Εγκρίθηκαν χθες τα πέντε νομοσχέδια που στοχεύουν στη μεταρρύθμιση
Στόχος, οι πρόνοιες και των πέντε νομοσχεδίων να τεθούν σε πλήρη εφαρμογή από την Πρωτοχρονιά του 2017

Τα πέντε νομοσχέδια για ριζική αλλαγή και εκσυγχρονισμό της δημόσιας υπηρεσίας ενέκρινε χθες το Υπουργικό Συμβούλιο. Τα εν λόγω νομοσχέδια αφορούν μεταρρυθμίσεις στα θέματα διαχείρισης και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας υπηρεσίας, οι κυριότερες πρόνοιες των οποίων παρατίθενται πιο κάτω. Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Υφυπουργός Παρά τω Προέδρω Κωνσταντίνος Πετρίδης τόνισε πως με την εφαρμογή των προνοιών των νομοσχεδίων αυτών από την 1/1/2017, αφού αυτά ψηφιστούν από τη Βουλή, θα αλλάξει ριζικά η φυσιογνωμία της δημόσιας υπηρεσίας. Ανέφερε, ακόμη, πως είναι πολύ σημαντικό ότι με τις ρυθμίσεις που θα γίνουν θα διασφαλιστεί και η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, «χωρίς να χρειάζεται στο μέλλον να προσφύγουμε σε οποιεσδήποτε μειώσεις ή αύξηση φορολογίας και να μην ξεφύγει ξανά το κρατικό μισθολόγιο και ο προϋπολογισμός». Ο κ. Πετρίδης εξέφρασε δε την ελπίδα τα νομοσχέδια να ψηφιστούν από τη Βουλή, υπενθυμίζοντας πως υπάρχει συμφωνία με την ΠΑΣΥΔΥ που αφορά τις διαρθρωτικές αλλαγές, οι οποίες προτείνονται από τα νομοσχέδια.

Τα νομοσχέδια
Με το πρώτο νομοσχέδιο που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο («Ο περί Δημόσιας Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015») προωθούνται νέες διατάξεις που αφορούν τις αρμοδιότητες της ΕΔΥ και τις κατηγορίες των θέσεων με βάση τον περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμο. Όπως αναφέρεται σε επεξηγηματικό έγγραφο, με το προωθούμενο Νομοσχέδιο επιδιώκεται η τροποποίηση του βασικού Νόμου περί Δημόσιας Υπηρεσίας με σκοπό:

1. την ανάθεση στην ΕΔΥ της αρμοδιότητας της παρακολούθησης της ορθής εφαρμογής του συστήματος αξιολόγησης της απόδοσης των δημόσιων υπαλλήλων και της δημοσιοποίησης στην Ετήσια Έκθεσή της σχετικών στατιστικών στοιχείων,
2. την εφαρμογή εσωτερικών ελέγχων από την ΕΔΥ για τη διασφάλιση στον μέγιστο δυνατό βαθμό συμμόρφωσής της με τους τύπους, το νομικό πλαίσιο και τις αρχές που διέπουν την επιλογή προσωπικού,
3. την εισαγωγή μιας νέας κατηγορίας θέσεων με σκοπό την ενίσχυση/ενθάρρυνση της κινητικότητας, των «θέσεων Διατμηματικής Προαγωγής», που αφορά τις επιστημονικές/επαγγελματικές θέσεις στην Κλ. Α13(ιι), τις οποίες θα μπορούν, πλέον, να διεκδικούν δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν οπουδήποτε στη δημόσια υπηρεσία στο αμέσως κατώτερο βαθμολογικό επίπεδο, νοουμένου ότι κατέχουν τα απαιτούμενα ακαδημαϊκά/επαγγελματικά προσόντα και σχετική πείρα.

