Ενθαρρυντικές οι οικονομικές εξελίξεις στην Κύπρο, λέει το ΔΝΤ
Το Διεθνές Νομισματικό ταμείο παρουσίασε χθες την έκθεσή του μετά την αξιολόγηση της κυπριακής οικονομίας

Ενθαρρυντικές χαρακτηρίζει τις οικονομικές εξελίξεις και γενικά ισχυρές τις επιδόσεις του κυπριακού προγράμματος η έκθεση για την 5η, 6η και 7η αξιολόγηση, την οποία ετοίμασε η αποστολή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του «Ταμείου», την Παρασκευή 19 Ιουνίου.

Χθες παραχώρησε συνέντευξη Τύπου, μέσω τηλεδιάσκεψης, ο υπεύθυνος του κυπριακού προγράμματος εκ μέρους του ΔΝΤ Μαρκ Λιούις.

Στην έκθεσή του, το Ταμείο χαρακτηρίζει πλέον τους κινδύνους ως «διαχειρίσιμους», σημειώνοντας, ωστόσο, ότι «η πρόκληση είναι η διατήρηση της δυναμικής των μεταρρυθμίσεων ενώπιον δύσκολου πολιτικού περιβάλλοντος».

«Ένα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον θα μπορούσε να περιπλέξει την έγκριση σημαντικών μεταρρυθμίσεων για το υπόλοιπο του προγράμματος. Η δέσμευση των Αρχών στο πρόγραμμα και στους στόχους του παραμένει υψηλή, ωστόσο με το κυβερνών κόμμα να μειοψηφεί στη Βουλή και τις βουλευτικές εκλογές του 2016 στον ορίζοντα, η διασφάλιση επαρκούς στήριξης θα είναι δύσκολη. Αυτό αποτελεί πρόκληση για τις μεταρρυθμίσεις στους τομείς των ιδιωτικοποιήσεων, της δημόσιας υπηρεσίας και για τα περαιτέρω βήματα για το καθάρισμα των βιβλίων των τραπεζών (πώληση δανείων)», αναφέρει.

Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις
Εξηγώντας γιατί θεωρεί ενθαρρυντικές τις οικονομικές εξελίξεις, η έκθεση αναφέρει ότι «η ύφεση το 2014 ήταν ηπιότερη απ’ ό,τι αναμενόταν και η αύξηση του ΑΕΠ ήταν θετική κατά το πρώτο τρίμηνο του 2015, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια. Τα φορολογικά αποτελέσματα έχουν υπερβεί τις προβλέψεις του προγράμματος με μεγάλο περιθώριο. Η ρευστότητα και η φερεγγυότητα του τραπεζικού συστήματος έχουν βελτιωθεί, επιτρέποντας την αφαίρεση όλων των εξωτερικών περιορισμών πληρωμών».
Χαρακτηρίζοντας γενικά ισχυρές τις επιδόσεις του προγράμματος, διευκρινίζει ότι η συμμόρφωση με τις ποσοτικές προϋποθέσεις ήταν καλή και οι Αρχές έχουν προχωρήσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες
Η έκθεση επισημαίνει ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για να τεθεί η κυπριακή οικονομία σε μια υγιή βάση.
«Η αποτελεσματική εφαρμογή του νέου πλαισίου της αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους θα είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση του υψηλού επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων και, ως εκ τούτου, θα εδραιώσει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα και θα τονώσει την ανάπτυξη».

Βασικό στοιχείο η μείωση των NPL’s
Περιγράφει ως βασικό στοιχείο για την επιτυχία του προγράμματος την ανάγκη να μειωθεί το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) στην Κύπρο, το οποίο έφθασε στο 59% του συνόλου των δανείων για τις βασικές εγχώριες τράπεζες, στα τέλη του Δεκεμβρίου 2014.

«Ωστόσο, ο στόχος αυτός παρεμποδίστηκε από καθυστερήσεις στην εισαγωγή των κεντρικών συστατικών του νομικού πλαισίου της αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους. Ενώ ο νόμος για τις εκποιήσεις ψηφίστηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο από τη Βουλή, ανεστάλη τότε, αποτρέποντας έτσι την ολοκλήρωση της πέμπτης αξιολόγησης».

