ΟΙ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ, ΤΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ «ΚΟΥΡΕΜΑΤΑ»

Ακόμη δεν ήλθε η… λυπητερή για τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια, την πτώση των τιμών των ακινήτων και τις εκποιήσεις

Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

· «Κούρεμα» καταθέσεων των ανασφάλιστων καταθετών €8 δις

· «Κούρεμα» - απομείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους και ζημιά τραπεζών €4,6 δις

· Η Τράπεζα Κύπρου φορτώθηκε με το «κούρεμα» €11,4 δις ELA της Λαϊκής Τράπεζας

· Περίπου €3 δις συν τόκοι για το ομόλογο… σωτηρίας της Λαϊκής Τράπεζας και για κυβερνητικές εγγυήσεις

· Διαγραφή μετοχικού κεφαλαίου ύψους €5 δις των παλαιών μετόχων των τραπεζών

· Εξανεμίστηκαν αξιόγραφα καταθετών €2 δις και περιμένουν δικαίωση

Μια «μαύρη» τρύπα γύρω στα €30 δις μέχρι τώρα, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ζημιές από τα «κόκκινα» δάνεια, τις εκποιήσεις και τις επιπτώσεις από την πτώση των τιμών των ακινήτων, αφήνει πίσω της μέχρι τώρα η χρηματοπιστωτική κρίση που έπληξε το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου. Σε αυτόν τον αριθμό - σοκ δεν υπολογίζονται οι οικονομικές επιπτώσεις στο δημόσιο χρέος, το δημοσιονομικό έλλειμμα, την πραγματική οικονομία, τις οικονομικές δραστηριότητες, τα εισοδήματα και την ανεργία, το κλείσιμο και τη διάλυση επιχειρήσεων.

Ο υπερμεγέθης τομέας…

Η «Σημερινή» επιχειρεί σήμερα μιαν αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων που δέχθηκαν οι τράπεζες, από αποφάσεις και ενέργειες, πριν και μετά το «κούρεμα», αντλώντας στοιχεία από τους δημοσιευμένους λογαριασμούς των τραπεζών και δεδομένα που δημοσιεύει η Κεντρική Τράπεζα.

Ξεκινούμε, λοιπόν, αναφέροντας πως το βασικό μέτρο για το μέγεθος του τραπεζικού τομέα μιας χώρας είναι το συνολικό τραπεζικό ενεργητικό ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι περίπου 4 φορές το ΑΕΠ, ενώ της Κύπρου ήταν περίπου 8-9 φορές το ΑΕΠ. Οι δυο μεγάλες τράπεζες, η Τράπεζα Κύπρου και η Λαϊκή Τράπεζα, είχαν η καθεμιά ενεργητικό διπλάσιο του ΑΕΠ.

Πώς ήταν δυνατόν να αντέξει ο τραπεζικός τομέας από το «κούρεμα» του ελληνικού δημόσιου χρέους και την απότομη αύξηση του ελληνικού ELA των κυπριακών τραπεζών;

Η μεγάλη πανωλεθρία που έχει υποστεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι καταθέτες και γενικότερα η οικονομία, δεν επιχειρήθηκε μέσα σε μια νύκτα.

«Κούρεμα» ελληνικών ομολόγων

Ο πρώτος μεγάλος μπάτσος που, υπό τις σημερινές συνθήκες, φαίνεται να κρίνεται σωτήριος, ήλθε με τη ζημιά των κυπριακών τραπεζών από «ριψοκίνδυνες τραπεζικές επενδύσεις», όπως αναφέρεται, που δόθηκαν ως συμβολή στη μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Το Eurogroup με αποφάσεις του τον Οκτώβριο του 2011 και τον Μάρτιο του 2012 προσδοκούσε μεν να στηρίξει την οικονομική σταθερότητα της Ευρωζώνης, αλλά οδήγησε σε κατάρρευση έναν πετυχημένο μέχρι τώρα χρηματοοικονομικό τομέα.

Η Κύπρος στήριξε με 5% τη συνολική μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, αλλά άνοιξε παράλληλα τον δρόμο γι’ αύξηση των ζημιών των δυο μεγαλυτέρων τραπεζών στα €4,6 δις (€2,33 για την Τράπεζα Κύπρου, €2 δις για τη Λαϊκή Τράπεζα και €110 εκατ. για την Ελληνική Τράπεζα).

Το βαρίδι του ELA

Από τον Σεπτέμβρη του 2011 και μέχρι τον Ιούνιο του 2012 αρχίζουν και κορυφώνονται οι φήμες για έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη και επιστροφή στη δραχμή. Ακριβώς εκείνη την περίοδο, το ελληνικό ΕLA των κυπριακών τραπεζών αυξάνεται απότομα στα €8,5 δις, ταυτόχρονα με τη διασυνοριακή απόφαση συγχώνευσης MARFIN, ΕΓΝΑΤΙΑΣ και Λαϊκής.

Έτσι, λοιπόν, ο ELA από €3,8 δις τον Απρίλιο του 2012 έφθασε σε €8,5 δις μέσα σε δυο μήνες για να φθάσει στα €11,4 δις τον Μάρτιο του 2013, και να μειωθεί μόλις πέρσι στα €8,6 δις (Σεπτέμβριος του 2014) μετά την εκταμίευση ποσού €1 δις στην Τράπεζα Κύπρου με την αύξηση κεφαλαίου. Αυτήν τη στιγμή ο ELA που καλείται να πληρώσει η Τράπεζα Κύπρου μειώθηκε στα €7,2 δις (Φεβρουάριος του 2015). Μια απόφαση που φορτώθηκε με το «κούρεμα» και τη διάλυση της Λαϊκής Τράπεζας και με την οποία οι καταθέτες και χρεώστες της Τράπεζας Κύπρου καθίστανται υπόλογοι για τα βάρη και τις υποχρεώσεις μιας άλλης τράπεζας.

«Κούρεμα» και καταστήματα

Το σύνθημα για … κατεδάφιση των κυπριακών τραπεζών δόθηκε από το Eurogroup τον Μάρτιο του 2013, με το οποίο δυο τράπεζες οδηγούνται αμέσως σε καθεστώς εξυγίανσης. Η Τράπεζα Κύπρου κεφαλαιοποιείται επαρκώς με την πλήρη συμμετοχή των μετόχων και των κατόχων ομολόγων της και μέσω της μερικής μετατροπής των ανασφάλιστων καταθέσεων σε μετοχές και η Λαϊκή Τράπεζα οδηγείται σε κλείσιμο, με την «καλή» Τράπεζα να απορροφάται από το Συγκρότημα της Τράπεζας Κύπρου.

Το «κούρεμα» των καταθέσεων, που ήταν η πρώτη πράξη αλλά η χαριστική βολή ενός προαναγγελθέντος θανάτου, φθάνει τα €8,3 δις.
Οι περιπέτειες του κυπριακού τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα συνεχίζονται και κορυφώνονται την ίδια περίοδο, με την απόφαση - αστραπή (κίνηση που αποδείχθηκε προσχεδιασμένη) να εξαγοραστούν οι κυπριακές τράπεζες από την Τράπεζα Πειραιώς. Μια απόφαση που, εκτιμώντας τις σημερινές εξελίξεις, κρίνεται ως σωτήρια.

Ζημιές για τους μετόχους

Η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και οι ανακεφαλαιοποιήσεις που ακολούθησαν μέχρι και σήμερα αλλάζουν πλήρως τον χάρτη του μετοχολογίου των τραπεζών, καθώς το μετοχικό κεφάλαιο περίπου €5 δις των παλιών μετόχων εξανεμίζεται και διαγράφεται.

Η Τράπεζα Κύπρου φεύγει οριστικά από τα χέρια των μικρομετόχων και πάει στα χέρια ξένων εταιρειών όπως είναι η Renova Group (5,455%), η TD Asset Management Inc (5,232%) και η EBRD (5,021%). Οι μετοχές κατέχονται από τις ελεγχόμενες εταιρείες (πέραν των 20% των δικαιωμάτων ψήφου) Bolerstone Trading και Nessan Associates Ltd και δυο συλλογικά ταμεία WLR Recovery Fund και WLR V Paralle ESC, στα οποία διαχειριστής είναι η W. L. Ross, της οποίας πρόεδρος είναι ο Γουίλμπορ Ρος. Ένα ποσοστό 9,7% ανήκει στο κράτος.

Το κράτος, φοβούμενο ένα νέο «κούρεμα» καταθέσεων και μια πλήρη αποσύνδεση του χρηματοπιστωτικού συστήματος ολόκληρης της Κύπρου, κρατικοποιεί τον Συνεργατισμό, παραχωρώντας €1 δις από το κυπριακό Πρόγραμμα και συμμετέχοντας με ποσοστό 99%. Ωστόσο, φορτώνεται ταυτόχρονα και με Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια ύψους 51%, που συνεχίζουν να αποτελούν μιαν ωρολογιακή βόμβα για το σύστημα.

Το βαρίδι της Λαϊκής

Πέραν τούτου, το κράτος συνεχίζει να κρατά ως βαρίδι για το δημόσιο χρέος, το κρατικό ομόλογο ύψους €1,9 δις, που εξέδωσε για να σώσει τη Λαϊκή Τράπεζα και να σταματήσει τη διάχυση της κρίσης και στο υπόλοιπο σύστημα. Ένα εγχείρημα που απέτυχε. Με απόφαση της Βουλής τα αδιάθετα δικαιώματα προτίμησης της έκδοσης κεφαλαίου της Λαϊκής Τράπεζας καλύφθηκαν με την έκδοση κυβερνητικού χρεογράφου €1,9 δις και στη συνέχεια διατέθηκαν προς την Κυπριακή Δημοκρατία με μετοχές €1,8 δις.

Πέραν τούτου, η Κυπριακή Δημοκρατία έδωσε εγγυήσεις σε άλλα δύο ομόλογα της Λαϊκής Τράπεζας με €500 εκ. η καθεμιά. Ένα συνολικό ποσό σχεδόν €3 δις συν τόκους κινδυνεύει να χαθεί.

Το δημόσιο χρέος, δηλαδή το κράτος, επιβαρύνεται με το χρεόγραφο ονομαστικής αξίας €1,9 δις (ποσοστό 12,3% του συνολικού δημόσιου χρέους) και τις κυβερνητικές εγγυήσεις ύψους €1 δις που δόθηκαν στη Λαϊκή Τράπεζα. Οι εγγυήσεις θα απομειωθούν, ενώ το χρεόγραφο μεταφέρθηκε στην Τράπεζα Κύπρου χωρίς να παραχωρηθούν μετοχές της Τράπεζας προς το κράτος ή άλλο αντίτιμο. Ούτε και έγινε καμιά απολύτως διευθέτηση για αποπληρωμή του χρεογράφου στο πλαίσιο της συμφωνίας με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ΕΜΣ). Σύμφωνα με το Γραφείο Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, το ομόλογο έχει πολύ υψηλό κόστος 5,15% και μικρή διάρκεια 1 έτος.

Επίσης άλλη μια μεγάλη απώλεια καταγράφεται στον λογαριασμό της κρίσης. Δεκαεφτά χιλιάδες άτομα από την Κύπρο και το εξωτερικό θεωρούν πως έχουν εξαπατηθεί καθώς έχασαν €2 δις σε αξιόγραφα της πρώην Λαϊκής Τράπεζας και της Τράπεζας Κύπρου. Ξέρουν πως ποτέ δεν θα τα πάρουν πίσω…