Έτσι θα γίνονται προαγωγές και διορισμοί
Με δεύτερο νομοσχέδιο προωθούνται σειρά αλλαγών στο σύστημα προαγωγών και διορισμού σε ανελικτικές θέσεις στη δημόσια υπηρεσία. Πρόκειται για νέα νομοθεσία, με την οποία εισάγονται νέες διατάξεις για την αξιολόγηση και επιλογή υποψηφίων από την ΕΔΥ σε ανελικτικές θέσεις στη δημόσια υπηρεσία, οι οποίες βασίζονται σε σύγχρονες μεθόδους και εργαλεία, και με τις οποίες καθορίζονται συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων και βαρύτητα για καθένα από αυτά, με στόχο τη βέλτιστη αξιολόγηση της επάρκειας και των ικανοτήτων/δεξιοτήτων τους με αντικειμενικό, διαφανή και αξιοκρατικό τρόπο. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, με το Νομοσχέδιο γίνεται πρόνοια για τη διαδικασία που θα ακολουθείται για την ανέλιξη των δημόσιων υπαλλήλων σε θέσεις προαγωγής, διατμηματικής προαγωγής και πρώτου διορισμού και προαγωγής, καθώς και για την καθιέρωση γραπτών εξετάσεων για την πλήρωση των δυο τελευταίων κατηγοριών θέσεων.

Αναλυτικότερα, προβλέπεται η διεξαγωγή δύο διαφορετικού επιπέδου εξετάσεων το τελευταίο τετράμηνο του κάθε έτους, μια για την πλήρωση θέσεων διατμηματικής προαγωγής και μια για την πλήρωση θέσεων πρώτου διορισμού και προαγωγής, η οποία θα ισχύσει για την πλήρωση θέσεων που θα δημοσιευθούν την αμέσως επόμενη χρονιά. Η γραπτή εξέταση έχει καθοριστική σημασία για την επιλογή υποψηφίων, ενόψει του ότι στα επόμενα στάδια της διαδικασίας αξιολόγησης προβλέπεται ότι θα προχωρεί τριπλάσιος αριθμός υποψηφίων για κάθε κενή θέση που δημοσιεύτηκε, με βάση τη σειρά επιτυχίας στη γραπτή εξέταση, αλλά και λόγω της υψηλής βαρύτητας που αποδίδεται στο κριτήριο της γραπτής εξέτασης κατά τη συνολική αξιολόγηση.

Η ευθύνη διεξαγωγής των δύο γραπτών εξετάσεων ανατίθεται σε Ειδική Επιτροπή, που απαρτίζεται από τον Πρόεδρο της ΕΔΥ ή μέλος της ως πρόεδρο, από τον Διευθυντή του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού και από τον Διευθυντή Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, ως μέλη. Επίσης, για την πλήρωση θέσεων Προϊστάμενων Τμημάτων, περιλαμβανομένων των θέσεων Γενικών Διευθυντών, προβλέπεται η διεξαγωγή γραπτής εξέτασης ή/και εξέτασης σε Κέντρα Αξιολόγησης, όπως ήθελε αποφασιστεί από την ΕΔΥ, μετά την προκήρυξη των κενών θέσεων και την υποβολή αιτήσεων από τους υποψηφίους, με την ίδια καθοριστική και βαρύνουσα σημασία, όπως προαναφέρεται.

Καταργείται η προφορική εξέταση
Επίσης, με τρίτο νομοσχέδιο προωθείται και η κατάργηση της προφορικής εξέτασης ενώπιον της ΕΔΥ για την πλήρωση μη επιστημονικών θέσεων εισδοχής (με αρχική βαθμίδα που δεν υπερβαίνει την Κλ. Α2-Α5-Α7(ιι), Κλ. Α5-Α7-Α8). Μέσω του εν λόγω Νομοσχεδίου επιδιώκεται η τροποποίηση του βασικού Νόμου με σκοπό να ρυθμιστεί ότι για την πλήρωση θέσεων εισδοχής στη δημόσια υπηρεσία, των οποίων η αρχική Κλίμακα δεν υπερβαίνει την Κλίμακα Α7 του κυβερνητικού μισθολογίου και για τις οποίες απαιτείται ως βασικό προσόν απολυτήριο σχολής μέσης παιδείας ή δίπλωμα τριετούς μεταλυκειακού κύκλου σπουδών, δεν θα διεξάγεται προφορική εξέταση από την ΕΔΥ, εκτός μόνον κατ΄ εξαίρεση και νοουμένου ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι, οι οποίοι πρέπει να δικαιολογούνται επαρκώς από την ΕΔΥ.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση προωθείται για σκοπούς απλοποίησης και επίσπευσης της διαδικασίας πλήρωσης των εν λόγω θέσεων, λαμβανομένου υπ' όψιν ότι για το συγκεκριμένο επίπεδο θέσεων εισδοχής η προφορική εξέταση συνιστά υποκειμενικό κριτήριο επιλογής και, ως τέτοιο, δεν πρέπει να έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Ταυτόχρονα, εξοικονομείται χρόνος για διάθεση από την ΕΔΥ στη διεξαγωγή των προφορικών εξετάσεων, των οποίων προωθείται η διενέργεια με την εισαγωγή της κατηγορίας των θέσεων διατμηματικής προαγωγής.