Για την αναστολή, γράφει πως εν μέρει αντικατοπτρίζει τις ανησυχίες στην Κύπρο ότι αυτός ο νόμος θα ωφελήσει τους πιστωτές, επιταχύνοντας τις κατασχέσεις, αλλά χωρίς επαρκείς διασφαλίσεις για ευάλωτους δανειολήπτες, εν απουσία ενός επικαιροποιημένου πλαισίου αφερεγγυότητας.

Αναφέρει, επίσης, ότι οι προτεραιότητες τώρα είναι να καταστεί το πλαίσιο λειτουργικό και γι’ αυτό θα πρέπει μέχρι τα τέλη Αυγούστου του 2015 να υιοθετηθούν οι υπολειπόμενες διοικητικές πράξεις και οι κανονισμοί που απαιτούνται για τη διασφάλιση της λειτουργικότητάς του.

To δημόσιο χρέος
Η έκθεση αναφέρει ότι οι κυπριακές Αρχές πρέπει, με δεδομένο το υψηλό δημόσιο χρέος, «να διατηρήσουν συνετά δημόσια οικονομικά και να συνεχίσουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και της ανάπτυξης. Η διατήρηση της δυναμικής των μεταρρυθμίσεων θα είναι δύσκολη. Ένα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον θα μπορούσε να συνεχίσει να περιπλέκει το πέρασμα των σημαντικών μεταρρυθμίσεων που εκκρεμούν».

Χαρακτηρίζει υψηλή τη δέσμευση των Αρχών για το πρόγραμμα και τους στόχους του, επισημαίνει ωστόσο ότι «με το κυβερνών κόμμα στη θέση της μειοψηφίας στη Βουλή και με τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2016 στον ορίζοντα, η διασφάλιση επαρκούς υποστήριξης θα είναι δύσκολη. Αυτό δημιουργεί προκλήσεις για μεταρρυθμίσεις στους τομείς των ιδιωτικοποιήσεων και της δημόσιας διοίκησης και για περαιτέρω βήματα που θα βοηθήσουν στον καθαρισμό των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα».

Τα μακροοικονομικά
Για τα μακροοικονομικά, η έκθεση προβλέπει σταδιακή ανάκαμψη εντός του 2015. «Περιορισμένη ανάπτυξη 0,2% αναμένεται για το τρέχον έτος, με ασθενέστερη ζήτηση από τη Ρωσία και την Ελλάδα, η οποία θα αντισταθμιστεί από την αύξηση της ζήτησης από την ΕΕ».

Εκτιμά πως οι περιφερειακές ανησυχίες αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. Αντίθετα, η επίδραση των χαμηλότερων τιμών της ενέργειας στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών αναμένεται να στηρίξει την ιδιωτική κατανάλωση.

«Η ανάπτυξη αναμένεται ότι θα επιταχυνθεί το 2016 και στη συνέχεια να διατηρηθεί περίπου στο 2 τοις εκατόν μεσοπρόθεσμα, πολύ κάτω από τους προ της κρίσης ρυθμούς ανάπτυξης. Αυτή η πορεία της ανάπτυξης αντικατοπτρίζει την υποτονική ιδιωτική κατανάλωση και την αύξηση των επενδύσεων μεσοπρόθεσμα, δεδομένων των αναγκών απομόχλευσης του ιδιωτικού τομέα. Όπως συζητήθηκε σε προηγούμενες εκθέσεις, η ανάκαμψη αναμένεται να μη στηριχθεί σε πιστώσεις, αλλά θα καθοδηγείται από τομείς υπηρεσιών οι οποίοι εξαρτώνται λιγότερο από τις πιστώσεις, όπως ο τουρισμός και οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρηματικές υπηρεσίες».

