ΤΗΝ ΑΓΟΡΑΣΑΝ 371 ΕΚΑΤ. ΚΑΙ ΖΗΜΙΩΣΑΝ 700 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ

Όλα συνηγορούσαν υπέρ του όχι, αλλά η εξαγορά προχώρησε

Τι αφήνει πίσω της στο Συγκρότημα

· Αναγνώριση ζημιών €289 εκ. από επισφάλειες (τρίτο τρίμηνο του 2014 και αρχές του 2015)
· Λογιστική ζημιά €29 εκατ. ευρώ
· Τρύπα €700 εκ. από την επένδυση
· Αναχαίτιση κινδύνου από πρόσθετες ζημιές
· Μείωση λειτουργικού κινδύνου και κινδύνου φήμης

Γιατί η επέκταση στη Ρωσία

ό Αξιοποίηση οικονομιών της Ανατολικής Ευρώπης
ό Επικράτηση του ονόματος της Τράπεζας
ό Προσέλκυση πελατών στην Κύπρο
ό Αύξηση εσόδων από εργασίες στο εξωτερικό
ό Δημιουργία Δικτύου Καταστημάτων στη Ρωσία

Γιατί η Uniastrum

ό Εδραιωμένο Δίκτυο Καταστημάτων
ό Απλή δομή ιδιοκτησίας
ό Προοπτική κερδοφορίας - κέρδη €45 εκ. ετησίως από το 2010 και μετά
ό Περισσότερες καταθέσεις (πέραν του 1 δις ευρώ) από χορηγήσεις
ό Υγιής κατάσταση, κατά τον Ανδρέα Ηλιάδη
ό Μικρή επένδυση 371 εκατομ. ευρώ

Συστάσεις υπέρ της εξαγοράς

JP Morgan
· Ελκυστικό το αντίτιμο του δικαιώματος εξαγοράς
· Εξαιρετικό επίτευγμα εξαγοράς
· Σημαντική προοπτική προς αξιοποίηση
· Ικανοί οι ιδιοκτήτες και αναγνωρίσιμοι στη Ρωσία

Χρυσαφίνης και Πολυβίου

· Συμφέρουσα συμφωνία για την τράπεζα
· Η αλλαγή στο οικονομικό περιβάλλον δεν αποτελεί αιτία για τερματισμό της συμφωνίας

ΠΟΙΟΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΟΥΣΑΝ

Ernst & Young
· Οι μέτοχοι της τράπεζας ελέγχουν πολλές εταιρείες
· Κίνδυνοι από επηρεασμό αποφάσεων - Κοινά στελέχη δυο εταιρειών
· Η έκθεση της U δεν είναι καθαρή σε συναλλαγές με πρόσωπα συνδεδεμένα με μετόχους
· Επιχειρηματικά δάνεια της U σε οντότητες με ασαφή σκοπό
· Κενό στη βραχυπρόθεσμη ρευστότητά της το 2006
· Αδυναμίες στη διαδικασία χορήγησης δανείων
· Ανεπαρκής ανάλυση προφίλ δανειστών
· 25 από 43 καταστήματα ζημιογόνα το τέλος 2007
· Πτώση της αξίας των αμοιβαίων κεφαλαίων της κατά 659%

Fitch Ratings

· Υποβάθμιση σε ΒΒΒ+ από βαθμίδα Α
· Δυσμενής η τιμή και ο χρόνος εξαγοράς
· 2007 - Σεπτέμβριο 2008 - μείωση τιμής μονάδας- 85%)

White & Case, Νομικοί

· Δικαίωμα υπαναχώρησης ή επαναδιαπραγμάτευσης με επίκληση προνοιών
· Γνωμάτευση από Βρετανούς νομικούς
· Ουδέποτε έγινε συζήτηση στο Δ.Σ. αναφορικά με τα «όπλα» για υπαναχώρηση
· Το Δ.Σ. έκρινε ότι ενδεχόμενη υπαναχώρηση θα είχε επιπτώσεις στη φήμη

Τα τρωτά σημεία

· Εξαγορά χωρίς νομική συμβουλή και επίκληση των προνοιών της Συμφωνίας Αγοράς - Πώλησης για επαναδιαπραγμάτευση

· Μείωση στην αξία των στοιχείων ενεργητικού από 148,6 εκατ. ευρώ σε 119,1 εκατ. ευρώ στις 30 Σεπτεμβρίου 2008

