδιο δέος αντιμετωπίζαμε την ένταξή μας στο μνημόνιο. Μια μεγάλη μερίδα σκεπτόμενων πολιτών πάντως ανησυχεί ακριβώς για τις συνέπειες μη ορθής διαχείρισης της εξόδου μας από το πρόγραμμα στήριξης και όσων αυτό έφερε μαζί του.

Άλλη μια παράμετρος
Μια άλλη παράμετρος της εξόδου της χώρας μας από το μνημόνιο σε σχέση με τη χρονική περίοδο που αυτή θα επισυμβεί, ανέπτυξε σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα μας ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ και S & D, μέλος της Επιτροπής Οικονομικών του Ευρωκοινοβουλίου. Όπως σημείωσε, αν και πολύ νωρίς, δεν φαίνεται να απειλείται το μνημόνιο από τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές, υπό την έννοια ότι δεν προβλέπεται κάποια δραστική ανατροπή στα ποσοστά των κομμάτων, που να επανατοποθετεί το μνημόνιο με αίτημα την πλήρη ανατροπή του.

«Γενικά», ανέφερε, «σε μεγάλη πλειοψηφία επικρατεί η άποψη ότι στην οικονομία το ΑΚΕΛ δοκιμάστηκε και απέτυχε, και επομένως, η μόνη εναλλακτική πρόταση είναι αυτή του ΔΗΣΥ. Εκείνο που οι πολίτες αγνοούν είναι πως αυτές "οι δύο επιλογές", είναι ταυτοχρόνως το παράγωγο των παραδοσιακών στεγανών, που υφίστανται για δεκαετίες στα κομματικά ποσοστά στην Κύπρο με την πόλωση (παλαιότερα περισσότερο ουσιαστική, αλλά σήμερα περισσότερο φτιαχτή και τεχνική) ανάμεσα στην "καθαρόαιμη μαρξιστική Αριστερά" και στην "ακραιφνή Δεξιά".

Στην πραγματικότητα, πρόκειται περισσότερο για ανταγωνισμό στη διατήρηση πολιτικών κεκτημένων και εξουσίας, παρά για μια θεμιτή και γνήσια ιδεολογική διαφορά με εφικτές πολιτικές υπέρ του συνόλου της κοινωνίας. Επίσης, επειδή η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί δεδομένο ότι υπάρχουν "μόνο δύο επιλογές", ΔΗΣΥ ή ΑΚΕΛ, δημιουργείται ένα επικοινωνιακό πρόβλημα για κάποιον στο ενδιάμεσο. Φυσικά, "οι δύο επιλογές" βολεύουν και υπηρετούν την επικρατούσα αντίληψη, επειδή έτσι στεγανοποιούν τον υφιστάμενο διαμοιρασμό των ψηφοφόρων».

Εξυπηρέτηση πολιτικών ιδεολογιών
Βρίσκετε να υπήρξαν λάθη στην εφαρμογή του μνημονίου ή έστω εφαρμογή πολιτικών, οι οποίες ήταν εκτός της γραμμής της Τρόικας, αλλά επιβλήθηκαν επειδή εξυπηρετούσαν ιδεολογίες ή συμφέροντα;
Το μνημόνιο επέβαλε ουσιαστικά κάποιες καθοριστικές κατευθυντήριες γραμμές ή στόχους, που η κυπριακή Κυβέρνηση έπρεπε να εφαρμόσει στην πράξη μέσω συγκεκριμένων πολιτικών. Κάποιες ήταν σωστές και άλλες όχι. Δυστυχώς, στο «πνεύμα» του μνημονίου ενσωματώθηκαν και εφαρμόστηκαν πρόσθετες πολιτικές που θα μπορούσαν να αποφευχθούν ή που δεν επιβλήθηκαν με τον τρόπο που η παρούσα Κυβέρνηση ερμηνεύει.

Βασικά, στο μνημόνιο φορτώθηκαν πρόσθετες επιδιώξεις και πολιτικές επιλογές των κυβερνώντων. Άλλωστε, διαφορετικά διαπραγματεύεται αυτός που θεωρεί το μνημόνιο ευλογία λόγω ιδεολογίας ή δογματισμού, από κάποιον άλλο που αντιμετωπίζει το μνημόνιο επικριτικά και ορθολογιστικά, λαμβάνοντας υπόψη τις κυπριακές ιδιαιτερότητες. Η αποτυχία της διακυβέρνησης ΑΚΕΛ διευκόλυνε και διάνοιξε τον δρόμο σε ακραίες ιδεολογικές απόψεις εντός ΔΗΣΥ (που εκφράζουν μονόπλευρα το ΚΕΒΕ-ΟΕΒ). Δείγμα αυτής της μονόπλευρης ιδεολογικής πολιτικής υπήρξε η αδιανόητα ευνοϊκή μεταχείριση των τραπεζών με κρατικά «δώρα» εις βάρος της κοινωνίας, η οποία πληρώνει και απορροφά το κόστος.

Και λέμε αδιανόητης μεταχείρισης, με δεδομένο ότι ο τραπεζικός τομέας ήταν κύριος συντελεστής της οικονομικής καταστροφής του τόπου μας και προς τούτο έπρεπε, επιτέλους, να συμμορφωθεί και όχι να απολαμβάνει προνομιακής μεταχείρισης. Αρκεί εδώ να αναφέρω την παρέμβαση για μείωση μόνο των επιτοκίων στις καταθέσεις μετά το κούρεμα το 2013, αλλά όχι ταυτόχρονη παρέμβαση για μείωση των δανειστικών επιτοκίων. Η μείωση των καταθετικών επιτοκίων που λειτουργεί υπέρ των τραπεζών έγινε με παρέμβαση της Πολιτείας. Η μείωση των δανειστικών επιτοκίων αφέθηκε στην… ελεύθερη αγορά! Αυτή είναι πολιτική από εκείνους που εμφανίζονται υποστηρικτές της ελεύθερης αγοράς, μόνο που στην πράξη στηρίζουν την κρατική παρέμβαση όταν συμφέρει και εναντιώνονται όταν δεν συμφέρει.

Οι ιδιωτικοποιήσεις
Θα αναφέρεστε και στις ιδιωτικοποιήσεις, αντιλαμβάνομαι.
Να σημειώσω ότι κάποιοι θα έπρεπε να ιδιωτικοποιηθούν προ καιρού και άλλοι όχι. Όμως η Κυβέρνηση ακολουθεί τον δογματισμό της, πως με τις ιδιωτικοποιήσεις σώζεται το κράτος. Ο ΔΗΣΥ υπερθεματίζοντας είπε ότι με τις ιδιωτικοποιήσεις δεν θα υπάρχει εμπλοκή των κομμάτων στη διαχείρισή τους. Η στάση αυτή και μόνον φανερώνει την αποτυχία του σκεπτικού τους. Δεν μπορεί δηλαδή καμιά κυβέρνηση να επιτρέψει σωστή διαχείριση με γενικότερο όφελος προς τον πολίτη, εκτός και αν ιδιωτικοποιηθεί ο οργανισμός; Αυτός είναι δογματισμός. Ένα πρόσφατο παράδειγμα αρκεί. Διάφοροι Δήμοι για χρόνια «ιδιωτικοποίησαν» με παραχώρηση ελεύθερης διαχείρισης υπηρεσίες τους, όπως στις παραλίες με κρεβατάκια, ομπρέλες και άλλα. Αποτέλεσμα ήταν μια απίστευτη διαφθορά, μέσω της οποίας πλούτιζαν αθέμιτα εις βάρος του κοινού οι «έξυπνοι» επιχειρηματίες και φτώχυναν οι Δήμοι.

Τώρα, κάποιοι Δήμοι επανέκτησαν την διαχείριση και τα έσοδά τους έχουν πολλαπλασιαστεί, ενώ οι τιμές για τους πολίτες είναι σαφώς χαμηλότερες. Η κοινή λογική ως προς το τι πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί ή πώς θα ικανοποιηθούν οι κατευθυντήριες γραμμές του μνημονίου έχει χαθεί κάτω από τον οδοστρωτήρα ενός άκρατου δογματισμού, ο οποίος δημόσια προβάλλεται με «εξυπνίστικες» επικοινωνιακές ατάκες τις οποίες στηρίζουν γνωστοί πρόθυμοι «ειδικοί», προσδοκώντας στο αντίτιμο.

Τι ΔΕΝ σημαίνει
Καταληκτικά, τι σημαίνει έξοδος από το μνημόνιο;
Η έξοδος από το μνημόνιο δεν θα σημαίνει έξοδο από τις πολιτικές που επιβλήθηκαν, για δύο κυρίως λόγους. Πρώτον, γιατί η επικρατούσα κυβερνητική φιλοσοφία βρίσκεται στη βάση του μνημονίου και πέραν αυτού. Δεύτερον, επειδή για καθοριστικά ζητήματα (π.χ. τη διαχείριση των εσόδων από το φυσικό αέριο), που θα είναι ενώπιόν μας για δεκαετίες, το μνημόνιο έχει δρομολογήσει τις παραμέτρους. Παρεμπιπτόντως, πώς γίνεται να παραβλέπεται από το μνημόνιο, ως να μην υπάρχει, ο τεράστιος αυτός πλούτος, αλλά η Τρόικα να φροντίζει επιμελώς να καθορίσει τις βασικές παραμέτρους γύρω από τα έσοδα;