Τζον Χούρικαν: Αυτή η επιλογή, εκτός των άλλων, δεν είναι οικονομικά ελκυστική

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου μιλά στη «Σημερινή» για το παρόν και το μέλλον του τραπεζικού συστήματος και της οικονομίας

Η ΛΙΤΟΤΗΤΑ στην Κύπρο έχει κρατήσει όσο θα έπρεπε και τώρα ήρθε η στιγμή να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε για ευημερία και ανάπτυξη

«Έχουμε επιτύχει πολλά μέχρι τώρα, αλλά υπάρχουν ακόμη πολλά να κάνουμε για να μπορέσουμε να πούμε ότι η δουλειά έχει ολοκληρωθεί». Με τη φράση αυτή αποτιμά τη μέχρι στιγμής 16μηνη παρουσία του στην ηγεσία της Τράπεζας Κύπρου ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου, Τζον Χούρικαν.

Σε συνέντευξή του στη «Σημερινή», ο κ. Χούρικαν δηλώνει πως η ηγετική ομάδα της Τράπεζας Κύπρου είναι πλήρως προσηλωμένη στης ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πελατών της μέσα από την αλλαγή πρακτικών δουλειάς και καλής διαχείρισης κινδύνου. «Η ομάδα μου και εγώ θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε να ανακτήσουμε και να κερδίσουμε ξανά την εμπιστοσύνη των πελατών μας, των επενδυτών και της κοινωνίας γενικότερα, ενώ θα συνεχίζουμε την πορεία για περαιτέρω ισχυροποίηση της Τράπεζας, έτσι που να μπορεί να εξυπηρετεί την κυπριακή οικονομία», υπογραμμίζει.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου εκφράζει την πεποίθηση ότι η νομοθεσία, η οποία εκκρεμεί και αφορά τις εκποιήσεις, θα ψηφιστεί σύντομα από την Βουλή και η αβεβαιότητα θα τελειώσει. Την ίδια ώρα, ξεκαθαρίζει πως «δεν έχουμε καμία πρόθεση να προχωρήσουμε σε μαζικές εκποιήσεις των σπιτιών των ευάλωτων δανειοληπτών. Αυτή η επιλογή, εκτός των άλλων, δεν είναι οικονομικά ελκυστική».

- Κλείνουν σχεδόν 16 μήνες αφότου αναλάβατε τα ηνία της Τράπεζας Κύπρου και μάλιστα μέσα σε συνθήκες πρωτόγνωρες για τη χώρα. Αμφισβητήσατε ποτέ την ορθότητα της απόφασής σας να έρθετε στην Κύπρο;

- Ανέλαβα τη δουλειά στην Τράπεζα Κύπρου σε μια εποχή κατά την οποία το κλίμα στη χώρα ήταν ζοφερό από τον απόηχο ενός αναξιοπρεπούς bail-in για τη διάσωση της χώρας από τους διεθνείς δανειστές της. Δεν έχω μετανιώσει για την απόφαση αυτή, αν και φυσιολογικά υπήρξαν κάποιες προκλήσεις. Το τι κάνει η ηγετική ομάδα στην Τράπεζα είναι πολύ σημαντικό, όχι μόνο για την ίδια την τράπεζα, αλλά και για τη χώρα, λόγω της σημασίας του τραπεζικού συστήματος στη λειτουργία της οικονομίας.

Η πρόκληση ήταν να επιτύχει μια λεπτή και δύσκολη ανάκαμψη, μέσα σε δύσκολες συνθήκες ύφεσης και να πείσει εξειδικευμένους επενδυτές ότι η Τράπεζα Κύπρου είναι μια τράπεζα που αξίζει να επενδύσουν σε αυτή. Για να γίνει αυτό, θα έπρεπε επίσης να πείσει τους επενδυτές ότι η Κύπρος συνολικά έχει ελπιδοφόρες προοπτικές και αξίζει να επενδύσουν σε αυτή. Έχουμε επιτύχει πολλά μέχρι τώρα, αλλά υπάρχουν ακόμη πολλά να κάνουμε για να μπορέσουμε να πούμε ότι η δουλειά έχει ολοκληρωθεί.