· Πρόσθετα 57 εκατ. ευρώ μη εξυπηρετούμενα δάνεια

· Αύξηση της έκθεσης σε δάνεια με μοναδική εξασφάλιση εγγυήσεις, κατά 70 εκατ. ευρώ

· Δάνεια 15 εκατ. δολαρίων μέσω της Τράπεζας Κύπρου Ρωσίας πριν από την εξαγορά της

· Η ρωσική τράπεζα της Τράπεζας Κύπρου αγόρασε δάνειά της 60 - 80 εκατ. ευρώ, πριν ολοκληρωθεί η συγχώνευσή της

Συστάσεις Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου
Ναι

ό Θετική στην εξαγορά
ό Αντίτιμο εξαγοράς - όχι υπερβολικά υψηλό
ό Ελκυστικός πολλαπλασιαστής εξαγοράς
ό Αναπτυσσόμενη αγορά Ρωσίας
ό Η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα δεν προέβη σε αρνητικές αναφορές
ό Το κόστος εξαγοράς δεν επηρεάζει το μετοχικό κεφάλαιο

Όχι
ό Προβλήματα στην υπό εξαγορά τράπεζα
ό Κακή Εταιρική Διακυβέρνηση
ό Υψηλό ποσοστό δανείων χωρίς σκοπό
ό Κακή κερδοφορία - κακή εσωτερική παραγωγή κεφαλαίου

Ιούνιος 2008. Η ελίτ της Τράπεζας Κύπρου, η αφρόκρεμα των τραπεζιτών, έχουν ιδιαίτερους λόγους να ανοίγουν σαμπάνιες, μετά την… επιτυχία της εξαγοράς της ρωσικής τράπεζας Uniastrum. Κερδίζουν την «καρδιά» της ρωσικής αγοράς, εξαγοράζουν το 80% μιας ρωσικής τράπεζας, επεκτείνονται σε μια χαώδη χώρα, σε μια περίοδο που η χρηματοπιστωτική κρίση χτυπά τις ΗΠΑ και δείχνει τα δόντια στην Ευρώπη.

Ο πρώην Διευθύνων Σύμβουλος του Συγκροτήματος, Ανδρέας Ηλιάδης, ιδιαίτερα ικανοποιημένος από το deal, δηλώνει στα ΜΜΕ πως «σε τέτοιες περιόδους παρουσιάζονται ευκαιρίες» και προσθέτει με περηφάνια: «Η Τράπεζα Κύπρου δεν επηρεάστηκε από την κρίση επειδή δεν είχε έκθεση σε subrime προϊόντα και είναι κεφαλαιακά ισχυρή καθώς διαθέτει από τους χαμηλότερους δείκτες χορηγήσεων προς καταθέσεις παγκοσμίως».

Αυξητικά κέρδη…

Το τίμημα των 371 εκατ. ευρώ για την εξαγορά της ρωσικής τράπεζας θεωρείται από την ομάδα που δούλεψε για την εξαγορά πολύ χαμηλό σε σχέση με τα οφέλη που θα προκύψουν: «Η συναλλαγή θεωρείται ότι θα έχει αυξητικά κέρδη από το πρώτο έτος επένδυσης (2009) και η απόδοση της επένδυσης θ’ ανέλθει πέραν του 10% σε δύο χρόνια (2010)».

Οι δυο μέτοχοι που ιδρύουν την τράπεζα, ο Georgy Piskov και ο Gagik Zakarian, οι οποίοι είναι επικεφαλής της διοίκησης, διατηρούν το 10% και συνεχίζουν να ασκούν τα καθήκοντα του γενικού διευθυντή και του προέδρου αντίστοιχα.

Τα χρόνια περνούν και το εγχείρημα των Κυπρίων τραπεζιτών καταρρέει και μαζί με αυτό το Συγκρότημα της Τράπεζας Κύπρου αυξάνει τις ζημιές του.

Ιούλιος 2015. Εφτά χρόνια μετά η ρωσική τράπεζα πωλείται με ζημιά. Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s εκτιμά πως η Τράπεζα Κύπρου θα επωφεληθεί από την πώληση της Uniastrum, παρά τη λογιστική ζημιά και τα πέραν των €700 εκ. που έχει ήδη χάσει από την επένδυση αυτή.

Η Τράπεζα κάνει … τζογαδόρικο παιγνίδι και χάνει. Η Uniastrum καταπίνει πάνω από 700 εκατομ. ευρώ. Μια μεγάλη ζημιά για τους παλιούς κυρίως μετόχους.

Οι πιέσεις Χούρικαν

Οι πρώτες πιέσεις του Τζον Χούρικαν για πώλησή της πέφτουν στο κενό. Οι μήνες περνούν. Δεν υπάρχει διέξοδος από το αδιέξοδο. Ο κύβος ερρίφθη. Η απάντηση στο ερώτημα «γιατί πωλείται» δίνεται από τους Moody’s: «Η βαθιά οικονομική συρρίκνωση απειλεί να επιδεινώσει την ποιότητα του ενεργητικού της Uniastrum, κάτι που θα οδηγήσει σε πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις».

Η ρωσική τράπεζα, όπως εξελίσσονται τα πράγματα, θέτει σε κίνδυνο την κεφαλαιακή επάρκεια του Συγκροτήματος σε μια περίοδο που προσπαθεί να διαχειριστεί τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ο δείκτης των NPLs της τράπεζας προς το σύνολο χορηγήσεων της τράπεζας ανήλθε στο 53,1% τον Μάρτιο του 2015 και ο δείκτης κάλυψής τους στο χαμηλό του 38%). Η πώληση πρέπει να κλείσει εδώ και τώρα, όπως και έγινε, για να μπαλωθούν οι άστοχες αποφάσεις των προηγούμενων χρόνων.

Γιατί, όμως, το θέμα της Uniastrum θυμίζει έγκλημα του «λευκού κολάρου»; Όλες οι ενέργειες που γίνονται πριν από την εξαγορά της τράπεζας, πολλές «τρύπες» να μπάζουν νερά, δημιουργούν μια σκοτεινή υπόθεση. Το ήδη θολό τοπίο έρχεται να σκοτεινιάσει μια συγκεκριμένη φήμη για μίζες 50 εκατ. ευρώ.

Οι μίζες των 50 εκατ. ευρώ

Η Alvarez & Marsal διερευνά το θέμα και καταγράφει στην έκθεσή της «πως ναι, έλαβε εμπιστευτικές πληροφορίες για παράνομες πληρωμές και δωροδοκίες» που αφορούσαν την εξαγορά της εν λόγω τράπεζας. Επισημαίνει και το παραθέτει γραπτώς πως «οι φήμες αφορούσαν την ισχυριζόμενη πληρωμή 50 εκατ. ευρώ από τα έσοδα της εξαγοράς της ρωσικής τράπεζας σε 5 άτομα». Οι συνεντεύξεις από μεγάλο αριθμών ατόμων, συμπεριλαμβανομένων και πωλητών και αξιωματούχων της Τράπεζας Κύπρου, δεν βοηθούν στην τεκμηρίωση της φήμης.

Ο εκ των δυο μετόχων της Uniastrum κ. Zakaryan χαρακτηρίζει αβάσιμους τους ισχυρισμούς για δωροδοκία και διαφθορά. «Καμιά πληρωμή οποιουδήποτε ποσού δεν έγινε σε αξιωματούχους της Τράπεζας Κύπρου από τους προσωπικούς λογαριασμούς των μετόχων».

Δύσκολη τεκμηρίωση

Το έργο της τεκμηρίωσης δύσκολο και περίπλοκο. «Η λογιστική τεκμηρίωση της τράπεζας Kypra παραδόθηκε στους νέους της ιδιοκτήτες όταν εξαγοράστηκε το 2010, οπόταν εάν έγιναν οποιεσδήποτε πληρωμές μέσω της εν λόγω τράπεζας, οι καταστάσεις των λογαριασμών που αφορούσαν και οι οδηγίες διενέργειας των πληρωμών δεν θα υπήρχαν στην Τράπεζα Κύπρου ούτε και στην Uniastrum», γράφει η Αlvarez & Marsal.

Το θέμα διερευνούν οι ανακριτές της Αστυνομίας. Φέρνουν μια σημαντική πληροφορία. Η διαδρομή των 50 εκατ. ευρώ περνά από το Εριβάν, και καταλήγει στο Μπελίζ. Απ' εκεί και πέρα το θέμα χρειάζεται νέες παρεμβάσεις…

Ο πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου αναφέρει: «Οι φήμες για μίζες 50 εκατομμυρίων ευρώ, όση ήταν η επέκταση του μετοχικού κεφαλαίου της Uniastrum, πλήττουν την αξιοπρέπεια κάποιων. Τα λεφτά αυτά δεν χάθηκαν, αφού η Uniastrum, όπως είπε, είναι μια υγιής τράπεζα».