Η Ad Hoc επιτροπή για τις ΚΑ εξέτασε την αγορά των Airbus τη δεκαετία του ΄80
Ο τότε Υπουργός Οικονομικών Αυξέντης Αυξεντίου ανέφερε ότι αν δεν αγοράζονταν τα αεροσκάφη η εταιρεία θα έκλεινε και ότι ήταν λάθος να φύγει από μέτοχος η British Airways

Τις συνθήκες με τις οποίες ελήφθησαν οι αποφάσεις για την αγορά των Airbus, η οποία έπαιξε μεγάλο ρόλο στον καθορισμό της μετέπειτα πορείας που ακολούθησαν οι Κυπριακές Αερογραμμές, αναζητεί η Ad Hoc Κοινοβουλευτική Επιτροπή. Η Επιτροπή συνέχισε χθες την εξέταση των ενεργειών που έγιναν από τη διοίκηση της εταιρείας κατά τη δεκαετία του 1981-1989, όταν Πρόεδρος ήταν ο Σταύρος Γαλαταριώτης.

Μιλώντας ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ο Υπουργός Οικονομικών -από το 1979 έως και το 1982 (η περίοδος που ξεκίνησε η συνεργασία με την Airbus)- Αυξέντης Αυξεντίου σημείωσε ότι η εταιρεία δεν είχε άλλες επιλογές από το να προμηθευτεί νέα αεροσκάφη αλλιώς θα έκλεινε, καθώς ο στόλος της περιοριζόταν, όπως είπε, σε «4-5 παλαιά αεροπλάνα». Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Οικονομικών έδωσε τις εγγυήσεις ώστε να αγοραστούν τα δύο πρώτα αεροσκάφη και έπειτα τα υπόλοιπα.

«Παράλογες απαιτήσεις συντεχνιών»
Απαντώντας σε ερωτήσεις των βουλευτών για το αν θυμάται να υπάρχουν κάποιοι μεσάζοντες, οι οποίοι ενδεχομένως να επωφελήθηκαν από τη συμφωνία για την αγορά των αεροσκαφών, ο κ. Αυξεντίου είπε ότι άκουσε τις φήμες, αλλά δεν έχει υπ' όψιν του κάτι συγκεκριμένο. Αναφερόμενος στα αίτια που οδήγησαν στην οριστική κατάρρευση των Κυπριακών Αερογραμμών, έριξε την ευθύνη στα κόμματα τα οποία, όπως είπε, γέμισαν τις Κυπριακές Αερογραμμές με υπεράριθμο προσωπικό, υπερδιπλάσιο μάλιστα από ανάλογου βεληνεκούς εταιρείες. Παράλληλα, ο κ. Αυξεντίου σημείωσε ότι «το Υπουργείο Εργασίας διαχρονικά υποχωρούσε στις παράλογες απαιτήσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων, αυξάνοντας συνέχεια τους μισθούς και τα ωφελήματα των εργαζομένων στην εταιρεία».

Το ποσοστό της British Airways
Ταυτόχρονα, χαρακτηριστικό της εξεταζόμενης περιόδου είναι η αγορά από την Κυβέρνηση του ποσοστού του 20% που κατείχε μέχρι το 1983 η British Airways. Ο κ. Αυξεντίου χαρακτήρισε λανθασμένη την αγορά των μετοχών και συνεπώς την αποχώρηση της βρετανικής εταιρείας από το μετοχικό κεφάλαιο των ΚΑ. Σε αυτό το θέμα ο Μάριος Ηλιάδης, Υπουργός Συγκοινωνιών από το 1978 έως το 1980 και έπειτα μέλος του ΔΣ των Κυπριακών Αερογραμμών, ανέφερε πως η απομάκρυνση του μετοχικού κεφαλαίου της BA ήταν ολέθρια για την εταιρεία. Παράλληλα, επεσήμανε πως προέτρεπε επανειλημμένα τον Γαλαταριώτη να μη διώξουν την BA και η απάντησή του ήταν επειδή δεν ήθελε για σκοπούς ανταγωνισμού να μαθαίνουν τα μυστικά της εταιρείας οι Βρετανοί και επειδή σκοπός του ήταν να κυπριοποιηθεί πλήρως η εταιρεία.

Κώφευαν για τη φιλελευθεροποίηση πτήσεων
Τεράστιος σκόπελος, που δεν υπερπηδήθηκε τουλάχιστον εκείνα τα χρόνια, ήταν η φιλελευθεροποίηση πτήσεων. Σύμφωνα με τον κ. Ηλιάδη, κανένας δεν ήθελε να αντιληφθεί τις προδιαγραφόμενες συνέπειες που θα είχε αυτή η απόφαση και παρά τις προειδοποιήσεις του στον Πρόεδρο και τα μέλη του ΔΣ, αυτοί κώφευαν και δεν προχωρούσαν σε νέο σχεδιασμό. Ενώπιον της Επιτροπής παρατέθηκαν στοιχεία που τουλάχιστον εκπλήσσουν για τον τρόπο που λειτουργούσε η εταιρεία.

Συγκεκριμένα, κατόπιν απαίτησης των κομμάτων, είχαν τοποθετηθεί κομματικά στελέχη στο ΔΣ, τα οποία παρευρίσκονταν σε διοικητικές συναντήσεις και σε συναντήσεις με τράπεζες. Μάλιστα, λέχθηκε πως όποιος ήταν τότε δημόσιος υπάλληλος, σε οποιοδήποτε πόστο εδικαιούτο έκπτωση 10% στο εισιτήριό του. Επιπρόσθετα, ο Μιχάλης Ερωτόκριτος, μέλος του ΔΣ των ΚΑ από το 1981, αναφέρθηκε σε υπερπροστατευτισμό των ΚΑ, σημειώνοντας την περίπτωση του fuel cost (κόστους καυσίμων), το οποίο η εταιρεία προμηθευόταν σε πολύ χαμηλές τιμές από τις ιδιωτικές εταιρίες.

Ζητούν κονδύλι για μελέτη
Η Όλγα Ηλιάδου, που διεξήγαγε μελέτες που αφορούσαν αγορές αεροπλάνων, ανέφερε ότι μόνο τα δύο πρώτα αεροσκάφη Airbus με τα ανταλλακτικά στοίχισαν 100 εκ., προσθέτοντας ότι το εργατικό κόστος είχε τριπλασιαστεί κατά την εξεταζόμενη δεκαετία. Mάλιστα, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Πάμπος Παπαγεωργίου χαρακτήρισε την αγορά των Airbus ως «την αγορά του αιώνα», προσθέτοντας ότι δαπανήθηκε περίπου μισό δις, που αποτελεί πιο μεγάλη αγορά από τους S300.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Νίκο Τορναρίτη, ζητήθηκε από τον Πρόεδρο της Βουλής οικονομική υποστήριξη για διενέργεια ανεξάρτητης μελέτης από διεθνή οίκο, ενώ πρόσθεσε ότι χθες απεστάλησαν επιστολές προς τις εταιρείες Airbus και Boeing, για ενημέρωση των συνθηκών υπό τις οποίες έγιναν οι διαπραγματεύσεις και οι αγορές των αεροσκαφών.