Πώς θα αξιολογούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι
Παράλληλα, το τέταρτο νομοσχέδιο που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο εισάγει ένα νέο σύστημα αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, το οποίο συνδέεται με την υπηρεσιακή ανέλιξη των υπαλλήλων σε θέσεις προαγωγής και διατμηματικής προαγωγής (δηλ. μέχρι την Κλ. Α13(ιι)) και που επίσης στοχεύει στην ανάπτυξη και βελτίωση της απόδοσης όλων των υπαλλήλων όλων των βαθμίδων. Ειδικότερα, στο νέο σύστημα αξιολόγησης καθορίζεται αναλυτικό πλαίσιο ικανοτήτων και κριτηρίων, που διαφοροποιούνται ανά ιεραρχικό επίπεδο προσωπικού, βάσει των οποίων θα γίνεται η αξιολόγηση των υπαλλήλων και εισάγεται νέος τρόπος βαθμολογίας των αξιολογήσεων που γίνονται για διαπίστωση της καταλληλότητας των υπαλλήλων για σκοπούς ανέλιξης σε θέσεις προαγωγής ή διατμηματικής προαγωγής.

Περαιτέρω, εισάγεται καθοδηγητικός μηχανισμός ποσοστώσεων (Guided Distribution), ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν θα βαθμολογούνται όλοι οι υπάλληλοι το ίδιο. Σημειώνεται ότι, όπως καθορίζεται και με το δεύτερο νομοσχέδιο, η απόδοση των υπαλλήλων, με βάση τη βαθμολογία τους, θα αξιοποιείται ως κριτήριο επιλεξιμότητας και επιλογής σε θέσεις προαγωγής και διατμηματικής προαγωγής. Στους Κανονισμούς περιλαμβάνονται επίσης, ως σχετικά Παραρτήματα, τα νέα έντυπα για τις εξαμηνιαίες και ετήσιες αξιολογήσεις ανά ιεραρχικό επίπεδο (Δεύτερο και Τρίτο Παράρτημα των Κανονισμών).

Διασφάλιση κρατικού μισθολογίου
Με το πέμπτο νομοσχέδιο προωθείται η εισαγωγή ενός μηχανισμού που διασφαλίζει τη διατήρηση του ύψους του Κρατικού Μισθολογίου σε λογικό δημοσιονομικό πλαίσιο και αποτρέπει την αύξησή του μέσω της αλόγιστης πρόσληψης νέων υπαλλήλων. Διασφαλίζει, επίσης, ότι σε περιόδους ύφεσης ή πολύ χαμηλής ανάπτυξης, η αύξηση των μισθών θα λαμβάνει υπ' όψιν τα οικονομικά δεδομένα, όπως αυτά εκφράζονται από τη μεταβολή του ονομαστικού ΑΕΠ. Ο μηχανισμός αυτός θα διασφαλίζει ότι το ποσοστό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ θα καθορίζει το μέγιστο ποσοστό αύξησης του κρατικού μισθολογίου, συμπεριλαμβανομένων και νέων προσλήψεων.

Σημειώνεται ότι ο εν λόγω μηχανισμός συνάδει και με τις πρόνοιες του περί Δημοσιονομικής Ευθύνης και Δημοσιονομικού Πλαισίου Νόμου, όπου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «η Κυβέρνηση διασφαλίζει ότι η διαμόρφωση, η εκτέλεση και η παρουσίαση της δημοσιονομικής πολιτικής, περιλαμβανομένου και του Προϋπολογισμού, της πολιτικής των μισθών και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, συνάδει με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις νομοθεσίες και τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Σχετικός ευρωπαϊκός κανονισμός (ΕΚ 1466/97) αναφέρει ότι «ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δαπανών δεν πρέπει να υπερβαίνει τον μεσοπρόθεσμο ρυθμό αύξησης του δυνητικού ΑΕΠ».