ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΦΕΡΝΟΥΝ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ

Η μεγαλύτερη επένδυση είναι αυτή της Noble, η οποία υπέβαλε πριν από 15 μέρες σχέδιο στην Κυβέρνηση για επένδυση ύψους τριών δισεκατομμυρίων ευρώ, στην εξόρυξη και εμπορία του φυσικού αερίου στο Οικόπεδο 12

3 δις επιπρόσθετη επένδυση από τη Noble στην εξόρυξη και εμπορία του φυσικού αερίου στο Οικόπεδο 12

400 εκατ. ενίσχυσε το κεφάλαιο της Τράπεζας Κύπρου τον περασμένο Αύγουστο ο Αμερικανός Ουίλμπουρ Ρος, ενώ με λιγότερα ποσά «μπήκαν» στην ίδια τράπεζα και ρωσικά συμφέροντα

300 εκατ. κονδύλι θα δοθεί από την ΕΕ για κατασκευή έργου, το οποίο βοηθά στη μείωση των ρύπων. Η EOS έχει ζητήσει -και το αίτημά της εγκρίθηκε- να κατασκευάσει το έργο

300 εκατ. αναμένεται ότι θα στοιχίσει και το έργο που βρίσκεται στα σκαριά, το Fortune Health Resort στην Καλαβασό

220 εκατ. θα στοιχίσει η κατασκευή της μαρίνας Αγίας Νάπας, έργο στο οποίο θα συμμετέχει με 80% ο Αιγύπτιος επενδυτής Naguib Sawiris και με 20% η κοινοπραξία Καραμοντάνης

130 εκατ. επένδυσε Ρώσος επιχειρηματίας που απέκτησε το 80% του ξενοδοχείου Meridien

50% του ξενοδοχείου Amathus απέκτησαν Ρώσοι επενδυτές, ενώ το Alexander the Great πωλήθηκε επίσης σε Ρώσους

Στην Ελληνική οι επενδύσεις εκατομμυρίων προήλθαν από τη Wargaming, κυπριακή εταιρεία με μέτοχους από διάφορες χώρες, κυρίως όμως από τη Ρωσία. Μεγάλο ποσοστό κατέχει επίσης και η αμερικανική Third Point. Στην Τράπεζα Αναπτύξεως εξάλλου ξένα κεφάλαια, προερχόμενα από ρωσικά ιδιωτικά συμφέροντα, έχουν επενδύσει και κατέχουν σχεδόν το 50%

Όπως είναι αναμενόμενο η Κύπρος, κυρίως μετά την οικονομική κρίση, καίγεται να προσελκύσει ξένες επενδύσεις ώστε να αναζωογονηθεί η αγορά, να ανοίξουν νέες θέσεις εργασίας, να έρθει φρέσκο χρήμα στο νησί, αλλά και κυρίως για να αποκατασταθεί το τρωθέν όνομα της χώρας μας ως ελκυστικού προορισμού για επενδυτές.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, τα οποία πήραμε από τον Πρόεδρο του CIPA, του Κυπριακού Οργανισμού Προσέλκυσης Επενδύσεων Χριστόδουλο Αγκαστινιώτη, φαίνεται ότι από το 2013 άρχισε να αναζωπυρώνεται το επενδυτικό ενδιαφέρον ξένων εταιρειών και ταμείων για την Κύπρο.

Δεν μας είχαν καλέσει ποτέ

Με την επισήμανση ότι στις συζητήσεις που γίνονταν, κυρίως επί προηγουμένης κυβέρνησης, για τις μεγάλες επενδύσεις που δεν έγιναν ποτέ, ο CIPA δεν είχε προσκληθεί να πάρει μέρος, ούτε και ενημερώθηκε ποτέ ούτε και παρέστη σε οποιαδήποτε συνάντηση, ο κ. Αγκαστινιώτης ανέφερε ότι τα τελευταία δύο χρόνια υπάρχει έντονη κινητικότητα, αλλά και υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων από πολλές ξένες εταιρείες.

Η Noble

Η μεγαλύτερη είναι αυτή της Noble, η οποία έχει δεσμευθεί να υλοποιήσει μια νέα, επιπρόσθετη των υφιστάμενων επενδύσεών της στον τομέα της ενέργειας και του φυσικού αερίου. Η Noble, λοιπόν, υπέβαλε πριν από 15 μέρες σχέδιο στην Κυβέρνηση για επένδυση ύψους τριών δισεκατομμυρίων ευρώ, στην εξόρυξη και εμπορία του φυσικού αερίου στο Οικόπεδο 12. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να απαντήσει στην εταιρεία σε περίοδο 90 ημερών από την ημέρα της υποβολής του σχεδίου. Η Noble θα βραβευθεί, όπως πληροφορούμαστε από τον CIPA, στη τελετή των CIPA Awards που θα πραγματοποιηθεί την 1η Ιουλίου, αφού η επένδυσή της θα είναι η μεγαλύτερη που θα γίνει στην Κύπρο.