- Στο πρόσωπό σας, λαός και Πολιτεία στήριξαν πολλές ελπίδες και προσδοκίες. Σας εμπιστεύτηκαν το μεγαλύτερο χρηματοπιστωτικό συγκρότημα της χώρας, με την ελπίδα ότι θα καταφέρετε να το βγάλετε από τη δύσκολη θέση και να το οδηγήσετε σε πορεία ανάπτυξης. Τι θα απαντούσατε σήμερα; Πού βρίσκεται η Τράπεζα Κύπρου;

- Δέχομαι με ταπεινότητα την εμπιστοσύνη που με περιβάλλουν οι άνθρωποι εμένα και την ομάδα μου. Νομίζω ότι έχουμε δείξει πως ένα συντονισμένο και ρεαλιστικό σχέδιο μπορεί να προσφέρει πραγματική πρόοδο. Καταφέραμε τους τελευταίους 18 μήνες να κάνουμε την τράπεζα πολύ πιο ασφαλή και να αφήσουμε πίσω μας κάποιες πολύ σκοτεινές μέρες. Έχουμε όμως πολλά ακόμα να κάνουμε διατηρώντας τον ίδιο ρυθμό και ένταση.

Η ηγετική ομάδα της Τράπεζας Κύπρου είναι πλήρως προσηλωμένη στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πελατών μας μέσα από την αλλαγή πρακτικών δουλειάς και καλής διαχείρισης κινδύνου. Η ομάδα μου και εγώ θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε να ανακτήσουμε και να κερδίσουμε ξανά την εμπιστοσύνη των πελατών μας, των επενδυτών και της κοινωνίας γενικότερα, ενώ θα συνεχίζουμε την πορεία για περαιτέρω ισχυροποίηση της Τράπεζας, έτσι που να μπορεί να εξυπηρετεί την κυπριακή οικονομία.

- Με αυτά που λέτε να αντιληφθώ ότι το ενδεχόμενο να εγκαταλείψετε την Κύπρο δεν συζητείται;

- Ήρθα στην Κύπρο με ένα συγκεκριμένο σκοπό και για μια συγκεκριμένη δουλειά. Ελπίζω ότι τα αποτελέσματα που έχουμε φέρει μέχρι τώρα καταδεικνύουν το επίπεδο δέσμευσης που έχω επιδείξει στην Κύπρο. Ως ξένος που έχω τη βάση μου στην Κύπρο, πάντα υπάρχουν αμφιβολίες για τις προθέσεις μου. Έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε ακόμα και είμαστε επικεντρωμένοι σ’ αυτήν. Προς το παρόν, προγραμματίζω με ανυπομονησία την κάθοδο της γυναίκας μου και των παιδιών στην Κύπρο το καλοκαίρι και δεν έχω σχέδια να φύγω σύντομα.

Σε διάλογο με τα κόμματα

- Η κοινή γνώμη είδε με θετικό μάτι το γεγονός ότι δεν έχετε διασυνδέσεις με ντόπια κατεστημένα, πολιτικά και μη. Πόσο εύκολο είναι να μείνετε εκτός;

- Η πολιτική ηγεσία της Κύπρου κατανοεί πλήρως ότι η χώρα πρέπει να προχωρήσει μπροστά. Η λιτότητα στην Κύπρο έχει κρατήσει όσο θα έπρεπε και τώρα ήρθε η στιγμή να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε για ευημερία και ανάπτυξη. Πρέπει να πραγματοποιηθούν διαρθρωτικές αλλαγές και, μέσα από τις συζητήσεις μας με την πολιτική ηγεσία, διαπιστώνουμε ότι είναι κάτι περισσότερο από κατανοητό για το τι πρέπει να γίνει. Αυτό ισχύει ευρύτερα, ανεξάρτητα από ιδεολογικές διαφορές που τυχόν να έχουμε.

Όπως γνωρίζετε, η Τράπεζα Κύπρου πιστεύει ότι πρέπει να υπάρξει μια σταθερή, αξιόπιστη νομική βάση, ώστε το τραπεζικό σύστημα να μπορεί να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά. Θεωρούμε ότι ο Νόμος πρέπει να βασίζεται στο ότι όταν κάποιος δανείζεται χρήματα από αποταμιεύσεις άλλων ανθρώπων, τότε θα πρέπει ανταποκριθεί σ’ αυτήν του την υποχρέωση. Ωστόσο, μια τέτοια σταθερή βάση δεν αποκλείει περαιτέρω μέτρα για προστασία των ευάλωτων ομάδων της κοινωνίας. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή η νομοθεσία, η οποία εκκρεμεί, θα ψηφιστεί σύντομα από τη Βουλή και η αβεβαιότητα θα τελειώσει.

Βρισκόμαστε σε ένα διάλογο με τα πολιτικά κόμματα και η Τράπεζα επιθυμεί να έχει μια εποικοδομητική συζήτηση, όχι μόνο με τους πολιτικούς, αλλά και με ολόκληρη την κοινωνία της Κύπρου, σχετικά με το πού θα πρέπει να φτάσει η χώρα, πώς θα διαχειριστεί τους πόρους της και πώς θα καταστεί πιο ευημερούσα για τις επόμενες γενιές. Η Τράπεζα διαθέτει καλής ποιότητας προσωπικό και σημαντικά δεδομένα, τα οποία μπορούν να καταστούν εξαιρετικά χρήσιμα σε αυτόν τον διάλογο για τους Κυπρίους.

Ικανοποιητικά αποτελέσματα

- Δημοσιεύτηκαν την περασμένη Τετάρτη τα προκαταρκτικά αποτελέσματα. Διαπιστώσαμε ότι οι προβλέψεις ζημιών πνίγουν την κερδοφορία. Βλέπετε στο προβλεπτό μέλλον να είναι σε θέση η Τράπεζα να παρουσιάζει καθαρά κέρδη ή να αναμένουμε και νέες προβλέψεις ;

- Τα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα ήταν ικανοποιητικά. Δείχνουν ότι η Τράπεζα τώρα ανακτά την κερδοφορία της στην Κύπρο και ότι η διαδικασία απομόχλευσης συνεχίζεται όπως είχε προγραμματιστεί. Εφαρμόζουμε συνειδητά συνετή και συντηρητική διαχείριση των κινδύνων μας. Διατηρούμε συνειδητά υψηλό επίπεδο κεφαλαίου, ώστε να αισθάνονται οι καταθέτες και οι επενδυτές εμπιστοσύνη στην Τράπεζα. Θα παρατηρήσετε ότι συνεχίζουμε να διατηρούμε υψηλά επίπεδα προβλέψεων και συνειδητά μειώνουμε την έκθεσή μας σε δραστηριότητες του εξωτερικού.

Η ανάκαμψη της Τράπεζας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και είμαι αισιόδοξος ότι οι πελάτες μας θα αισθανθούν τη διαφορά έναντι της εξυπηρέτησης και των δεσμεύσεών μας κατά τη διάρκεια του 2015 και 2016, καθώς εμείς θα στρέψουμε την προσοχή μας αποκλειστικά στην εξυπηρέτηση των στόχων της οικονομίας και να διαδραματίσουμε τον ρόλο μας στην οικοδόμηση της ευημερίας. Η ανάκαμψη ολόκληρης της οικονομίας αποτελεί ύψιστη σημασία για μας.

Οι σημαντικές βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν στην οικονομική και επιχειρησιακή μας θέση κατά τη χρονιά που πέρασε, επιτρέπουν στην Τράπεζα να ενισχύσει την ηγετική της θέση στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα και να αποτελέσει βασικό παράγοντα στην ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας. Η βελτιωμένη κεφαλαιακή θέση της Τράπεζας και η αυξημένη ρευστότητά της ενισχύουν τις προσπάθειές της να παρέχει πίστωση σε υποσχόμενους τομείς της εγχώριας οικονομίας, που θα υποστηρίξει και θα διαφοροποιήσει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.

Η Τράπεζα επικεντρώνεται στη διαφοροποίηση των εισροών της από την περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της για δημιουργία εισοδήματος όπως είναι οι υπηρεσίες διεθνών εργασιών και διαχείρισης πλούτου.

Η Τράπεζα, επίσης, αποτελεί τον κορυφαίο παίκτη στην Κύπρο στην ασφαλιστική βιομηχανία και μέσω αυτής της δραστηριότητας δίνεται επιπλέον πλεονέκτημα ανάπτυξης και εξυπηρέτησης των πελατών μας. Μετά την πρόσφατη, κατάλληλη και ευπρόσδεκτη απόφαση που λήφθηκε από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η Τράπεζα οδεύει στον δρόμο της μείωσης των δανειστικών επιτοκίων στην αγορά και αναμένεται όπως αυτό ενισχύσει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα. Εμείς δεν θα μειώσουμε τα επιτόκια αποσπασματικά και σε διάφορες μορφές. Μειώνουμε το βασικό επιτόκιο της Τράπεζας σε όλα τα προϊόντα χωρίς εξαιρέσεις και δανειζόμενοι θα δούνε άμεσα τη διαφορά στις δόσεις τους.

Τα μη εξυπηρετούμενα

- Ακούστηκε έντονη κριτική από διάφορες πλευρές ότι παρατηρείται μεγάλη καθυστέρηση στο θέμα της είσπραξης χρεών ιδιαίτερα από τους μεγάλους δανειολήπτες. Πώς απαντάτε σε αυτό;

- Η αντιμετώπιση του θέματος των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων αποτελεί την κύριά μας προτεραιότητα. Για να το επιτύχουμε αυτό, πρέπει να υπάρχει το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο περί αφερεγγυότητας και εκποιήσεων, διαφανές και σαφές, και να εφαρμόζεται αποτελεσματικά από τις Αρχές. Αυτή η νομοθεσία θα πρέπει να στοχεύει στην προστασία των πραγματικά ευπαθών ομάδων, ενώ την ίδια στιγμή θα πρέπει να αποτρέπει τις όποιες στρατηγικής σημασίας στρεβλώσεις και να χαλιναγωγεί τους ηθικούς κινδύνους στις σχέσεις τραπεζών και δανειοληπτών.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι δεν έχουμε καμία πρόθεση να προχωρήσουμε σε μαζικές εκποιήσεις των σπιτιών των ευάλωτων δανειοληπτών. Αυτή η επιλογή, εκτός των άλλων, δεν είναι οικονομικά ελκυστική. Θα πρέπει, λοιπόν, να επικεντρωθούμε στο ουσιαστικό ζήτημα. Οι τράπεζες συλλέγουν τις αποταμιεύσεις των καταθετών και στη συνέχεια να τις δανείζουν σε αυτούς που επιθυμούν να δανειστούν. Η χώρα χρειάζεται ισχυρούς, απλούς και σαφείς νόμους, που θα ενθαρρύνουν την ασφαλή συγκέντρωση των καταθέσεων και τη μετατροπή τους σε μακροπρόθεσμα δάνεια, δημιουργώντας έτσι οικονομική ευμάρεια, ένα πλαίσιο που επιβάλλει τη βασική αρχή ότι «εάν δανειστείτε χρήματα, θα πρέπει να τα επιστρέψετε».

Η Διεύθυνση Είσπραξης Χρεών σημειώνει πρόοδο στον τερματισμό της επιδείνωσης της ποιότητας των δανείων, η αναδιάρθρωση των δανείων των βιώσιμων δανειοληπτών προχωρεί καλά, ενώ τα δάνεια σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών μειώθηκαν κατά 3% στη διάρκεια του τριμήνου. Αυτό αποδεικνύει, όχι μόνο ότι προχωρούμε στην αναδιάρθρωση δανείων, αλλά και ότι αυτές οι αναδιαρθρώσεις είναι αποτελεσματικές. Σε ό, τι αφορά τους μεγάλους δανειολήπτες, από τα επίσημα αποτελέσματά μας μπορείτε να δείτε ότι 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ σε δάνεια έχουν ήδη «κλείσει» και προχωράμε με γρήγορους ρυθμούς. Με τη νομοθετική ρύθμιση θα είμαστε σε θέση να προχωρήσουμε ακόμη πιο γρήγορα.

- Ακούμε συχνά-πυκνά περί ανοίγματος της στρόφιγγας των δανείων και δάνεια δεν βλέπουμε. Υπάρχουν αιτήσεις για νέα δάνεια; Υπάρχουν χρήματα για δανεισμό;

- Είμαστε πρόθυμοι να δανείσουμε και έχουμε την οικονομική δυνατότητα να δανείζουμε φερέγγυους δανειολήπτες. Διαθέτουμε υψηλή ρευστότητα για δανεισμό. Ωστόσο, σε αυτό το οικονομικό περιβάλλον, η ζήτηση από τους φερέγγυους δανειολήπτες ή από βιώσιμα σχέδια παραμένει υποτονική. Παρά τις δυσκολίες αυτές, η Τράπεζα έχει εγκρίνει, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Κυπριακής Δημοκρατίας, νέα δάνεια €50 εκ. και είμαστε ήδη σε επαφή με τους Ευρωπαίους εταίρους μας για να εξασφαλίσουμε και νέα κεφάλαια για δανειοδότηση. Τα χαμηλότοκα αυτά δάνεια, αφορούν πολύ υποσχόμενες Μικρομεσαίες και Μεγάλες Επιχειρήσεις. Η τράπεζα είναι επίσης έτοιμη να ανακοινώσει νέα δάνεια για τις επιχειρήσεις. Στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό τους καθώς ανακάμπτουν, ενισχύουν την απασχόληση και τα εισοδήματα στην οικονομία.

- Αποτελεί παράδοση στη χώρα μας οι άνθρωποι να μένουν σε ιδιόκτητα σπίτια. Εξ ου και η ιδιοκατοίκηση στην Κύπρο είναι από τις υψηλότερες στον κόσμο. Μπορούν οι πολίτες να εμπιστευτούν τις τράπεζες ότι δεν θα τους πάρουν τα σπίτια εάν περάσει ο νόμος περί αφερεγγυότητας;

- Νομίζω πως ήμασταν σαφείς λέγοντας ότι η Τράπεζα Κύπρου δεν έχει καμιά πρόθεση να προχωρήσει σε μαζικές εκποιήσεις. Όπως και η μείωση των επιτοκίων μας, αυτή δεν αποτελεί δήλωση με ψιλά γράμματα ή αστερίσκους. Η Τράπεζα, όμως, όπως και όλες οι Τράπεζες, χρειάζεται να έχει μια σταθερή και αξιόπιστη νομική βάση για να αμυνθεί των δανειοληπτών που μπορούν πληρώσουν, αλλά αρνούνται να το πράξουν. Ήμασταν επίσης σαφείς σε αυτό. Οι νόμοι που χρειάζονται για να προστατευτεί το τραπεζικό μας σύστημα από τις στρατηγικές πτωχεύσεων. Εκποιήσεις μικρών κατοικιών, μετά απ' όλα αυτά, δεν θα έκαναν καμιά οικονομική αίσθηση σε μας.

«Στόχος μας είναι να εξυπηρετούμε καλύτερα τα συμφέροντα των Κυπρίων»

- Πόσο εκτεθειμένη είναι η Τράπεζα Κύπρου στην Ελλάδα;

- Η έκθεσή μας στην Ελλάδα έχει μειωθεί σημαντικά και αποτελείται από καθαρά στοιχεία στον ισολογισμό ύψους €97 εκ. Κάποια άλλα στοιχεία περιλαμβάνουν 600 ακίνητα αξίας €179 εκ. και στοιχεία ενεργητικού εκτός ισολογισμού ύψους €185 εκ. Επιπλέον θα ήθελα να τονίσω ότι η Τράπεζα έχει μηδενική έκθεση σε ομόλογα ελληνικού δημοσίου. Η Τράπεζα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Ελλάδα και έχουμε τις βάσεις που καλύπτουν κάθε ενδεχόμενο. Είμαι πεπεισμένος ότι η ελληνική Κυβέρνηση και η Τρόικα θα καταλήξουν σε εφικτή συμφωνία για το καλό της χώρας. Εάν δεν το πράξουν, εμείς ως Τράπεζα είμαστε έτοιμοι να χειριστούμε την επόμενη μέρα και οι προγραμματισμοί μας για ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για ανησυχία.

- Τελικά τι ισχύει για την Τράπεζα Κύπρου, Κοινό Κυπρίων ή Λεγεώνα των Ξένων;

- Όπως μπορείτε να δείτε από τα Αποτελέσματά μας, ακολουθούμε μια στρατηγική απόφαση να διαθέσουμε την πλειοψηφία των συμφερόντων μας στο εξωτερικό. Όλο και περισσότερο αρχίζουμε να γινόμαστε μια κυπριακή τράπεζα, η οποία ανήκει κυρίως στα θύματα του κουρέματος καταθέσεων που επιβλήθηκε στην Κύπρο. Έχουμε υποχρέωση να εξυπηρετούμε τους ιδιοκτήτες αυτούς της Τράπεζας, οι οποίοι αποτελούν και την πλειοψηφία.

Θέλουμε να είμαστε η καλύτερη τράπεζα στην Κύπρο, για τους Κύπριους αλλά και για εκείνους που επιλέγουν την Κύπρο για τις επιχειρηματικές τους συναλλαγές. Με σχεδόν το 90% των χορηγήσεων και των καταθέσεών μας να είναι κυπριακές, έχουμε καταστεί περισσότερο Κυπρο-κεντρικοί. Στόχος μας είναι να εξυπηρετούμε καλύτερα τα συμφέροντα των Κυπρίων. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους και οι αριθμοί λένε ότι είμαστε περισσότερο κυπριακή τράπεζα απ' ό,τι στο παρελθόν.