Ανάλυση όλων των προνοιών της αφερεγγυότητας και οδηγός προς τους δανειολήπτες
Δυσνόητες είναι σε πολλές περιπτώσεις οι πρόνοιες του πλαισίου αφερεγγυότητας, το οποίο αποτελεί ήδη τον χάρτη ενεργειών των Τραπεζών για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια

Φως στις πρόνοιες του πολυνομοσχεδίου του πλαισίου αφερεγγυότητας έριξε, χθες βράδυ, η τηλεόραση του «Σίγμα», σε μια προσπάθεια υποβοήθησης των δανειοληπτών και εγγυητών σε σχέση με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους.

Η κύρια κατοικία
Διαφύλαξη της κύριας κατοικίας οφειλετών, όταν είναι δυνατόν, προνοεί ο σχετικός νόμος του πλαισίου αφερεγγυότητας. Σύμφωνα με αυτό, σε περίπτωση συναινετικής διευθέτησης γι' αποπληρωμή μεταξύ πιστωτή και χρεώστη, ενεργοποιείται το λεγόμενο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, για να ισχύσει αυτό, γίνεται επιλογή των δικαιούχων. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας για υποβολή αιτήματος για σχέδιο συναινετικής αποπληρωμής περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

· Ο οφειλέτης πρέπει αποδεδειγμένα να αδυνατεί να αποπληρώσει όλα του τα χρέη.
· Δεν θα είναι επιλέξιμος όταν πέραν 25% των χρεών του, άλλων από των εξαιρετέων χρεών, έχουν δημιουργηθεί κατά τους τελευταίους έξι μήνες που προηγούνται της αίτησής του.
· Το σχέδιο δεν προνοεί πληρωμές οι οποίες θα στερούν από τον χρεώστη τα λογικά έξοδα διαβίωσής του, εκτός αν ο ίδιος το επιλέξει.
· Οι πιστωτές πρέπει να μην τίθενται σε δυσμενέστερη θέση απ' ό,τι θα ήταν σε περίπτωση εκποίησης.
· Όταν είναι εφικτό, το σχέδιο αποπληρωμής που θα καταρτίζει ο Σύμβουλος Αφερεγγυότητας θα διαφυλάσσει την κύρια κατοικία του χρεώστη.

Μη συναινετικό σχέδιο
Σε περίπτωση απόρριψης του σχεδίου αποπληρωμής από τους πιστωτές, και αν ο Σύμβουλος Αφερεγγυότητας κρίνει ότι ικανοποιούνται τα κριτήρια της νομοθεσίας, ο χρεώστης θα μπορεί να αιτηθεί έκδοσης δικαστικού διατάγματος επιβολής του σχεδίου. Σε τέτοια περίπτωση τα κυριότερα κριτήρια που τίθενται είναι τα εξής:

· Το συνολικό υπόλοιπο των χρεών του οφειλέτη, εξασφαλισμένων και μη, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 350 χιλ.ευρώ.
· Τουλάχιστον ένας εκ των πιστωτών θα πρέπει να είναι εξασφαλισμένος από την κύρια κατοικία του χρεώστη, η αξία της οποίας δεν θα υπερβαίνει τις 300 χιλ.
· Η αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων του χρεώστη δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 250 χιλ.
· Ο χρεώστης πρέπει να αδυνατεί να αποπληρώσει τα χρέη του λόγω χειροτέρευσης της οικονομικής του κατάστασης εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του εισοδήματός του, τουλάχιστον κατά 25%.
· Το κύριο αποτέλεσμα εφαρμογής Σχεδίου Αποπληρωμής καθίσταται νομικά δεσμευτικό για τον χρεώστη και τους πιστωτές.
· Όταν ο χρεώστης συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που προνοούνται στο Σχέδιο Αποπληρωμής, απαλλάσσεται από ανεξασφάλιστα χρέη, τα οποία δεν έχουν αποπληρωθεί μέσω του σχεδίου.
· Ο χρεώστης εξασφαλισμένου χρέους που αποτελεί το αντικείμενο Σχεδίου Αποπληρωμής, δεν απαλλάσσεται από εξασφαλισμένα χρέη τα οποία καλύπτονται από το Σχέδιο, εκτός εάν προνοείται κάτι τέτοιο.

Προϋποθέσεις προστασίας εγγυητών
Σημαντικές είναι και οι πρόνοιες μεταχείρισης των εγγυητών αφερέγγυων δανειοληπτών, όταν πρόκειται για φυσικά πρόσωπα. Τα δικαιώματα και υποχρεώσεις των εγγυητών, αλλά και οι ανάλογες προϋποθέσεις για την κάθε περίπτωση, είναι τα εξής:

· Ο εγγυητής θα υποχρεούται να αποπληρώσει το ποσό της διαφοράς που προκύπτει από την αξία της ενυπόθηκης εξασφάλισης του πρωτοφειλέτη και του υπόλοιπου του δανείου.
· Εάν για παράδειγμα η αξία της υποθήκης είναι 100 χιλ. και η αξία του υπολοίπου του δανείου 120 χιλ., ο εγγυητής υποχρεούται να αποπληρώσει τις 20 χιλ.
· Εάν το υπόλοιπο του δανείου είναι μικρότερο από την αξία της υποθήκης, οι εγγυητές απαλλάσσονται.
· Ο εγγυητής μπορεί να διεκδικήσει από τον πρωτοφειλέτη το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει.
· Από το ποσό του δανείου που γίνεται απαιτητό διαγράφονται όλες οι καταχρηστικές ρήτρες.

Οι τράπεζες δεν θα μπορούν να λάβουν δικαστικά ή άλλα μέτρα εναντίον εγγυητή, εάν:
· Η περιουσία του, εξαιρούμενης της κύριάς του κατοικίας, δεν υπερβαίνει τις 750 χιλ.
· Κατά τη σύναψη της σύμβασης εγγύησης ανέλαβε ευθύνη μέχρι 250 χιλ. (δάνεια με υποθηκευμένη την κύρια κατοικία του χρεώστη) ή με την εφαρμογή του νόμου να έχει ευθύνη σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης εγγύησης για υπόλοιπο χρέους έως 250 χιλ.
· Η ρύθμιση ισχύει για μη εξυπηρετούμενα δάνεια κατά τη μέρα εφαρμογής του νόμου.

Διαγραφή χρέους
Σε ένα από τα πέντε νομοσχέδια του πλαισίου αφερεγγυότητας που τίθεται ήδη σε ισχύ προβλέπεται και η διαγραφή χρεών μικροφειλετών, οι οποίοι αποδεδειγμένα δεν έχουν πού την κεφαλήν κλίναι.
Με έκδοση δικαστικού διατάγματος θα διαγράφονται χρέη που δεν υπερβαίνουν τις 25 χιλιάδες ευρώ και ταυτόχρονα θα απαλλάσσονται οι εγγυητές.

Ψηφίστηκαν αλλά θα περάσουν από μικροσκόπιο
Η έγκριση του πολυνομοσχεδίου για την αφερεγγυότητα έφερε μεν ανακούφιση στην Κυβέρνηση, ωστόσο δεν ήταν το τέλος του δρόμου. Αντίθετα, μετά και τις τροποποιήσεις της τελευταίας στιγμής, το περιεχόμενο του πλαισίου όπως διαμορφώθηκε θα περάσει από το αυστηρό μικροσκόπιο της Τρόικας. Πηγή των διεθνών δανειστών σημείωσε στο ΚΥΠΕ ότι «θα εξεταστεί η συμβατότητά τους με το συμφωνημένο πλαίσιο του μνημονίου».

Η ίδια πηγή, ωστόσο, δεν αρνήθηκε πως η έγκριση του πλαισίου από μόνη της είναι ένα σημαντικό βήμα. Το σημαντικό, είπε η ίδια πηγή, είναι ότι δεν ψηφίστηκε νέα αναβολή για την εφαρμογή της νομοθεσίας για τις εκποιήσεις και, ως εκ τούτου, εκπληρώνεται το προαπαιτούμενο της πέμπτης αξιολόγησης.

Σε σχέση με τα επόμενα βήματα, το Eurogroup, που συνέρχεται στις 24 Απριλίου στη Ρίγα της Λετονίας, θα ενημερωθεί για τις εξελίξεις και κατόπιν θα καθοριστεί νέα κάθοδος του κλιμακίου των πιστωτών.

«Θα πρέπει πρώτα να πάρουμε τα τελικά κείμενα των νομοσχεδίων για να τα μελετήσουμε», δήλωσε η ίδια πηγή που δεν θέλησε να σχολιάσει επί της ουσίας πιθανές ημερομηνίες καθόδου του κλιμακίου στην Κύπρο.