EOS: Μείωση των ρύπων

Και πάλι στον τομέα της ενέργειας, μια άλλη εταιρία η EOS, με κονδύλι 300 εκατομμυρίων από την ΕΕ, έχει ζητήσει και το αίτημα της εγκρίθηκε, να κατασκευάσει έργο το οποίο βοηθά στη μείωση των ρύπων. Στην EOS συμμετέχουν Αυστραλοί επενδυτές, μια κινεζική τράπεζα και μια από τις εταιρείες παραγωγής ηλεκτρισμού της Κίνας.

Οργασμός επενδύσεων στις τράπεζες

Στον τραπεζικό τομέα επενδύσεις έγιναν στις τράπεζες Κύπρου, Ελληνική και Αναπτύξεως. Είναι γνωστό ότι ο Αμερικανός Ουίλμπουρ Ρος μόλις τον περασμένο Αύγουστο ενίσχυσε το κεφάλαιο της Τράπεζας Κύπρου με 400 εκατομμύρια, ενώ με λιγότερα αλλά καθόλου ευκαταφρόνητα ποσά «μπήκαν» στην ίδια τράπεζα και ρωσικά συμφέροντα.
Στην Ελληνική οι επενδύσεις εκατομμυρίων προήλθαν από τη Wargaming, κυπριακή εταιρεία με μετόχους από διάφορες χώρες, κυρίως όμως από τη Ρωσία. Μεγάλο ποσοστό κατέχει επίσης και η αμερικανική Third Point. Στην Τράπεζα Αναπτύξεως εξάλλου ξένα κεφάλαια, προερχόμενα από ρωσικά ιδιωτικά συμφέροντα, έχουν επενδύσει και κατέχουν σχεδόν το 50%.

Η σουηδική Ancoria

Στην Κύπρο άρχισε να δραστηριοποιείται πρόσφατα, μετά που εξασφάλισε άδεια λειτουργίας, και μια σουηδική τράπεζα, η Ancoria. Μάλιστα έκανε ελκυστικές προτάσεις σε στελέχη άλλων τραπεζών στην Κύπρο και πέτυχε την πρόσληψή τους. Η Ancoria πρόκειται σύντομα να ανοίξει καταστήματα σε διάφορες πόλεις της Κύπρου.

Ξενοδοχεία και ένα μεγάλο  κέντρο ευεξίας στην Καλαβασό

Στον τομέα του τουρισμού οι επενδύσεις τον τελευταίο κυρίως χρόνο είναι αξιοσημείωτες.

Όπως είναι γνωστό, Ρώσος επιχειρηματίας απέκτησε το 80% του ξενοδοχείου Meridien με πάνω από 130 εκατομμύρια επένδυση. Το 50% του ξενοδοχείου Amathus απέκτησαν Ρώσοι επενδυτές, ενώ το Alexander the Great πωλήθηκε επίσης σε Ρώσους. Ένα έργο που βρίσκεται στα σκαριά και το οποίο θα στοιχίσει πέραν των 300 εκατομμυρίων ευρώ είναι το Fortune Health Resort στην Καλαβασό. Πρόκειται για το μεγαλύτερο κέντρο ευεξίας στην Ευρώπη και οι επενδυτές είναι η αμερικανική εταιρεία Buena Vista. Κύπριος είναι ο ιδιοκτήτης της γης όπου θα ανεγερθεί το κέντρο, ο οποίος έχει ετοιμάσει και τα σχέδια.

Η μαρίνα στην Αγία Νάπα

Μεγάλο έργο με τη συμμετοχή ξένων επενδυτών είναι φυσικά και η μαρίνα Αγίας Νάπας, έργο στο οποίο θα συμμετέχει με 80% ο Αιγύπτιος επενδυτής Naguib Sawiris και με 20% η κοινοπραξία Καραμοντάνης. Το έργο θα στοιχίσει 220 εκατομμύρια.

Να σημειωθεί ότι πρόσφατα πωλήθηκε μεγάλο ποσοστό του Aprhrodite Hills στην Πάφο, στο επενδυτικό ταμείο INVEL.