Προβλέπει επίσης πτωτική προσαρμογή των τάσεων της ανεργίας και του πληθωρισμού. Για την ανεργία, προβλέπει 16,1% το 2015, 15,1% το 2016, 13,8% το 2017, 12,5% το 2018, 11,2% το 2019 και 10,2% το 2020, ενώ για τον αποπληθωρισμό εκτιμά ότι θα μετριαστεί κατά μέσον όρο 0,8% το 2015, καθώς θα υποχωρεί η επίπτωση της μείωσης των τιμών του πετρελαίου. Μετά το 2016 προβλέπει θετικό πληθωρισμό, καθώς θα ανακάμπτουν σταδιακά η εγχώρια ζήτηση και οι μισθοί.

Οι εγχώριοι κίνδυνοι
Σε σχέση με τους εγχώριους κινδύνους, το ΔΝΤ αναφέρει ότι:
H βραδεία πρόοδος στην εφαρμογή του νέου πλαισίου αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους και στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, θα μπορούσε να καθυστερήσει τη βελτίωση των ισολογισμών και την επέκταση των πιστώσεων, βάζοντας τροχοπέδη στην ανάκαμψη και περιορίζοντας τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη. H διατήρηση του αποπληθωρισμού θα μπορούσε να επηρεάσει περαιτέρω τους περιορισμένους ισολογισμούς του ιδιωτικού τομέα.

Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι δείκτες (όπως π.χ. αυτοί που σχετίζονται με την είσπραξη φόρων κατανάλωσης και το κλίμα στην αγορά), καθώς και τα στοιχεία - έκπληξη για το ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου του 2015, δείχνουν μια ταχύτερη από την προβλεπόμενη ενδυνάμωση της οικονομικής δραστηριότητας.

Οι εξωτερικοί κίνδυνοι
Σε σχέση με τους εξωτερικούς κινδύνους, η έκθεση αναφέρει ότι:
- Μια παρατεταμένη περίοδος αναταραχής που σχετίζεται με την Ελλάδα θα μπορούσε να επηρεάσει την Κύπρο, μέσω της άμεσης διάχυσης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, της γενικότερης επίδρασης στην εμπιστοσύνη, ή μέσω επίπτωσης στην εξωτερική ζήτηση της ΕΕ. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε αποφασιστική ανταπόκριση σε επίπεδο πολιτικής στην ευρύτερη ζώνη του ευρώ, θα ήταν δύσκολο η Κύπρος να αποφύγει τελείως τις αρνητικές επιπτώσεις των εξελίξεων που σχετίζονται με την Ελλάδα.
- Μια βαθύτερη ύφεση στη Ρωσία ή / και περαιτέρω υποτίμηση του ρουβλίου θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιχειρήσεις και τον τουρισμό της Κύπρου, πέραν των βασικών παραδοχών.

Μειώθηκαν οι δεσμοί με την Ελλάδα
Όσον αφορά στην Ελλάδα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι ενώ οι χρηματοοικονομικοί δεσμοί έχουν μειωθεί σημαντικά, οι Αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση. Η ολοκλήρωση των αξιολογήσεων θα είναι ένα σημαντικό βήμα στον τομέα της διασφάλισης της Κύπρου από κινδύνους ευρύτερης μετάδοσης, με την εξασφάλιση διαθέσιμης χρηματοδοτικής υποστήριξης και ρευστότητας, και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης.
Στον αντίποδα, θα μπορούσε να υπάρξει μια ισχυρότερη εξωτερική ζήτηση, ή μία μεγαλύτερη συμπίεση των αποδόσεων, -για παράδειγμα, λόγω της θετικής επίδρασης της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ- ή εάν η ύφεση στη Ρωσία είναι ηπιότερη απ' ό,τι προβλεπόταν.

Πέραν της θετικής εισήγησης της αποστολής του ΔΝΤ προς το διοικητικό συμβούλιο, για την έγκριση των τριών αξιολογήσεων, εισηγείται α) την αποδοχή του αιτήματος για την άρση της μη τήρησης ενός κριτηρίου επιδόσεως, καθώς όπως η απόκλιση ήταν προσωρινή και ήσσονος σημασίας, β) τη θέσπιση των κριτηρίων απόδοσης μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2015 και γ) τον επανασυγχρονισμό των φάσεων των αγορών εντός του πλαισίου.
(ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ)