Τα βήματα του ΔΝΤ σε περίπτωση που μια χώρα δεν πληρώσει τη δόση της
Τι προνοεί το βιβλίο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και ποια μέτρα μπορεί να πάρει

Η Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ είχε χθες, στην έδρα του Ταμείου στην Ουάσιγκτον, σειρά συσκέψεων με συνεργάτες της, με θέμα την αδυναμία ή και την άρνηση της Ελλάδας να καταβάλει τις τρεις συσσωρευμένες δόσεις του Ιουνίου, συνολικού ύψους 1,56 δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Στη σελίδα 912 του «χοντρού» βιβλίου με τους κανόνες και κανονισμούς του ΔΝΤ, περιγράφεται το πλαίσιο με τα διορθωτικά μέτρα (remedial measures) που εφαρμόζονται σε τέτοιες περιπτώσεις.
Ένα πράγμα που είναι ξεκάθαρο στο ΔΝΤ -χρησιμοποιήθηκε αυθαίρετα κατά κόρον από δημοσιογράφους και πολιτικούς στην Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο- είναι ότι σε περίπτωση που μια χώρα αδυνατεί να καταβάλει τις δόσεις στο ΔΝΤ, δεν γίνεται ποτέ λόγος για χρεοκοπία (default). Οι δόκιμες εκφράσεις στην αγγλική γλώσσα είναι πως η χώρα βρίσκεται in arrears ή σε overdue financial obligations, που και οι δύο έχουν την έννοια της ληξιπρόθεσμης υποχρέωσης, η οποία συνιστά αυτόματα παραβίαση της συμφωνίας της Ελλάδας με το ΔΝΤ.

Οι απαιτήσεις
Από τη στιγμή που η Ελλάδα δεν έχει πληρώσει τις δόσεις που οφείλει στο ΔΝΤ στην καθορισμένη προθεσμία, που ήταν η ώρα 6 χθες το απόγευμα (ώρα Ουάσιγκτον), αυτόματα σταματά κάθε πληρωμή προς τη χώρα εκ μέρους του ΔΝΤ, ακόμη και των τραβηχτικών της δικαιωμάτων (που ήδη η Ελλάδα έχει χρησιμοποιήσει). (Η πληρωμή θα έπρεπε να γίνει από την Τράπεζα της Ελλάδας μέσω διαφόρων Κεντρικών Τραπεζών, σε δολάρια και ευρώ).

Αφού τα χρήματα δεν φτάσουν στο ΔΝΤ, οι επικεφαλής του πρέπει να επικοινωνήσουν με την Τράπεζα της Ελλάδας για να επιβεβαιώσουν αν πρόκειται για τεχνικό λάθος και όχι για μη πληρωμή. Από τη στιγμή που θα επιβεβαιωθεί πως όντως δεν έχουν καταβληθεί τα χρήματα, ενημερώνεται η Γενική Διευθύντρια, η οποία πρέπει να ενημερώσει το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ.

Σύμφωνα με το βιβλίο των κανόνων του ΔΝΤ, όλα τα πιο πάνω πρέπει να γίνουν το αργότερο εντός διαστήματος ενός μήνα, ωστόσο μπορούν να γίνουν και αμέσως -αν το αποφασίσει το Διοικητικό Συμβούλιο- καθώς δεν υπάρχει «περίοδος χάριτος» για τη μη καταβολή της δόσης. Δηλαδή επαφίεται στο Διοικητικό Συμβούλιο να αποφασίσει αν θα δημοσιοποιήσει τη ληξιπρόθεσμη υποχρέωση της Ελλάδας νωρίτερα από τις 30 ημέρες και με δεδομένο το μεγάλο ενδιαφέρον που υπάρχει και τις πιθανές σοβαρές επιπτώσεις για το ΔΝΤ, αλλά και άλλους θεσμούς, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι αφενός η Κριστίν Λαγκάρντ θα ενημερώσει αμέσως το ΔΣ και αφετέρου η εισήγησή της θα είναι να εκδοθεί πολύ σύντομα ανακοίνωση.

Πάντως, με δεδομένες τις λεπτές ισορροπίες εντός του Διοικητικού Συμβουλίου και το γεγονός ότι η Ελλάδα θα έχει δημοψήφισμα την Κυριακή, η όποια απόφαση του ΔΝΤ για επίσπευση του χρονικού διαστήματος του ενός μήνα δεν θα αποφύγει την κριτική. Κατ’ αρχάς το ΔΝΤ είναι αρκετά εκτεθειμένο με τα δάνεια προς την Ελλάδα -ιδίως όταν το ίδιο αμφισβητεί τη βιωσιμότητά τους- και ταυτόχρονα υπάρχουν πιέσεις από τους θεσμούς να έχουν στα χέρια τους την ενημέρωση το συντομότερον.

Τα μέτρα που θα ακολουθήσουν
Σε ό,τι αφορά στο ΔΝΤ, τα μέτρα που ακολουθούν είναι:
*Έναρξη επαφών με το κράτος-μέλος, με στόχο να εξομαλύνει τις σχέσεις του με το Ταμείο και να καταβάλει την οφειλή.
*Διακήρυξη με την οποία περιορίζεται η χρήση των γενικών πόρων του ΔΝΤ, σε διάστημα 6-12 μηνών
*Διακήρυξη μη συνεργασιμότητας (μετά από 15 μήνες)
*Αναστολή του δικαιώματος ψήφου (μετά από 18 μήνες)
*Απομάκρυνση, αν μετά από 2 χρόνια οι προσπάθειες αποβούν μάταιες.
Αναλόγως των περιπτώσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ μπορεί να επιμηκύνει ή να περιορίσει το χρονικό πλαίσιο.

Οι άλλοι θεσμοί
Σε σχέση με άλλους θεσμούς, το τι θα συμβεί εξαρτάται από τη νομική τους σχέση με την Ελλάδα και το πώς θα ερμηνεύσουν αυτήν τη δέσμευση. Υπάρχουν, ως γνωστόν, οι συμφωνίες που έχει συνάψει διμερώς η Ελλάδα το 2010 με άλλες χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίες δίνουν σε κάθε μέρος το δικαίωμα -αλλά όχι την υποχρέωση- να ζητήσει την άμεση καταβολή των δανείων, αν η Ελλάδα δεν έχει εκκρεμείς υποχρεώσεις βάσει της συμφωνίας του 2010.

Επίσης, οι συμφωνίες του 2012, που περιλαμβάνουν μία κεντρική συμφωνία και σειρά άλλων συμφωνιών, μαζί κι αυτής για το κούρεμα των ομολόγων. Βάσει αυτής, το EFSF έχει το δικαίωμα να ακυρώνει τη συμφωνία και να ζητήσει την αποπληρωμή της υποχρέωσης, αν η Ελλάδα δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς το ΔΝΤ, ή αν ενημερωθεί σχετικά από την εκτελεστική διευθύντρια του ΔΝΤ. Αυτό, βάσει της συμφωνίας του 2012 για τα ευρωομόλογα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την πυροδότηση της χρεοκοπίας. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν γίνεται αυτόματα και για να ληφθεί σχετική απόφαση πρέπει να υπάρξει αίτημα του 25% των ομολογιούχων.

Για την ιστορία…
Η Ελλάδα είναι η πρώτη αναπτυγμένη χώρα που θα χαρακτηριστεί ληξιπρόθεσμη σε σχέση με τη μη καταβολή των υποχρεώσεών της στο ΔΝΤ και η πρώτη μετά τη Ζιμπάμπουε το 2001. Αρκετές καθυστερήσεις είχαν συμβεί στη δεκαετία του ’80, ωστόσο το ίδιο το ΔΝΤ εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του προς αυτούς που είχαν συμμετάσχει στη χρηματοδότηση του δανείου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση της Ελλάδας, εκτιμάται ότι υπάρχουν επαρκείς προστατευτικές ρυθμίσεις. Πάντως, σε κάθε περίπτωση το ΔΝΤ προσπαθεί να βοηθήσει το μέλος να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

Μπορούν να επιμηκύνουν την προθεσμία
Ενδιαφέρουσα είναι μία πτυχή η οποία δεν είδε το φως της δημοσιότητας όσο έπρεπε ή και καθόλου από το ΔΝΤ: Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου έχει το δικαίωμα να παρατείνει από τα τρία στα πέντε τα έτη της διάρκειας του δανείου μιας χώρας, η οποία δεν είναι σε θέση να καταβάλει τις πληρωμές της λόγω εξαιρετικά σκληρών οικονομικών συνθηκών, αν το ψηφίσει το 70% των μελών του. Μάλιστα, την πρόταση αυτή δεν είναι απαραίτητο να τη θέσει στο συμβούλιο η γενική διευθύντρια, αν και γενικά όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται μετά από εισήγηση του επικεφαλής. Πρέπει να σημειωθεί ότι παρόμοια απόφαση δεν έχει ληφθεί μετά τη δεκαετία του ’80 και το ΔΝΤ αποθαρρύνει γενικά κάτι τέτοιο.
(ΠΗΓΗ: news in gr)
____________________________
Η κυβέρνηση ζητά επειγόντως λεφτά από τα ασφαλιστικά ταμεία
Το Υπουργείο Εργασίας της Ελλάδας ζήτησε χθες τη μεταφορά στην Τράπεζα της Ελλάδος των υπολοίπων των ρευστών διαθεσίμων των Ασφαλιστικών Ταμείων, προκειμένου να καλύψει τις επείγουσες ανάγκες που θα παρουσιαστούν τις επόμενες ημέρες.

Στο έγγραφό τους οι αρμόδιοι Υπουργοί Π. Σκουρλέτης και Δ. Στρατούλης προειδοποίησαν τις διοικήσεις των Ταμείων ότι, αν δεν σπεύσουν να μεταφέρουν τα διαθέσιμά τους από τις εμπορικές τράπεζες στο κοινό κεφάλαιο έως σήμερα 1η Ιουλίου, θα έχουν κυρώσεις.

Υπενθυμίζεται ότι το αίτημα του Υπουργείου για μεταφορά 150 εκ. ευρώ δεν εγκρίθηκε από το ταμείο των τραπεζοϋπαλλήλων (ΕΤΑΤ). Περιθώρια να μεταφέρουν επιπλέον ποσά έχει το ΕΤΑΑ - ΤΣΜΕΔΕ, ο ΟΑΕΔ και ο ΟΓΑ.

Το Υπουργείο διευκρινίζει ότι το αίτημα αφορά ποσά που δεν είναι άμεσα απαραίτητα για πληρωμές, σύμφωνα με τον τριμηνιαίο προγραμματισμό των ασφαλιστικών οργανισμών.

Με δεδομένο ότι ο ELA δεν έχει αυξηθεί, η ικανότητα των τραπεζών να δώσουν στους φορείς τα χρήματα που ενδεχομένως να ζητήσουν στη βάση της υπουργικής απόφασης είναι περιορισμένη, όπως περιορισμένη είναι πλέον και η δυνατότητά τους να πληρώσουν κανονικά σε μετρητά τις συντάξεις που θα πιστωθούν.