Δισεκατομμύρια και από υπηκοότητες

Επένδυση πάντως θεωρούνται από το Υπουργείο Εσωτερικών και τα χρήματα που έρχονται στην Κύπρο από ξένους και κατατίθενται για επενδύσεις, προκειμένου αυτοί να αποκτήσουν την κυπριακή υπηκοότητα.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών, από το 2013 μέχρι και σήμερα οι επενδύσεις αυτές έφτασαν τα δυο δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι επενδύσεις που δεν έγιναν ποτέ

Το 2009 είχε σκάσει σαν βόμβα η είδηση ότι το Κατάρ ενδιαφέρθηκε να επενδύσει στη Λευκωσία, μετά από επαφές που είχε με τον Εμίρη ο τότε υπουργός Οικονομικών Χαρίλαος Σταυράκης…

Από τις δεκάδες υποσχέσεις για επενδύσεις που ακούσαμε τα τελευταία χρόνια, τρεις ήταν οι αξιολογότερες και βρέθηκαν στο παρά ένα της υλοποίησης: Η επένδυση του Κατάρ, της κινεζικής εταιρείας στο παλαιό αεροδρόμιο της Λάρνακας και της Τriple Five στις -πάλαι ποτέ- Κυπριακές Αερογραμμές.

Καμία από τις τρεις δεν ευοδώθηκε λόγω λαθών, αλλά και κακών χειρισμών της προηγούμενης κυβέρνησης, η οποία όμως έριξε την ευθύνη στην αντιπολίτευση, δηλαδή σε όλα τα κόμματα της Κύπρου, πλην βεβαίως του ΑΚΕΛ. Μάλιστα κατηγορούσε όλους ότι υπονόμευσαν τις προσπάθειές της, γι’ αυτό και οι επενδύσεις απέτυχαν.

Η επένδυση του Κατάρ

Το 2009 είχε σκάσει σαν βόμβα η είδηση ότι το Κατάρ ενδιαφέρθηκε να επενδύσει στη Λευκωσία, μετά από επαφές που είχε με τον Εμίρη ο τότε υπουργός Οικονομικών Χαρίλαος Σταυράκης. Στη συνέχεια ελέχθη ότι το ενδιαφέρον του Εμίρη προέκυψε λόγω της φιλίας που ανέπτυξε μαζί του ο Πρόεδρος Χριστόφιας, ο οποίος επισκέφθηκε αρκετές φορές το εμιράτο τόσο σε ταξίδια-αστραπή όσο και σε τριήμερες επισκέψεις και μάλιστα επίσημες.

Η είδηση φυσικά αφέθηκε να διαρρεύσει από υψηλά δώματα, ως επίτευγμα προσωπικών προσπαθειών του προεδρικού περίγυρου. Οι δημοσιογραφικές έρευνες αποκάλυψαν στη συνέχεια ότι η Κυβέρνηση θα παραχωρούσε στο Κατάρ ένα μεγάλο τεμάχιο γης στο κέντρο της Λευκωσίας, απέναντι από το ξενοδοχείο Χίλτον, όπου θα κτιζόταν συγκρότημα το οποίο θα περιελάμβανε πεντάστερο ξενοδοχείο, πολυτελή γραφεία και διαμερίσματα, εμπορικό κέντρο κι ένα σωρό άλλα οικοδομήματα υψηλών προδιαγραφών.

Στη συνέχεια, με βάση υπουργικές δηλώσεις, ελέχθη ότι το Σύμφωνο Συναντίληψης (MOU) που είχε υπογραφεί προνοούσε ότι η Κύπρος θα έβαζε τη γη και το Κατάρ τα χρήματα για την οικοδόμηση του τεράστιου συμπλέγματος κτιρίων. Από πλευράς της προηγούμενης κυβέρνησης γινόταν λόγος για επένδυση 500 εκατομμυρίων και άνοιγμα χιλιάδων θέσεων εργασίας. Διά δημοσίων δηλώσεων έγινε, επίσης, γνωστό ότι εκείνο που έμενε να συμφωνηθεί ήταν η αξία του τεμαχίου γης, που το Κτηματολόγιό μας ανέβαζε στα 120 εκατομμύρια. Τελικά συμφωνήθηκε να αναλάβει ξένος οίκος την εκτίμηση της αξίας της γης, στην οποία υπενθυμίζεται στεγαζόταν στρατόπεδο της Εθνικής Φρουράς.

Η εκτίμηση κατέβηκε στα 100 εκατομμύρια, μετά έπεσε πιο κάτω και τελικά μας ελέχθη ότι θα δίναμε το τεμάχιο έναντι 50 εκατομμυρίων ευρώ.

Στο μεταξύ έγιναν και του κόσμου τα έξοδα για να μετακινηθεί το στρατόπεδο και να καθαριστεί ο χώρος.

Στο 1/3 της τιμής

Όλα αυτά από πλευράς Κυβέρνησης. Τα υπόλοιπα κόμματα, και αρκετοί επιχειρηματίες αλλά και οργανώσεις που ασχολούνται με την ανάπτυξη γης, διαμαρτυρήθηκαν όχι για την επένδυση φυσικά, αλλά για τον τρόπο που επελέγη να συμφωνηθεί αυτή. Πίσω από κλειστές πόρτες, έλεγαν, έγιναν συμφωνίες χωρίς καμία διαφάνεια, χωρίς προκήρυξη διαγωνισμών, χωρίς να ερωτηθεί κανένας άλλος επενδυτής, αν ενδιαφερόταν να αξιοποιήσει το τεμάχιο στην καρδιά της πρωτεύουσας. Όταν μάλιστα έγινε γνωστό πώς η Κυβέρνηση είχε αποδεχθεί να παραχωρήσει τη γη έναντι 50 εκατομμυρίων έγινε πραγματικά το σώσε. Ήταν ηλίου φαεινότερον πως το τεμάχιο αυτό δινόταν στο 1/3 της τιμής του με βάση την πλέον επίσημη εκτίμηση, αυτήν του Κτηματολογίου της Κύπρου.

Τελικά η λύση ήρθε από τον ίδιο τον Εμίρη, που σύμφωνα με τον τότε υπουργό Οικονομικών Βάσο Σιαρλή, μας διεμήνυσε ότι δεν πολυενδιαφερόταν πια για την επένδυση, για διάφορους λόγους. Μάλιστα έγινε γνωστό ότι ο ίδιος ο τέως Πρόεδρος είχε γράψει μια επιστολή στον φίλο του τον Εμίρη, ζητώντας ενημέρωση για τις προθέσεις του. Ποτέ όμως δεν μας ελέχθη επίσημα αν απάντησε και τι ο Εμίρης…

Το ενσταντανέ με τη μακέτα

Τα σχέδια για την επένδυση του Κατάρ έμειναν τελικά στη μακέτα. Φυσικά το πλήγμα το υπέστη η Κύπρος, η οποία θα πρέπει να καταφέρει ακόμα και σήμερα να πείσει όσους ενδιαφερθούν, αν ενδιαφερθεί κανείς, ότι το τεμάχιο γης στο Χίλτον αξίζει περισσότερα από 50 εκατομμύρια, όσα δηλαδή το πρόσφερε στο Κατάρ…

Η μακέτα του έργου που θα έκαναν οι Καταριανοί πάντως μας έμεινε σαν αναμνηστικό. Είναι δεκάδες οι φωτογραφίες που απαθανάτισαν το ενσταντανέ, με τον Πρόεδρο και τον Εμίρη να θαυμάζουν τη μακέτα με τα κτίρια που ΘΑ ανεγείρονταν απέναντι από το Χίλτον…

Η Triple Five

Τον Μάρτιο του 2012, ήρθε στην Κύπρο ο Nader Ghermezian, γιος του ιδρυτή και εκ των διευθυνόντων συμβούλων του διεθνούς αμερικανοκαναδικού κολοσσού Triple Five, και συναντήθηκε με τον τέως Πρόεδρο Χριστόφια, στο προεδρικό. Ο Nader Ghermezian είναι ένας από τους τέσσερεις γιους του ιδρυτή της Triple Five, μιας τεράστιας εταιρείας με ενδιαφέροντα κι επενδύσεις εκατομμυρίων σε δεκάδες τομείς όπως τράπεζες, φυσικό αέριο, τεχνολογία, βιομηχανίες κάθε είδους, ακίνητα, μεγάλα εμπορικά κέντρα, ξενοδοχεία.

Η Triple Five είχε καταθέσει στην Κεντρική Τράπεζα αίτηση για να της παραχωρηθεί άδεια για λειτουργία τράπεζας, ενώ εκδήλωσε ενδιαφέρον για το φυσικό αέριο, την αγορά κυπριακών κρατικών ομολόγων και στη συνέχεια για την εξαγορά των Κυπριακών Αερογραμμών.

Από τον Μάρτιο του 2012 είχαν αρχίσει οι διαβουλεύσεις για τις Κυπριακές Αερογραμμές. Η ξένη εταιρεία υπέβαλε ολοκληρωμένη πρόταση για την εξαγορά, η οποία όμως δεν έγινε ποτέ, ενώ η εταιρεία οδηγήθηκε σε κατάρρευση.

Η Far Eastern Phoenix

Η κινεζική εταιρία Far Eastern Phoenix είχε ενδιαφερθεί να φτιάξει ένα εμπορικό κέντρο στο παλαιό αεροδρόμιο της Λάρνακας, το οποίο είναι εγκαταλελειμμένο. Υπέγραψε μάλιστα και συμφωνία με την κυπριακή εταιρεία Hermes Airport για την εκμετάλλευση του χώρου για 19 χρόνια, όσα δηλαδή θα μπορεί να διαχειρίζεται τον χώρο η Hermes. Η συμφωνία προνοούσε για εργοδότηση 2000 Κυπρίων στα έργα που θα γίνονταν εκεί, και στη συνέχεια στους χώρους που θα λειτουργούσαν στο εμπορικό κέντρο.

Η κινεζική εταιρεία ζήτησε, όμως, από την Κυβέρνηση να της παραχωρήσει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τον χώρο για 50 χρόνια. Για το αίτημα αυτό τής ζητήθηκαν από το Υπουργείο Συγκοινωνιών λεπτομέρειες και άρχισαν συζητήσεις, με την εταιρεία να διατυπώνει σε κάποιο στάδιο και αμφιβολίες κατά πόσον υπάρχει διάθεση εκ μέρους της Κυβέρνησης να προχωρήσει με τη συμφωνία, μια και τα εμπόδια που παρεμβάλλονταν ήταν πολλά. Στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων έσκασε μια είδηση που έκανε πραγματικά πολύ θόρυβο.

Αποκαλύφθηκε ότι στην εταιρεία διευθύντρια ήταν η σύζυγος του διευθυντή του διπλωματικού γραφείου του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, του κ. Μάριου Ιερωνυμίδη. Ο κ. Ιερωνυμίδης είπε πως ποτέ δεν αναμίχθηκε στις διαβουλεύσεις για την επένδυση κι έφυγε από το διπλωματικό γραφείο του Προέδρου Χριστόφια. Πήγε πίσω στο Υπουργείο Εξωτερικών. Η τότε Υπουργός Εξωτερικών, όμως, Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή θεώρησε ορθό να διορίσει ερευνώντα λειτουργό για την υπόθεση.

Ο νυν Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, ως αρμόδια Αρχή, αποφάσισε μετά την ανάληψη των καθηκόντων του να διακόψει την πειθαρχική διαδικασία εναντίον του Μάριου Ιερωνυμίδη, μετά από σύσταση της Νομικής Υπηρεσίας και με βάση τα ευρήματα του ερευνώντος λειτουργού.

Ο Αμερικανός και το καζίνο

Εκτός από τις πιο πάνω επενδυτικές προσπάθειες της Κυβέρνησης στο τέλος του 2011 υπήρξαν εξαγγελίες για άλλες επενδύσεις που ξεθώριασαν πριν καλά-καλά συζητηθούν, για άγνωστους λόγους. Μια από αυτές αφορούσε πρόταση του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου Sheldon Andelson, ο οποίος συναντήθηκε μάλιστα και αυτός με τον τέως Πρόεδρο Χριστόφια στο προεδρικό. Ο Andelson συγκαταλέγεται στους πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη.

Στον πίνακα κατάταξης των πλουσιότερων ανθρώπων του περιοδικού «Forbes», ο Adelson βρίσκεται στην 73η θέση, ενώ το 2011 βρέθηκε στη 16η θέση με περιουσία 23,3 δις δολάρια. Ο ισχυρός άντρας παρουσίασε στον τέως Πρόεδρο Χριστόφια τα σχέδιά του για τη «θεόρατη», όπως χαρακτηρίσθηκε από την τότε κυβέρνηση, επένδυση που θα έκανε στην Κύπρο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμερικανός επενδυτής ενδιαφερόταν για τη λειτουργία καζίνου στην Κύπρο, στα πρότυπα των καζίνων που έχει ο ίδιος στο Λας Βέγκας.

Η επίσκεψη του Andelson δεν είχε συνέχεια, χωρίς ποτέ κανείς να πει γιατί έσβησε το ενδιαφέρον του.